મસાલેદાર પોર્ક થાળી | કોરિયન દુરુચિગી
અમે તમારી શ્રદ્ધા અને ખાદ્ય સંસ્કૃતિનું સન્માન કરીએ છીએ
આ લેખમાં તમારા ધાર્મિક આહાર ધોરણોથી અલગ વાનગીઓ હોઈ શકે છે. ભલે તમે તે ન ખાઓ, વિશ્વની વિવિધ ખાદ્ય સંસ્કૃતિઓ જાણવી એ એક આનંદદાયક સફર છે એવી અમે આશા રાખીએ છીએ.
સામગ્રીની સૂચિ
15 આઇટમ
હું આસપાસના નાનાં બેકબાન રેસ્ટોરાંમાં બહુ જતો હોઉં છું, અને આજે હું દ્વેજી દુરુચિગી બેકબાન વિશે વાત કરું છું. દુરુચિગી એ કોરિયન વાનગી છે જેમાં પોર્ક અને કિમચીને સાથે હલકા શોરબાવાળી મસાલેદાર ગ્રેવીમાં પહેલા શેકી પછી થોડું ઉકાળવામાં આવે છે. દેખાવમાં મળતી આવતી જેયુક બોક્કેઉમ સાથે ઘણાં લોકો ગોટાળો કરે છે, પણ બનાવવાની રીત અને સ્વાદ બન્નેમાં ખાસ ફરક છે.
એક વ્યક્તિ દીઠ 10,000 વોન, એટલે લગભગ $7માં મુખ્ય વાનગી, ભાત, બાનચાન સાઇડ ડિશ અને સમ માટેના શાકભાજી બધું જ મળે, તો કોરિયામાં સસ્તુ અને સારું એક જમણ પૂરું કરવું હોય ત્યારે આવા પડોશના બેકબાન રેસ્ટોરાં જેવી બીજી વસ્તુ નથી. ગયા વખતે મેં જે જેયુક બોક્કેઉમ બેકબાન બતાવ્યું હતું, એની આગળ આ વખતે એ જ પોર્ક આધારિત વાનગીનું એવું વર્ઝન બતાવું છું જેમાં કિમચીની ખટાશ વધુ સ્પષ્ટ રીતે આવે છે.
દુરુચિગી એટલે શું?
કોરિયન શબ્દ "દુરુ"નો અર્થ અંદાજે બધું સરખેસરખું ભેગું કરવું એવો થાય છે, એટલે ઘણા ઘટકોને સાથે મિક્સ કરીને બનાવાય છે એટલે આ નામ પડ્યું. પોર્કને પહેલા શેકવામાં આવે છે, પછી ગોચુજાંગ આધારિત મસાલો ઓગાળેલું શોરબું થોડું ઉમેરીને એને હળવેથી ઉકાળવામાં આવે છે. તેમાં કિમચી, ડુંગળી, લીલી ડુંગળી, અંકુરિત મૂંગ જેવા શાકભાજી પણ જાય છે, અને ખાસ કરીને સારી રીતે પકેલી કિમચી નાખો તો મસાલાની તીખાશ સાથે એની ખટાશ ભળી વધુ ઊંડી ચટાકેદાર ચાખ આપે છે. વિસ્તાર પ્રમાણે તેમાં ટોફુ પણ નાખે છે, અને કેટલાક વર્ઝનમાં સમુદ્રી ખોરાક પણ હોય છે.
સરળ રીતે કહું તો આને કિમચી સાથેની કોરિયન મસાલેદાર પોર્ક વાનગી કે હળવી ગ્રેવીવાળી તીખી પોર્ક સ્ટ્યૂ કહી શકાય. દ્વેજીનો અર્થ પોર્ક અને દુરુચિગીનો અર્થ શેકવું પછી ઉકાળવું એવો અંદાજ આવે છે.
દુરુચિગી અને જેયુક બોક્કેઉમમાં શું ફરક?
