ඩම්ප්ලින් හොට් පොට්: මන්දු ජොන්ගොල් කන හැටි
අන්තර්ගත වගුව
අයිතම 19
කොරියාවට ආවොත් අනිවාර්යයෙන්ම කන්න ඕනේ ආහාර මාලාවේ අද කතා කරන්නේ මන්දු ජොන්ගොල් ගැනයි. මේ මාලාව ඉදිරියටත් අලුත් කරගෙන යනවා, කොරියාවේ ඇත්තටම රස බලන්න වටින කෑම එකින් එක හඳුන්වා දෙන්න. ඒ අතරින් අද එක විශේෂයි, මොකද ශීත දවසක කෑවොත් ඇඟම හරහා උණුසුම දිව යන තරම් රස මන්දු ජොන්ගොල් ගැනයි.
“මන්දු ජොන්ගොල්” කියන නම සමහර අයට මුලින්ම අහන දෙයක් වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි මේ කෑම ගැන කොරියානු කෙනෙක්ට කියලා බලන්න, ඇස්ම වෙනස් වෙනවා. ඒ තරම්ම ආදරේ කරන කෑමක්. වැසි දවසක ලාංකික ගෙදරක උණු හොද්දක් වටේ ඉඳගෙන කන සැනසීමක් තියෙනවා නේද, ඒ වගේම උණුසුමක් මේකේත් තියෙනවා.
ජල මන්දු
මෙතන නායකයා මන්දුම තමයි. සිහින් පිටි ආවරණය ඇතුළේ මස් සහ එළවළු තදින් පුරවා තිබෙන මන්දු පැහැදිලි සුප් එකේ හෝ සෝයා සෝස් ඩිප් එකේ තොවා කනවා. ඉතා සරලයි, ඒත් ඒ සරලකමම ලොකු රසයක්. තනියම වුණත් බරක් නැතිව කන්න පුළුවන් තනි කෑමක්.
මන්දු ජොන්ගොල්
මන්දු තියෙනවා, හැබැයි මන්දු තනිවම නායකයා නෙවෙයි. බිම්මල්, දංග්මියොන්, එළවළු සහ සුප් බේස් එක එකට එකතු වෙලා මේසය උඩ බුබුළු දමද්දී තමා මන්දු ජොන්ගොල් කියන දේ සම්පූර්ණ වෙන්නේ. ශීත කාලේ කට්ටියක් වටේ ඉඳගෙන කන ඒ හැඟීම තමයි මේකේ මූලික රසය.
ජොන්ගොල් කියන්නේ මොකක්ද කියලා මුලින්ම දැනගමු
ජොන්ගොල් කියන්නේ මේසය උඩ බර්නර් එකක් මත බඳුන තබාගෙන, තමන්ම තවත් තවත් උණු කරගෙන කන කොරියානු බඳුන් කෑමක්. මුලින්ම එන්නේ මෙහෙමයි. පිරිසිදු, සැහැල්ලු සුප් බේස් එකක් ඇතුළේ ලූනු කොළ කිහිපයක් පාවෙනවා. ටිකක් සරලයි වගේ පේනවා නේද? හැබැයි ඒ තමයි ආරම්භය. මෙතනට මන්දුයි, අනෙක් ද්රව්යයි එකින් එක යද්දී ඇත්තම මන්දු ජොන්ගොල් රසය හැදෙන්න පටන් ගන්නවා.
මන්දු ජොන්ගොල් එකේ නායකයා, මන්දු එනවා
මේ තමයි මන්දු. ලොකුයි නේ? කොරියානු මන්දු අතරින් මේ වගේ ලොකු ඒවා කියන්නේ ඇතුළත පිරවුම හොඳටම පිරී තිබෙනවා කියන ලකුණක්. මේ තත්වයෙන්ම කෑවත් හොඳටම රසයි. ඒත් අද මේක සරලවම කන්න බෑ. අර බුබුළු දමන සුප් එක මේක බලාගෙන ඉන්නවානේ.
