Сүндэ гүкбап хэрхэн идэх вэ — Солонгос өглөөний хоол
Агуулга
13 зүйл
Шөнийн ажил тараад орсон Дэжоны хорооллын сүндэ гүкбапны газар
Өнөө өглөө шөнийн илүү ажил дуусаад эхнэртэйгээ гэр лүүгээ харьж явлаа. Дэжоны нэгэн жижиг гудамжаар алхаж байтал хаа нэгтээгээс гүкбап буцалж байгаа үнэр хамар цоргилоо. Дөнгөж 4 сар гарсан ч өглөөний салхи сэрүүхэн, гэдэс хоосон, ийм үед халуун шөлнөөс өөр зөв хариулт байдаггүй шүү дээ. Солонгост шөнийн ажил тараад шар тайлах маягаар иддэг өглөөний нэг гүкбап бий. Тэр нь сүндэ гүкбап (sundaegukbap). Солонгос хүн бүр мэддэг, ганцаараа идэхэд ч эвгүй биш, аль ч хороололд нэг буланд нь заавал байдаг яг тийм нутгийн хоол. Би эхнэртээ “Тийшээ оръё” гэсэн чинь хаягийг хараад “Би сүндэ идэж чаддаггүйг мэднэ биз дээ” гэлээ. “Гахайн гүкбап ч байгаа.” Тэр ганц үгэнд хамт орчихсон. Тусгайлан хайж очсон газар биш, зүгээр алхаж яваад нүдэнд туссан болохоор орсон юм.
Нэг сүндэ гүкбап, нэг гахайн гүкбап. Тус бүр ойролцоогоор $6, тэгэхээр хоёулаа нийлээд ойролцоогоор $13. Солонгос гүкбап ийм үнэтэй байхад өглөөнөөсөө л нэг бүтэн хоол болчихдог. Өглөө эрт байсан болохоор үйлчлүүлэгч гэвэл бид хоёр л байлаа.
Манай эхнэр гадаад хүн ч Солонгост надтай хамт амьдраад гүкбап өөрөө бол их таалагддаг болсон. Харин сүндэ одоо ч үгүй ээ. Дотор нь ордог цус, гахайн гэдэснээс болоод жаахан түүртдэг болохоор гүкбапны газар орохоор дандаа гахайн гүкбап захиална. Солонгосчуудын дунд ч сүндэ идэж чаддаггүй хүн цөөнгүй байдаг болохоор энэ нь гадаад хүн учраас биш, зүгээр л хүн бүрийн өөр өөр асуудал юм.
Сүндэ гүкбап
Шөнийн ажлын дараах өглөө, шар тайлах үе, хүйтэн өдөр ганцаараа халуун юм идмээр санагдах мөч — солонгосчууд гүкбап хайдаг үеүүд
🫀 Хүн бүрт таарахгүй байж магадгүй
Дотор нь гахайн дотор мах, цус ордог болохоор эхний удаа багагүй сонин санагдаж болно. Солонгост ч идэж чаддаггүй хүн бий.
🍚 Ганцаараа ч идэж болно
Нэг аяга нь бүтэн хоол болчихно. Ганцаараа орсон ч огт эвгүй биш. Солонгосын гүкбапны газруудад ганцаараа ирж иддэг хүн уг нь их байдаг.
💰 Үнийн хүрээ
Ойролцоогоор $6~$9. Өнөөдөр идсэн газар маань ойролцоогоор $6 байсан.
Сүндэ арай хүнд санагдвал?
Ижил газар дээрээс гахайн гүкбап захиалж болно. Шөл нь адилхан, үнэ нь ч адилхан, зүгээр л сүндэгийн оронд чанасан гахайн мах орж ирнэ. Манай эхнэр ч үргэлж үүнийг захиалдаг.