દેખાવ સરખો લાગે, પણ મુખ્ય ફરક ખૂબ જ સ્પષ્ટ છે. જેયુક બોક્કેઉમ એ ફક્ત ગોચુજાંગ મસાલામાં શેકેલું પોર્ક છે. તેમાં શોરબું રહેતું નથી, બધું થોડું સૂકું અને મીઠું-તીખું બને છે. જ્યારે દુરુચિગીમાં માંસ શેક્યા પછી મસાલાવાળું હળવું શોરબું ઉમેરવાની અને પછી ઉકાળવાની એક વધારાની પ્રક્રિયા આવે છે. એટલે તળિયે થોડું રસ રહે છે, અને કિમચી ભળે એટલે સ્વાદ વધારે ગરમ, તીખો અને ખટમીઠો બને છે.
એકદમ સરળ રીતે કહીએ તો જેયુક બોક્કેઉમ "શેકેલું" છે, જ્યારે દુરુચિગી "શેકેલું + ઉકાળેલું" છે. બન્ને પોર્ક વાનગીઓ છે, પણ સ્વાદની દિશા ઘણી અલગ છે.
રહેણાકવાળી ગલીની અંદરનું નાનું સ્થાનિક ભોજનાલય
આ વખતે હું જ્યાં ગયો હતો તે પણ કોઈ ચેઇન દુકાન નહોતું, પણ પડોશમાં આવેલું નાનું સામાન્ય રેસ્ટોરાં હતું. મુખ્ય રસ્તાથી થોડું અંદર રહેણાકવાળી ગલીમાં જાઓ તો આવું સ્થાન દેખાય, અને બોર્ડ પણ ખાસ ધ્યાન ન ખેંચે એવું હોય એટલે ખબર ન હોય તો સરળતાથી પસાર થઈ જશો. મેનુ દિવાલ પર હાથથી લખેલું ચોંટાડેલું, ટેબલ પણ બહુ થોડાં, અને માલિક જ પોતે રસોઈ બનાવી સર્વ પણ કરે છે. નાનું અને જૂનું હતું, પણ એ કારણથી જ વધુ પોતાપણું લાગતું હતું. હું આવા રેસ્ટોરાંમાં ઘણી વાર જાઉં છું; ચમકધમક કંઈ જ નથી, પણ ભોજન ખરેખર દિલથી પીરસે છે.
આવતાં જ એને સીધું વાસણ સાથે ટેબલ પર મૂકી દીધું, અને માત્ર માત્રા જોઈને જ હું થોડો ચોંકી ગયો. ઉપર સ્સુકગાટ અને અંકુરિત મૂંગના ઢગલા, અને નીચે લાલ મસાલામાં લપેટાયેલું પોર્ક અને કિમચી ભરપૂર હતા. હજી ગેસ પર મૂક્યું પણ નહોતું, ત્યાં સુધીમાં મરચાંના પાઉડર અને કિમચીની સુગંધ ટેબલ સુધી આવી ગઈ હતી. મેં મારી પત્નીને કહ્યું કે "પાછલી વખત જે જેયુક બોક્કેઉમ ખાધું હતું એને જેવું જ છે, પણ આમાં કિમચી ઉમેરેલું વર્ઝન છે." તેની પોતાની દેશમાં પણ તીખું ભોજન બહુ ખવાય છે, એટલે મને ખાસ ચિંતા નહોતી. હજી કાચી હાલતમાં જ વાસણમાં ઘણું બધું દેખાતું હતું, એટલે બે લોકો માટે પૂરતું રહેશે એવું લાગ્યું.
સાઇડ ડિશનું સેટિંગ, આજે શું શું આવ્યું હતું
બેકબાન એટલે શું?