එළවළු නැතිව ජොන්ගොල් කියලා කියන්න බෑ
මන්දු විතරක් දාන්නෙ නම් මොකක්දෝ අඩුවක් දැනෙනවා නේ. ශීටාකේ බිම්මල්, ඔයිස්ටර් බිම්මල්, බීන් ස්ප්රවුට්, ගෝවා, බොක් චෝයි මේ හැම එළවළුවක්ම එකට යනවා. මේවා සයිඩ් එකට තියෙන දේවල් නෙවෙයි. මේ එළවළු ටික සුප් බේස් එකේ ටික ටික මැලවෙද්දීම මුළු සුප් රසයම සම්පූර්ණ වෙනස් කරනවා. මුලින් සැහැල්ලුවෙන් තිබුණ බේස් එක ගැඹුරු වෙලා යන හැටි කටටත් නාසයටත් තේරෙනවා.
ගවමස් නම් ෂාබුෂාබු විදිහට
ඊළඟට ගවමස් එනවා. මේකේ ක්රමය වෙනස්. මන්දු සහ එළවළු හොඳට උණු වෙනකල් තියන්න පුළුවන්, හැබැයි ගවමස්ට එහෙම කරන්න බෑ. බුබුළු දමන සුප් එකට ටිකක් පමණක් දාලා, වර්ණය මාරු වෙන ගැන්මටම ඉක්මනින් අරගන්න ඕනේ. ෂාබුෂාබු ක්රමය අච්චුම ඒක. මස් සිහින්ව කපලා තියෙන නිසා තත්පර කිහිපයක්ම ප්රමාණවත්. ටිකක් වැඩි වුණොත් කැටි වෙයි, ඒ නියම මොහොත අල්ලගත්තොත් කටේම දිය වෙන මෘදු ගතිය ලැබෙනවා. මේ මස් එකේ ලොකුම කරුණ ඒකයි.
මන්දු ජොන්ගොල් උණු කරන හැටි, මුල ඉඳලා අගටම
හරි, දැන් නම් ඇත්තටම ආරම්භය. එළවළු බඳුනට දාලා ගිනියම වැඩි කරනවා. මුලින් බලද්දී බඳුනේ එළවළු ගොඩක් තියෙනවා වගේමයි පේන්නේ. හැබැයි මේ මොහොතේ ඉඳලයි ඇත්තටම රසය පටන් ගන්නේ. බොක් චෝයි, බීන් ස්ප්රවුට්, ගෝවා උණු සුප් එකට හමුවෙද්දී ටිකෙන් ටික තමන්ගේ හැඩය මැලවෙන්න පටන් ගන්නවා. ඉක්මනට ගිනියම ඉහළට දාන්න එපා, මේ විදිහටම හිමින් උණු කළොත් පස්සේ සුප් රසය හරියට ගැඹුරු වෙනවා.
බිම්මල් ගියාම සුප් රසයම වෙනස් වෙනවා
එළවළු ටික ටික මැලවුණාම බිම්මල් දානවා. තවමත් හොඳටම බුබුළු දමන්නේ නැහැ. සුප් එක එළවළු සහ බිම්මල් සුවඳ සෙමින් ඇදගන්න මැදිහත්වීමක ඉන්නවා. ශීටාකේ සහ ඔයිස්ටර් බිම්මල් උණු දිය තුළ මෘදු වෙද්දී ඒවායේ ගැඹුරු සුවඳ එක දිගටම ඉහළට එනවා. ඇත්තටම මේ පියවරට බර දාන්න ඕනේ. ජොන්ගොල් කියන්නේ හදිසියේ ගිලින්න කෑමක් නෙවෙයි. එක් එක් ද්රව්ය තමන්ගේ රසය සුප් එකට දෙන කාලය තිබුණාම තමා නියම රසය එන්නේ. මේ බඳුන ඉස්සරහා ඉඳගෙන මේ සුවඳ විඳිනකොටම අඩක් කෑවා වගේමයි.