Нэг нэг аяга захиалсан чинь ширээ дүүрчихлээ
Нэг сүндэ гүкбап, нэг гахайн гүкбап л захиалсан мөртлөө ширээн дээр сул зай үлдсэнгүй. Эхнэр маань Солонгос хоолны газар анх ороод ийм өрөлт хараад “Энэ бүгдийг бид захиалсан юм уу?” гэж байсан. Үгүй ээ, Солонгост уг нь ийм байдаг. Гол хоол ганцхан захиалсан ч хачрууд нь өөрсдөө дүүрээд гарч ирнэ. Нэмэлт төлбөргүй, дуусвал “дахин өгөөч” гэж хэлэхэд шууд аваад ирнэ.
Кимчиг хайчаар тайрч иддэг
Кимчи бүхлээрээ гарч ирлээ. Нэг хазаараад идье гэхээр төвөгтэй. Солонгос хоолны газарт хайч байнга байдаг болохоор ингэж идэхэд эвтэйхэн хэмжээгээр тайраад идчихдэг. Хоолыг хайчаар тайрдаг соёл Солонгост бий. Эхэндээ сонин санагдаж магадгүй ч энд бол маш энгийн зүйл. Манай эхнэр ч анх хайч барьчхаад хэсэг гөлрөөд сууж байсан, харин одоо надаас түрүүлээд авдаг болсон.
Ккакдуги, чонгяны чинжүү, бас бус хачрууд
Ккакдуги. Цагаан лууванг шоо дөрвөлжин хэрчээд даршилсан кимчи, шаржигнасан мэдрэмж нь их хүчтэй. Би шөлнөөс гурав дөрвөн халбага уугаад нэг ккакдуги аваад иднэ, дараа нь дахиад шөл, дахиад ккакдуги. Ингэж ээлжилж идэхгүй бол төгсгөлдөө амт нь нэгэн хэвийн санагдаж эхэлдэг.
Чонгяны чинжүү. Самжанд дүрээд хазаараад идчихнэ. Солонгосын чинжүүнүүд дундаа нэлээд халуун талдаа орно. Манай эхнэр өмнө нь нэг удаа юу ч бодолгүй бүтнээр нь хазаараад гурван аяга ус ууж байсан. Хэрвээ анх удаа бол үзүүрээс нь л жаахан хазаад хэр халуун болохыг нь шалгаарай.
Хачир нь газраасаа хамаараад өөр байдаг. Энэ газар шарсан мөөг гарсан, харин өөр газар бууцайны ногоо ч байж болно, шошны соёо ч байж болно. Кимчи, ккакдуги хоёр л бараг хаана ч гарна, үлдсэн нь тухайн өдрийн газрын байдлаас шалтгаална.
Сүндэ гүкбапны шөл, дотор нь байгаа зүйлс
Шөлийн өнгө нь ёстой цав цагаан. Гахайн ясыг удаан чанахаар ийм өнгө гардаг, тэгэхээр анх харахад жаахан сул амттай мэт санагдана. Гэтэл халбагаар ганцхан хутгахад доороос нь сүндэ, чанасан мах, дотор махнууд гарч ирнэ. Манай эхнэр миний аягыг нэг харснаа “тэрийг бол би идэж чадахгүй” гээд толгой сэгсэрсэн. Өөрийнх нь гахайн гүкбапанд бол ийм юм байхгүй шүү дээ.
Чанасан гахайн мах — гахайн гүкбапны гол дүр
Энэ бол чанасан гахайн мах. Хальстай хэсэг нь гарч ирсэн ч нялуун биш, харин зажлууртай, уян текстуртэй байна. Шөлөндөө сайн болсон болохоор эвгүй үнэр бараг байхгүй. Манай эхнэр ч энэ хэсгийг бол зүгээр иддэг. Хэрвээ дотор мах танд хүнд санагдвал гахайн гүкбап захиалахад яг ийм төрлийн мах голлон орж ирнэ.