બેકબાન એ કોરિયન સેટ ભોજન છે જેમાં ભાત મુખ્ય હોય છે અને તેની સાથે ઘણી સાઇડ ડિશ અને એક સૂપ આવે છે. કોરિયાના સ્થાનિક રેસ્ટોરાંમાં સૌથી સામાન્ય ભોજન પદ્ધતિ આ જ છે, એટલે લોકો રોજ બપોરે જે ભાતવાળું ભોજન કરે છે એ જ વાત છે. પ્રવાસી માર્ગદર્શિકામાં આવું બહુ દેખાતું નથી, પણ ખરેખર સ્થાનિકોની જેમ ખાવું હોય તો બેકબાન રેસ્ટોરાં શોધવું જ જોઈએ. સાઇડ ડિશ દરેક રેસ્ટોરાંમાં અલગ હોય છે અને સામાન્ય રીતે મફત રિફિલ પણ મળે છે. એક વ્યક્તિ દીઠ 8,000થી 10,000 વોન, એટલે લગભગ $6થી $7માં મુખ્ય વાનગી, ભાત, સૂપ, સાઇડ ડિશ અને સમ માટેના લીલા શાક બધું જ સામેલ હોય છે.
આ વખતે પાંચ સાઇડ ડિશ આવી હતી. સિગુમચી નમુલ એટલે મસાલેદાર પાલક, મ્યોલ્ચી બોક્કેઉમ એટલે શેકેલી સુકી એન્ચોવી, બેચુ કિમચી એટલે કોબીવાળી કિમચી, મુસેંગચેએ એટલે તીખી મૂળાની સલાડ, અને એહોબાક બોક્કેઉમ એટલે શેકેલી ઝુકીની. એની સાથે અલગથી સમજાંગ, લસણ અને લીલા મરચાં પણ મૂકેલા હતા. ગયા વખતના જેયુક બોક્કેઉમ બેકબાનવાળા સ્થાનની સરખામણીમાં અહીં જાતિ ઓછી હતી, પણ આ ઘર મુખ્ય વાનગી પર વધુ ધ્યાન આપતું હોય એવું લાગ્યું. ખરેખર કહું તો દસ પ્રકારની સાઇડ ડિશ મૂકે પણ મુખ્ય વાનગી નબળી હોય એવા સ્થાન કરતાં આવી સિમ્પલ સાઇડ ડિશ અને મજબૂત મુખ્ય વાનગીવાળું ઘર મને વધારે ગમે છે.
પાલક નમુલ, ઝુકીની સાઇડ ડિશ અને નાની માછલી
સિગુમચી નમુલ, એટલે મસાલેદાર પાલક. ઉકાળેલી પાલકને તલના તેલ અને તલ સાથે મિક્સ કરીને બનાવાય છે, અને કોરિયન સાઇડ ડિશમાં આ સૌથી બેઝિક ગણાય. હું દાયકાઓ જેટલા બેકબાન સ્ટાઇલના રેસ્ટોરાંમાં ગયો છું, પણ જ્યાં આ ન મળે એવું લગભગ થયું નથી. તીખી વાનગીઓની વચ્ચે મોંને થોડું શાંત કરવા માટે આ બહુ સારું કામ કરે છે.
એહોબાક મુચિમ, એટલે ઝુકીનીની મસાલેદાર સાઇડ ડિશ. ઝુકીનીને કાપીને મરચાંના મસાલા સાથે ભેળવવામાં આવે છે, અને એની ટેક્સ્ચર થોડું નરમ અને ભીનાશવાળી હોય છે. એકલી ખાવા કરતાં ભાત ઉપર મૂકી ભેળવીને ખાવું વધુ સારું લાગે છે.
મ્યોલ્ચી બોક્કેઉમ, એટલે શેકેલી સુકી એન્ચોવી. આ તો બેકબાન રેસ્ટોરાંમાં જાઓ એટલે લગભગ દરેક વખત આવે એવી સાઇડ ડિશ છે, એટલે વધારે સમજાવવાની જરૂર જ નથી. નાની માછલીને સોયા અને મીઠી ચાસણીમાં શેકી, તેમાં મરચાં અને શેંગદાણા ઉમેરેલા હોય છે. કરકરી અને સુગંધિત હોય છે, એટલે ભાત ખાતા ખાતા વચ્ચે વચ્ચે ઊંચકી ખાવા માટે સરસ લાગે છે.