බුබුළු දමන වෙලාව, දැන් මන්දු දාන්න හොඳම මොහොත
දැන් නම් ඇත්තටම බුබුළු දමන්න පටන් අරන්. බඳුනේ අයිනෙන් පටන්ගෙන මුළු බඳුනම උණු වී තියෙනවා. මුලින් සරල පැහැදිලි සුප් එක වුණ දේ, එළවළු සහ බිම්මල් හොඳටම රසය දීලා දැන් පාටත් ගැඹුරුයි, සුවඳත් සම්පූර්ණ වෙනස්. මේ සුවඳ කුස්සියෙන් එන්න පටන් ගත්තොත් පස්සේ පැත්තේ මේසවල අයත් හොරෙන් බලනවා. එතරම් සුවඳක්. දැන් ටිකෙන් ටික මන්දු දාන්න වෙලාව ආවා.
මන්දු යන මොහොතට සුප් එක තවත් පියවරක් ගැඹුරු වෙනවා
හොඳටම උණු වුණාම මන්දු දානවා. මේ ලොකු මන්දු ටික බුබුළු දමන සුප් එක ඇතුළට එකින් එක වැටෙන මොහොතේ වටේ ඉන්න අය නහයෙන් හුස්ම ගන්න හැටිම වෙනස් වෙනවා. ඇත්තටම. මන්දු සුප් එකට ගියාම ඇතුළේ තිබුණ රස ජූස් ටික ටික පිටතට එනවා, ඒ සමඟම සුප් එක තවත් පියවරක් ගැඹුරු වෙනවා. එළවළු සුප් එකක් විතරක් වුණ දේ දැන් මන්දු රසත් තියෙන සුප් එකක් වෙනවා. ඒකම තමයි මන්දු ජොන්ගොල් එකේ හදවත. එක් එක් ද්රව්ය එකතු කරන වාරයට සුප් රසයම වෙනස් වෙලා යනවා.
බුබුළු දමන මන්දු ටික බලන්න. මුලින් දාපු වෙලාවට වඩා මන්දු පිටත කොටස සුප් එක උරාගෙන බොහොම මෘදු ලෙස පොඟලා ඉදිමී තියෙනවා. සුප් එක පිටි ආවරණය අතරට ඇතුළුවෙනවා කියන එකම මේ. කන්නට වඩාත්ම ආකර්ෂණීය මොහොත මේක. වැඩි වෙලාවක් උණු කරලා තිබ්බොත් මන්දු පිටත කොටස ලිහිල් වෙලා හෝ පැලෙන්න පුළුවන්. මේ වෙලාවේ එකක් අරගෙන කපා කෑවොත් ඇතුළේ උණු රසය කටටම ගලා එනවා, ඒක තමා සැබෑ රසය. හැබැයි හිමින්, මොකද හරිම උණුයි.
කිම්චි මන්දු ඇතුළේ බලද්දී
මන්දු ඇතුළේ මොකක්ද කියලා හිතෙනවා නේ? මෙන්න කපා බැලුවා. මේක කිම්චි මන්දු. ඇතුළේ කිම්චි සහ දංග්මියොන් හොඳටම පිරී තියෙනවා, ඒ ලාල පාටත් පේනවා නේද? පිටතින් බලද්දී සාමාන්ය වටකුරු මන්දු වගේ පේන එක, කපා බැලුවාම මෙහෙම පිරී පිරී තියෙනවා. සුප් එකේ උණු වෙද්දී කිම්චි වල ටිකක් ඇඹුල් රසය පිටවෙලා සුප් එකත් එක්ක මිශ්ර වෙනවා, ඒ එකතුව හිතුවට වඩා ගැලපෙනවා. කිම්චි තියෙන කෑම කවදාවත් නොකාපු අයටත් ජොන්ගොල් ඇතුළේ උණු කළ කිම්චි මන්දු හොඳටම ගැළපෙන අවස්ථා බොහොමයි.