Сүндэ — анх харахад хачин ч гэсэн
Энэ бол сүндэ. Гахайн гэдэс дотор шилэн гоймон, цус хийдэг болохоор өнгө нь бараан. Эхнэртээ “ганцхан удаа амсаад үзэх үү?” гэж асуусан чинь савхаар авч удаан ширтсээр байгаад буцаагаад тавьчихсан. “Дараа...” гэж хэлсэн ч дараагийн удаа ирэх шинж огт харагдаагүй. Амт нь өөрөө бол зөөлөн талдаа. Харин зарим хүнд бүр сул амттай санагддаг болохоор амтлагчид дүрж иддэг, эсвэл шөлтэй нь хамт иддэг. Монгол хүнд төсөөлөхөд цусан зайдас анх харахад яаж бага зэрэг бодогдуулдаг вэ, түүнтэй төстэй — төрх нь түр азнуулах ч амт нь айхтар хурц биш.
Сүндэ гүкбап хэрхэн идэх вэ — амтыг өөрөө тааруулдаг
Эндээс л чухал хэсэг эхэлнэ. Сүндэ гүкбап анх гарахдаа бараг амтлаагүй байдаг. Шууд идчихвэл амт нь сул. Ширээн дээр байгаа зүйлсээр амтыг өөрөө тааруулах хэрэгтэй.
Ккакдугийн шүүс хийх
Ккакдугийн шүүсийг халбагаар авч сүндэ гүкбап руу хийдэг хүмүүс байдаг. Би бол өдөр болгон ингэж хийдэггүй, гэхдээ тэр шүүс нь исгэлэн, халуун болохоор цагаан шөлтэй холиход амт нь өөр болдог нь үнэн.
Амтлагч, сэүжотоор тааруулах
Нэг халбага амтлагч хийлээ. Улаан перец, сармис суурьтай улаан амтлагч, хиймэгц цагаан шөл илүү халуун, илүү өтгөн мэдрэмжтэй болдог. Солонгосчуудын талаас илүү нь ингэж иддэг. Халуунд гайгүй бол бүтэн нэг халбага, сул бол хагасаас нь эхлээрэй.
Сэүжот. Амтлагчтай нь үүрэг нь өөр. Халуун болгохын тулд биш, шөлийн умами амтыг өргөхийн тулд хийдэг. Эхнэртээ анх үзүүлж байхдаа тагийг нь нээгээд “энэ юу вэ?” гээд хамраа таглаж байсан. Эцсийн эцэст исгэсэн жижиг сам хорхой болохоор үнэртэй нь үнэн. Гэхдээ шөлөнд жаахан уусгаад амсуулсан чинь “түрүүнийхээс шал өөр амттай болчихож” гэж байсан. Давс зөвхөн шорвогийг нэмдэг бол сэүжот түүн дээр дахиад нэг давхар амт нэмдэг.
Хэрвээ үүнээс хойш ч сул байвал давс хийж болно. Гэхдээ нэг дор их хийж болохгүй. Шууд давсархаг болоод буцаах аргагүй болчихно. Бага багаар хийж, хутгаад амсаад, дутвал дахиад бага зэрэг. Заавал сайн хутгах хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол нэг тал нь давстай, нөгөө тал нь сул байна.
Ширээн дээр периллагийн нунтаг байвал хийж үзээрэй. Самарлаг амт нэмэгдээд гахайн онцгой үнэрийг дардаг. Эхнэртээ гахайн гүкбапанд ч хийж үз гэж хэлсэн чинь хийснийхээ дараа “ингэхээр хамаагүй дээр юм байна” гэж байсан. Заавал байх албагүй, гэхдээ байвал нэг туршаад үзэхэд илүүдэхгүй.
Бүчү хийх — энэ бол сүүлийн алхам
Бүчү хийдэг. Түрүүн сэүжот, амтлагч хоёр оруулаад шөлийн өнгө эхнийхээсээ их өөр болчихсон байгаа биз дээ. Дээрээс нь бүчү нэмэхээр гахайн үнэр ч багасна, амт нь ч илүү сэргэг болдог. Битгий харамлаарай. Олон байх тусмаа дээр.
Шөл маш халуун болохоор бүчү маш хурдан суларна. Тиймээс хиймэгцээ шууд идэх хэрэгтэй. Бага зэрэг суларсан бүчү, сүндэ, чанасан махыг нэг халбаганд хамтад нь аваад идэхэд — үүр цайтал ажиллачхаад, хоосон гэдэстэй байхад энэ орж ирэхээр дотор ёстой нэг онгойчихдог юм байна лээ.