કિમચી, સમ માટેના લીલા પાન અને ફિશ કેક સ્ટર-ફ્રાય
બેચુ કિમચી, એટલે કોબીવાળી કિમચી. ફોટો થોડો ન્યાય નથી કરતો, કારણ કે હકીકતમાં એ આ કરતાં વધારે સારી દેખાતી હતી. બરાબર પકેલી હાલતમાં હતી, એટલે તીખાશ સાથે થોડી ખટાશ હતી અને વધારે ખારી પણ નહોતી, તેથી આરામથી ખાઈ શકાય એવી હતી. કિમચી વિશે મેં ગયા જેયુક બોક્કેઉમ બેકબાન લેખમાં વિગતે વાત કરી હતી, એટલે અહીં ફરી અટકતો નથી.
સમ માટેના લીલા પાનની એક ટોપલી પણ આવી. તેમાં લીલો અને લાલ લેટિસ ભેળવેલો હતો, અને દુરુચિગી તૈયાર થઈ જાય પછી આમાં લપેટીને ખાવાનું હતું. થોડા પહેલાં બાજુમાં લસણ અને સમજાંગ અલગથી મૂકી દીધા હતા, એની કારણ આ જ હતી. કોરિયામાં માંસની વાનગી આવે તો લગભગ હંમેશા આવા પાન સાથે જ આવે છે.
ઑમુક બોક્કેઉમ, એટલે શેકેલું ફિશ કેક. થોડું પહેલાં સાઇડ ડિશની આખી તસ્વીરમાં આ દેખાતું નહોતું, કેમ કે આ અલગથી આવ્યું હતું. મરચાં અને સોયાવાળા મસાલામાં શેકેલું, થોડું ચીવટદાર અને હળવું તીખું હતું. કોરિયન બેકબાન રેસ્ટોરાંમાં આ પણ ઘણી વાર દેખાતી સાઇડ ડિશ છે.
કોરિયન બેકબાન રેસ્ટોરાંમાં સાઇડ ડિશ કેવી રીતે ખાય?
કોરિયન બેકબાન રેસ્ટોરાંમાં સાઇડ ડિશનું બધું મુખ્ય વાનગીના ભાવમાં જ સામેલ હોય છે. અલગથી પૈસા આપવાના નથી. ઓછું પડે તો રિફિલ પણ મફત હોય છે; ક્યાંક સેલ્ફ કાઉન્ટર હોય છે અને ક્યાંક માલિકને કહી દો એટલે ફરી લઈને આવે છે.
સાઇડ ડિશની રચના દરેક રેસ્ટોરાંમાં અને દરેક દિવસે બદલાતી રહે છે. કોઈ ઘરમાં શાકવાળી સાઇડ ડિશ વધારે હોય, તો ક્યાંક ફર્મેન્ટેડ વસ્તુઓ કે અથાણાં જેવી વસ્તુઓ વધારે હોય. કોઈ નક્કી સેટ નથી, એટલે એ દિવસે શું આવ્યું છે તે જોવાનું પણ મજાનું હોય છે. એક નાનો ટીપ એટલો જ કે શરૂઆતમાં જેટલું ખરેખર ખાશો એટલું જ લો. ઓછું પડે તો પછી ફરી લઈ શકાય છે.
દુરુચિગી, ગેસ પર મુકતા પહેલાં
દુરુચિગીને થોડું નજીકથી જુઓ તો પોર્કની વચ્ચે વચ્ચે કિમચી દેખાય છે, અને ડુંગળી તથા લીલી ડુંગળી પણ જથ્થામાં છે. ઉપર મૂકેલા સ્સુકગાટ અને અંકુરિત મૂંગ પછી ગેસ પર મૂકીએ તો બેસી જશે અને મસાલા સાથે ભળી જશે. એક જ વાસણમાં માંસ, કિમચી અને શાકભાજી બધું હોય છે, અને ટેબલ પર ગેસ પર રાખીને પોતે હલાવતા હલાવતા એ તૈયાર કરવું એ જ દુરુચિગી ખાવાની રીત છે.