මස් මන්දු
මෙතන තියෙන්නේ ඌරුමස්, ටෝෆු, චයිව්ස් සහ දංග්මියොන්. රසය සැහැල්ලුත් ගැඹුරුත්, ඇතුළේ සිට මස් රස ජූස් ටිකක් එන එකයි විශේෂත්වය. කොරියානු මන්දු මුලින්ම කන කෙනෙකුට බය නැතිවම නිර්දේශ කරන්න පුළුවන් රසය මේක. ජොන්ගොල්ට දාද්දී සුප් බේස් එකට මස් සුවඳ එකතු වෙලා රසය තවත් තද වෙනවා.
කිම්චි මන්දු
මෙතන තියෙන්නේ කිම්චි, ඌරුමස් සහ දංග්මියොන්. ඇඹුල්-කැකිරෙන ගතිය ඒකේ ලක්ෂණය. කිම්චි මන්දු පළවෙනි වරට කන අය බොහෝවිට “අපේක්ෂා කළ තරම් කරක් නෑනේ” කියලා පුදුම වෙනවා. ජොන්ගොල් සුප් එක ඇතුළේ උණු කළාම කිම්චි වල ඇඹුල් රසය සුප් එකට දිය වී මුළු රසයම තවත් පියවරක් ඉහළට ගෙන යනවා.
ගවමස් ගියාම සුප් එක සම්පූර්ණ වෙනවා
එළවළුත් ගියා, මන්දුත් ගියා, දැන් මෙතනට ගවමස්ත් ගියාම මොකද වෙන්නේ කියලා දන්නවද? සුප් එක සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වෙනවා. ගවමස්ට තියෙන ගැඹුරු සුවඳ මුළු බඳුනම පුරා යද්දී, මුලින් පිරිසිදු හා සැහැල්ලුවෙන් පටන් ගත් සුප් එක දැන් බරවත් ගැඹුරුත් රසයක් ගන්නවා. අවන්හල් ගොඩක් ගවමස් වෙනමත් ඇණවුම් කරන්න දෙනවා. මුලින් සාමාන්ය එක රස බලලා, හොඳයි කියලා හිතුණාම මස් වැඩිපුර දාගන්න අය ගොඩක් ඉන්නවා.
තත්පර කිහිපයක්ම රස තීරණය කරනවා
ගවමස්ට වැඩි වෙලාවක් උණු කරන්න ඕනේ නැහැ. බුබුළු දමන සුප් එකට ටිකක් තොවා, පාට මාරු වෙන මොහොතේම අරගෙන කන්න තියෙන්නේ. ඒ තමයි ෂාබුෂාබු ක්රමය. සිහින්ව කපලා තිබෙන නිසා තත්පර කිහිපයක් ප්රමාණවත්. මේ වෙලාව මිස් වුණොත් මස් කැටි වෙනවා. හරියටම පාට වෙනස් වෙන ඒ මොහොත, ඒක තමා හොඳම වෙලාව.
ගවමස් සුප් එක තුළ උණු වෙන්න පටන් ගත්තම සුප් පාට තවත් වරක් මාරු වෙනවා. එළවළු සහ බිම්මල් හදපු පිරිසිදු සුප් රසය මත ගවමස් සුවඳ තවත් එකතු වුණාම පාටත් ගැඹුරු වෙනවා, රසයත් ඉතා තද වෙනවා. දැන් මේක මුල් සුප් එකට කිසිම සමානකමක් නැති තරම් වෙනස්. මේ සුප් එකෙන් හැන්දක් පීලා බලන මොහොතේ, කොරියානු අය ශීත කාලෙට ජොන්ගොල් හොයන්නේ ඇයි කියලා එකපාරටම තේරෙනවා.