ગેસ ચાલુ કર્યા પછી, બબૂકતા ઉકાળે છે ત્યારે
ગેસ ચાલુ કર્યા પછી લગભગ 3થી 4 મિનિટમાં મસાલો બબૂકવા લાગ્યો. ઉપર ઢગલાની જેમ રહેલા સ્સુકગાટ અને અંકુરિત મૂંગ ધીમે ધીમે બેસી ગયા, અને પોર્ક અને કિમચીમાંથી નીકળેલો રસ તળિયે હળવો જામી ગયો. આ સમયે સુગંધ એટલી મજબૂત હતી કે આખા ટેબલ પર ફેલાઈ ગઈ. કિમચી પકાતી હોય એ સુવાસ અને માંસ શેકાતી સુગંધ ભેગી થઈને આવી, એટલે બાજુના ટેબલવાળાઓ પણ અહીં નજર કરવા લાગ્યા. મારી પત્ની રાહ જોતી વખતે સાઇડ ડિશ ખાઈ રહી હતી, પણ સુવાસ ઊઠી ત્યારે એણે ચોપસ્ટિક મૂકી દીધાં અને ફક્ત વાસણ જોતાં રહી. પોતે હલાવતા હલાવતા જે આ પ્રક્રિયા ચાલે છે, એ જ દુરુચિગીનું એક મોટું મજાનું પાસું છે.
લગભગ તૈયાર થઈ ગયું ત્યારે
મસાલો ઘટવા લાગ્યો એટલે માંસની સપાટી પર ચમક આવી, અને કિમચી પણ સંપૂર્ણ નરમ થઈને રંગમાં વધુ ગાઢ દેખાવા લાગી. અંકુરિત મૂંગ અને ડુંગળી પણ મસાલો પી ગઈ હતી અને તળિયે હળવેથી ચોંટવા લાગી હતી. મારા મત મુજબ ખાવાનો આ જ સૌથી યોગ્ય સમય છે.
પહેલો કોળિયો, સ્વાદ કેવો હતો
પ્લેટમાં કાઢીને પહેલો કોળિયો લીધો. પહેલા તીખાશ આવે, અને પછી પાછળથી થોડો ખારો-ઉમામી સ્વાદ આવતો રહે એવો અનુભવ હતો. એ ફક્ત ખારું લાગતું નથી, પણ મસાલો અને કિમચી ભળી જે ઊંડો ચટાકેદાર સ્વાદ આપે છે એ પ્રકારનું હતું. અને માંસ તો વિચાર કરતાં ઘણું નરમ હતું. એક સામાન્ય બેકબાન રેસ્ટોરાં માટે દુરુચિગીનો આ લેવલ હોય, તો મને તરત લાગ્યું કે ઘર ખરેખર સારી રીતે બનાવે છે. અંકુરિત મૂંગ અને કિમચી મસાલામાં સારી રીતે ભીંજાઈ ગયેલા હતા, એટલે ફક્ત માંસ ખાવા કરતાં બધું સાથે ખાવું ઘણું સારું લાગ્યું.
મેં મારી પત્નીને પૂછ્યું કે વધારે તીખું તો નથી ને? તો એણે કહ્યું કે એની પોતાના દેશની વાનગીઓમાં પણ બહુ તીખાશ હોય છે એટલે આ લેવલ બરાબર છે. અને કોરિયામાં આવ્યા ને 3 વર્ષ થઈ ગયા હોવાથી એને તીખી વાનગીની આદત પણ પડી ગઈ છે. ઉલટું, કિમચીમાંથી આવતી ખટાશ એને રસપ્રદ લાગી, અને એણે સીધું કહ્યું કે જેયુક બોક્કેઉમથી આનો સ્વાદ ચોક્કસ અલગ છે.
વિદેશીઓ પણ દુરુચિગી ખાઈ શકે?
જો તમે થોડોક તીખો ખોરાક ખાઈ શકો, તો આ વાનગી સરળતાથી અજમાવી શકાય એવી છે. દુરુચિગીમાં ગોચુજાંગ મસાલો અને કિમચી બન્ને હોવાથી તે ખરેખર તીખી હોય છે, પણ ભાત સાથે ખાઓ તો તીખાશ બહુ ઓછી લાગી પડે છે. સમના પાનમાં લપેટીને ખાઓ તો લેટિસ પણ તીખાશને થોડું સંતુલિત કરે છે.
જો તમને તીખી વાનગીઓમાં ખાસ વિશ્વાસ ન હોય, તો એ જ બેકબાન રેસ્ટોરાંમાં ગ્રિલ્ડ ફિશ અથવા દોઍન્જાંગ જ્જિગે જેવી ઓછી તીખી વસ્તુ પણ લઈ શકો. આવા રેસ્ટોરાંમાં સામાન્ય રીતે મેનુમાં ઘણી વસ્તુઓ હોય છે, એટલે તમારી તીખાશ સહનશક્તિ પ્રમાણે પસંદ કરવી સરળ છે.
દુરુચિગી ખાવાની ત્રણ રીત
આ છે દુરુચિગી ખાવાનું સેટિંગ. ભાત, દુરુચિગી, સમ માટેના લીલા પાન અને સમજાંગ. ખાવાની મુખ્ય રીતે ત્રણ રીત છે.
પહેલી રીત ભાત ઉપર મૂકી ભેળવીને ખાવાની. દુરુચિગી ભાત ઉપર ઉદારપણે મૂકો અને ઉપરથી થોડો મસાલાવાળો રસ પણ નાખો, પછી મિક્સ કરો તો એકદમ મસાલેદાર ભાત તૈયાર થઈ જાય. આ સૌથી સરળ અને સૌથી ઝડપથી ભાત ખતમ કરી નાખે એવી રીત છે.
બીજી રીત સમ બનાવીને ખાવાની. લેટિસનું એક પાન લો, તેમાં ભાત અને માંસ મૂકો, પછી થોડું સમજાંગ લગાવીને એક જ કોળિયામાં મોંમાં નાખી દો. કોરિયામાં માંસની વાનગી ખાવાની આ સૌથી મૂળભૂત રીતોમાંની એક છે.
ત્રીજી રીત ફક્ત ચોપસ્ટિકથી ઊંચકી ભાત સાથે ખાવાની. મસાલો એટલો સારી રીતે ચઢેલો હોય છે કે આ રીતે પણ એક આખો વાટકો ભાત તરત ખાલી થઈ જાય.
કોઈ એક નક્કી નિયમ નથી, એટલે તમને જેમ અનુકૂળ લાગે તેમ ખાઈ શકો.
લેટિસમાં લપેટીને ખાવું, એટલે સમ
લેટિસનું એક પાન પાથરીને તેના પર દુરુચિગીનો એક ટુકડો અને એક ચમચી ભાત મૂક્યો છે. કેટલાક લોકો આમાં સમજાંગ કે લસણ પણ ઉમેરે છે, પણ મારા માટે દુરુચિગીનો મસાલો જ પહેલેથી પૂરતો હતો એટલે મેં એમ જ ખાધું. પછી આ બધું ફોલ્ડ કરીને એક જ કોળિયામાં ખાઈ લેવાય. મારી પત્નીને શરૂઆતમાં સમ બનાવવું થોડું અજીબ લાગતું હતું, પણ કોરિયામાં 3 વર્ષ રહી પછી હવે તો એ મારા કરતાં પણ મોટું સમ બનાવી ખાય છે.
એક કોળિયો વધુ. આ વખતે માંસ થોડું વધારે મૂકી દીધું. મસાલો ભાત સાથે ભળીને લેટિસ ઉપરથી નીચે વહી રહ્યો હતો; દેખાવ થોડો ગંદો લાગે, પણ સ્વાદ એકદમ જબરદસ્ત હતો. સમનું મૂળ મજાનું પણ એ જ છે. એને સુંદર દેખાડવું જરૂરી નથી; મનગમતું ભરીને એક જ કોળિયામાં ખાઈ જવું એ જ મુખ્ય પોઇન્ટ છે.