අවසානය නූඩ්ල්ස් එක්ක, ඇත්තම ඉවරය මේකයි
ඔක්කොම කෑවා කියලා එතනින් ඉවර වෙන්නේ නැහැ. මේ තරම් ගැඹුරු වුණු සුප් එක බඳුනේ පතුලේ ඉතිරි වෙලා තියෙද්දී එහෙමම අතහැරලා යන්න නම් හරිම අපරාධයක්. මේ සුප් එකට කල්ගුක්සු නූඩ්ල්ස් දාලා කන එක තමයි මන්දු ජොන්ගොල් එකේ ඇත්තම අවසානය. අවන්හලේ ඇණවුම් කළාම නූඩ්ල්ස් වෙනම ගෙනත් දෙනවා. මන්දු, මස්, එළවළු හැම රසයක්ම උරාගත්ත ඒ සුප් එකට මේ නූඩ්ල්ස් ගියාම, ඒවා සුප් රසය සම්පූර්ණයෙන්ම ඇදගෙන අන්තිම බඳුනක් හදනවා.
කල්ගුක්සු කියන්නේ මොකක්ද?
කල්ගුක්සු කියන්නේ පිටි ආටා පිහියෙන් කපා හදන කොරියානු සම්ප්රදායික නූඩ්ල්ස් වර්ගයක්. නමෙන්ම කියන විදිහට “පිහියෙන් කපපු නූඩ්ල්ස්” කියන අදහසක් තියෙනවා. මේවා ටිකක් දඩ සහ හොඳටම මෘදු ලෙස කෑලි තද ගතියක් තියෙනවා. ඒ දඩ ගතිය නිසාම සුප් එක ටිකෙන් ටික ඇදගෙන, නූඩ්ල්ස් එකටම ඒ රසය ගැඹුරින් යනවා. මන්දු ජොන්ගොල් වගේ ද්රව්ය ගොඩක් ගිය තද සුප් එකකට දාද්දී, නියම අන්තිම බඳුන ඒකෙන්ම සම්පූර්ණ වෙනවා. කොරියාවේ කල්ගුක්සු තනි නූඩ්ල්ස් කෑමක් වශයෙන්ත්, මෙහෙම ජොන්ගොල් අවසානයක් වශයෙන්ත් ගොඩක් කනවා.
ජොන්ගොල් එන්න කලින් මේසය පුරවන්නේ මේ අතුරු කෑමයි
කොරියානු අවන්හලක ප්රධාන කෑම එන්න කලින් මේසය උඩ මුලින්ම පුරවන කුඩා පිඟන් කිහිපයක් තියෙනවා. ඒවාට කියන්නේ අතුරු කෑම. ඒවා නොමිලේ එනවා, ඉවර වුණාම තවත් ඉල්ලන්නත් පුළුවන්. මුලින්ම එන අයට මේ එක එක මොනවද කියලා නොදන්න නිසා, පළමුවෙන්ම ඇස්වලින්ම බලලා ඉන්න වෙලා යනවා. අද ආපු අතුරු කෑම ටිකත් එකින් එක හඳුන්වන්නම්.
මේක ලූනු කොළ දාලා හදන කොරියානු පෑන්කේක් එකක්. පිටතින් කරකරා, ඇතුළින් ටිකක් මෘදු-තද ගතියක් තියෙනවා. මේක සෝයා සෝස් ඩිප් එකේ තොවා කෑවොත් ජොන්ගොල් එනකම් ඉන්න වෙලාවවත් අපරාධයක් වගේ හිතෙන්නේ නැහැ. කොරියානු අවන්හලක මේ වගේ පජොන් එකක් අතුරු කෑමට දෙනවා කියන්නේ ටිකක් ලාබනියක් තියෙන තැනක්.
මේ කහ පාටින්, කරකරා ගතියෙන් තියෙන්නේ අච්චාරු වර්ගයක්. ටිකක් පැණි, ටිකක් ඇඹුල්. තද රස කෑමක් කද්දී මෙයින් එකක් කටේ දාලා කද්දී කට ඇතුළේ රසය නැවත පිරිසිදු වෙනවා. කොරියානු කෑමහල්වල බොහෝවිට නොඅඩුවෙන්ම ලැබෙන අතුරු කෑමක් මේක. ලොකු දේක් වගේ නොපේනත්, නැත්නම් අඩුවක් දැනෙන වර්ගයේ එකක්.
මේක පිපිඤ්ඤා, මිරිස් කුඩු සහ ලූනු කොළ එක්ක මිශ්ර කරපු එකක්. කරකරා පිපිඤ්ඤා ඇතුළට මසාලා හොඳටම ගිහින් තියෙන නිසා කරත්, එකම වෙලාවේ සුවපහසු සිසිල් ගතියක්ත් දැනෙනවා. මුලින් “කැකිරි වෙයිද?” කියලා අඩිය වැටුණත්, එක පාරක් කෑවොත් නැවත නැවත අත යන අතුරු කෑමක්. ජොන්ගොල් එක්ක ගැලපීම විශේෂමයි.
සලාද කොළ මත සෝස් දාලා තිබෙනවා.
මන්දු ජොන්ගොල් ගැන නිතර අහන ප්රශ්න
ප්රශ්නය. මන්දු ජොන්ගොල් ගොඩක් කරද?
සාමාන්ය සුප් බේස් එක කර නෑ. ඒක සැහැල්ලු සහ පිරිසිදු රසයක්. කර කෑම කැමති නම් මිරිස් කුඩු හෝ චොන්යං මිරිස් වැඩිපුර දාන්න කියලා ඉල්ලන්න පුළුවන්.
ප්රශ්නය. ඇතුළට යන මන්දු වර්ග මොනවද?
සාමාන්යයෙන් මස් මන්දු සහ කිම්චි මන්දු දෙකම තමයි. තැන් අනුව වෙනස් වුණත්, බොහෝ අවන්හල් දෙවර්ගයම එකට දානවා.
ප්රශ්නය. තනියම කන්න පුළුවන්ද?
ජොන්ගොල් බොහෝවිට පුද්ගලයන් 2 දෙනාගෙන් පටන් ඇණවුම් කරන එකක්. තනියම කන්න යනවා නම් එක් පුද්ගල ජොන්ගොල් මෙනු තියෙනවද කියලා කලින්ම බලලා යන එක හොඳයි.
ප්රශ්නය. අතුරු කෑම නොමිලේද?
ඔව්, කොරියානු අවන්හල්වල අතුරු කෑම සාමාන්යයෙන් මුලින්ම නොමිලේ ලැබෙනවා. ඉවර වුණාම තවත් දෙන්න කියලා ඉල්ලන්නත් පුළුවන්.
ප්රශ්නය. කල්ගුක්සු නූඩ්ල්ස් දාන්නේ කවදාද?
මුළු ද්රව්යම කාලා, සුප් එක තද සහ ගැඹුරු වුණාට පස්සේ අන්තිමට දානවා. නූඩ්ල්ස් ඒ සුප් රසය ඇදගෙන අන්තිම බඳුන හොඳටම සම්පූර්ණ කරනවා.
ප්රශ්නය. සාමාන්යයෙන් මිල කොච්චරද?
සාමාන්යයෙන් එක් පුද්ගලයෙකුට $8 සිට $12 දක්වා වටිනවා. ගවමස් වැඩිපුර දාගත්තොත් මිල ටිකක් ඉහළ යන්න පුළුවන්.
ප්රශ්නය. සිංහල නැතිනම් වුණත් වෙනත් භාෂා මෙනු තියෙනවද?
සංචාරක ස්ථාන අසල ඇති අවන්හල්වල වෙනත් භාෂා මෙනු තිබෙන තැන් බොහෝවිට තියෙනවා. නැති වුණත් ගූගල් පරිවර්තන කැමරාවෙන් පින්තූරයක් අරගෙන බලනකොට බොහෝ දේ විසඳෙනවා.
මෙම ලිපිය මුලින්ම පළ වූයේ https://hi-jsb.blog වෙබ් අඩවියේය.