ફક્ત ચોપસ્ટિકથી ઊંચકીને ખાવું
સમ બનાવવાની ઝંઝટ ન હોય તો આ રીતે ફક્ત ચોપસ્ટિકથી ઊંચકી ભાત સાથે ખાઈ શકો. મસાલો એટલો સારી રીતે ભરાયો હોય છે કે આ રીતે જ એક વાટકો ભાત બહુ ઝડપથી પૂરો થઈ જાય.
એક વાટકો ભાત પૂરતો નહોતો
કોરિયન રેસ્ટોરાંમાં ઘણી જગ્યાએ મુખ્ય વાનગી ઓર્ડર કરો એટલે ભાત તો મૂળભૂત રીતે સાથે જ આવે છે. ભાત પૂરો થઈ જાય અને વધુ જોઈએ તો વધારાનો લઈ શકો, અને સામાન્ય રીતે 1,000 વોન એટલે લગભગ $0.7માં એક વધુ વાટકો મળી જાય છે. ક્યાંક ક્યાંક તો વધારાનો ભાત સંપૂર્ણ મફત પણ હોય છે.
ખુલ્લેઆમ કહું તો હું અને મારી પત્ની બન્નેએ ભાતનો એક એક વધારાનો વાટકો લીધો. દુરુચિગીનો મસાલો એવો હતો કે એક વાટકાથી કામ ચાલતું જ નહોતું. આ ઘરમાં વધારાનો ભાત 1,000 વોનનો હતો, પણ આટલું બધું ખાધા પછી પણ ભાવ જોતા લાગ્યું કે પૈસા પૂરા વસૂલ થઈ ગયા.
સાઇડમાં મંગાવેલી કલ્ગુક્સુ
ફક્ત દુરુચિગીથી જ કામ ચાલે એવું હતું, છતાં કંઈક અધૂરું લાગતું હતું એટલે અમે સાઇડમાં એક કલ્ગુક્સુ પણ મંગાવી. સાફ શોરબામાં સ્સુકગાટ, ગાજર અને ઝુકીની મૂકેલી હતી, અને નૂડલ્સ જાડી હોવાથી ચાવવાનો મજા આવતો હતો. તીખી દુરુચિગી પછી આ શોરબાનો એક ચમચો લો તો મોં એકદમ સાફ થઈ જાય. સાઇડ તરીકે મંગાવ્યું હતું, પણ માત્રા એટલી હતી કે આ એકલું પણ લગભગ એક જમણ બની જાય એવી સ્થિતિ હતી.
કલ્ગુક્સુ એટલે શું?
આ કોરિયન હાથથી બનતી નૂડલ વાનગી છે જેમાં લોટને પાતળું વણીને ચાકૂથી સીધું કાપવામાં આવે છે. મશીનથી કાઢેલી નૂડલ્સ નહીં, પણ ચાકૂથી કાપેલી હોવાથી એની જાડાઈ સરખી રહેતી નથી, અને એટલે ચાવતાં થોડું ચીવટદાર પણ ઘરેલું ટેક્સ્ચર મળે છે. શોરબું સામાન્ય રીતે નાની માછલી કે સમુદ્રી ઘાસથી બનાવેલું સાફ સ્ટોક હોય છે, અને ઉપર ઝુકીની, ગાજર, સ્સુકગાટ જેવા શાક મૂકે છે. કોરિયામાં બેકબાન કે નાનાં નૂડલ રેસ્ટોરાંમાં આ સાઇડ તરીકે બહુ મંગાવવામાં આવે છે, અને ફક્ત કલ્ગુક્સુ જ વેચતાં ખાસ રેસ્ટોરાં પણ અલગથી હોય એટલી લોકપ્રિય વાનગી છે.
કલનો અર્થ ચાકૂ અને ગુક્સુનો અર્થ નૂડલ્સ. એટલે સીધી ભાષામાં કહીએ તો ચાકૂથી કાપેલી નૂડલ સૂપ.
કલ્ગુક્સુ નજીકથી
નજીકથી જુઓ તો સ્સુકગાટ શોરબાની ઉપર તરતું દેખાય છે, અને નીચે નૂડલ્સ તથા શાકભાજી દેખાય છે. આ ઘરની કલ્ગુક્સુમાં સ્સુકગાટ બહુ જ ઉદારપણે મૂકેલું હતું, જે મને ગમ્યું.
મેં એક કોળિયો ઊંચકીને બતાવ્યો; નૂડલ્સ જાડી હતી ને? ચાકૂથી કાપેલી હોવાથી એની જાડાઈ એકસરખી નહોતી, પણ એ જ કારણથી શોરબું સાથે એ વધુ સારી રીતે જતું હતું. આ સુધીમાં દુરુચિગી પણ લગભગ પૂરી થઈ ગઈ હતી, અને અમે ઘણી હદ સુધી પેટ ભરાઈ ગયું હતું, છતાં શોરબું હળવું અને સાફ લાગતું હોવાથી ખાવું બંધ થતું નહોતું.
અંતે આટલા ભાવમાં આટલું બધું
દ્વેજી દુરુચિગી બેકબાન, ભાવની ઝલક
સામાન્ય રીતે સાઇડ ડિશ પર વધુ આધારિત બેકબાન લો તો એક વ્યક્તિ દીઠ અંદાજે 8,000 વોન, એટલે લગભગ $6 થાય. આજે જેમ મુખ્ય તરીકે દુરુચિગી લો તો એક વ્યક્તિ દીઠ 10,000 વોન, એટલે લગભગ $7 થાય. બે લોકો માટે 20,000 વોન, એટલે અંદાજે $14માં મુખ્ય વાનગી, સાઇડ ડિશ, ભાત અને સમ માટેના શાકભાજી બધું મળી જાય છે.
વધારાનો ભાત સામાન્ય રીતે 1,000 વોન, એટલે લગભગ $0.7 હોય છે, જોકે કેટલાક રેસ્ટોરાંમાં એ મફત પણ મળે છે. સાઇડ ડિશનો રિફિલ મૂળભૂત રીતે મફત હોય છે.
કોરિયા પ્રવાસ દરમિયાન એક જમણ માટેનો બજેટ થોડો કડક લાગે, તો આવા પડોશના બેકબાન રેસ્ટોરાં શોધો. પ્રવાસી વિસ્તારનાં રેસ્ટોરાં કરતાં બહુ સસ્તાં હોય છે, અને કોરિયન લોકો ખરેખર રોજ બપોરે જે રીતે ભાત ખાય છે એ જ અનુભવ અહીં મળી જાય છે.
અમે બે જણ માટે દુરુચિગી બેકબાન સાથે કલ્ગુક્સુ પણ મંગાવી, અને ભાત પણ એક એક વધારાનો વાટકો લીધો, છતાં કુલ બિલ લગભગ 25,000 વોન, એટલે અંદાજે $18 જેટલું આવ્યું. કલ્ગુક્સુ ઉમેરવું થોડું લાલચ હતું, પણ એ વગર ફક્ત દુરુચિગી બેકબાન અને વધારાના ભાતથી પણ પેટ ભરાઈ જતું.
ચમકધમક અહીં કંઈ જ નથી, પણ કોરિયન સ્થાનિક રેસ્ટોરાંનું સાચું ભોજન આ જ છે. પ્રવાસીઓ માટે ખાસ પેક કરેલું ખોરાક નહીં, પણ કોરિયન લોકો બપોરે ખરેખર રોજ જે ભાતની થાળી ખાય છે એ જ. પ્રવાસ દરમિયાન એક વખત તો મુખ્ય રસ્તો છોડીને આવી અંદરની ગલીમાં આવેલા બેકબાન રેસ્ટોરાંમાં જજો. મેનુ જોઈને એક વસ્તુ પસંદ કરવી, સાઇડ ડિશ પોતે જ આવી જશે, અને રિફિલ પણ મફત. પહેલી વાર જાઓ તો પણ ગભરાવાની જરૂર નથી.
આગામી ભાગમાં ફરી એક અલગ બેકબાન મેનુ લઈને આવીશ.
આ પોસ્ટ મૂળરૂપે https://hi-jsb.blog પર પ્રકાશિત થઈ હતી.