Сүндэ гүкбап доторх янз бүрийн хэсгүүд
Сүндэ гүкбап дотор ганцхан төрлийн хэсэг ордоггүй. Чанасан мах, хальс, толгойн мах гээд олон янзын хэсэг холилдож ирдэг, газар бүрийн бүтэц нь өөр. Нэг аяган дотор хэсэг бүрийн мэдрэмж өөр болохоор идэх тусам шинэ мэдрэмж гарч ирдэг.
Сүндэ гүкбапыг анх удаа идэж байвал үүнийг л санаарай
Амтыг өөрөө тааруулдаг. Шууд идэхэд бүрэн амт гарахгүй.
1. Эхлээд хагас халбага сэүжот
Давснаас түрүүлж сэүжот хийдэг. Шорвог дээр нь умами амт давхар ирж шөлийг барьж өгнө. Давс бол дараа нь, дутсан үед хэрэглэх зүйл.
2. Амтлагч бол хувь хүний сонголт
Улаан перец суурьтай амтлагч хийвэл цагаан шөл улаантаж, илүү халуун болдог. Хийхгүй байж болно, гэхдээ хийвэл огт өөр амт гарна.
3. Бүчү бол элбэг
Гахайн үнэрийг багасгаж, шөлийг илүү сэргэг болгодог. Харамлах хэрэггүй.
4. Тослог санагдвал периллагийн нунтаг
Самарлаг амт нэмээд тослог мэдрэмжийг дардаг. Бүх газарт байдаггүй ч байвал заавал туршаад үз.
5. Ккакдуги дундаас нь
Гурав дөрвөн халбага шөл тутамд нэг ккакдуги. Тэр шаржигнасан мэдрэмж амыг сэргээчихдэг.
Будаагаа шөлөнд хийж ч болно, тусад нь ч идэж болно
Тогтсон дүрэм байхгүй
Ихэнх газарт
Будаа, шөл хоёр тусдаа ирдэг. Будаагаа шөлөнд хийж идэх үү, тусад нь идэх үү гэдгээ өөрөө шийднэ.
Гэхдээ зарим газар анхаарах зүйл бий
Будааг нь шөлөнд нь аль хэдийн хийгээд өгдөг газар ч байдаг. Тусад нь идмээр байвал захиалахдаа урьдчилж хэлэх хэрэгтэй.
Захиалахаасаа өмнө мэдвэл зүгээр зүйлс
Ялангуяа солонгос хэл мэдэхгүй хүмүүст
Англи цэс бараг байдаггүй
Аялал жуулчлалын бүс биш л бол ихэнх газар зөвхөн солонгос цэстэй. Гэхдээ цэс нь тийм ч төвөгтэй биш болохоор утасны орчуулгын апп нээгээд харчихад болно. “Нэг сүндэ гүкбап” гэж л хэлчихвэл захиалга бараг дуусна.
Зөвхөн сүндэ / зөвхөн дотор мах / хольж
Захиалахдаа аяганд юу оруулахыг сонгож болдог газар бий. Зүгээр л “нэг сүндэ гүкбап” гэвэл ихэнхдээ хольж гардаг.
Өглөөнөөсөө нээлттэй байдаг
Ихэнх газар өглөө 6–7 цагаас онгойж, бүр 24 цагаар ажилладаг нь ч бий. Солонгост өглөөний хоол, шар тайлалттай холбоотойгоор гүкбап идэх соёл байдаг болохоор эрт өглөө ч нээлттэй газар их. Би ч өнөөдөр өглөө ажил тараад идсэн.
Үнэ
Ихэнхдээ ойролцоогоор $6~$9. Өнөөдөр идсэн газар маань ойролцоогоор $6 байсан. Сөүл хотын аялал жуулчлалын ойролцоо бол нэг аяга нь $10-оос давсан газар ч байдаг.
Цагаан хоолтон хүнд бол хэцүү
Шөл нь гахайн ясаар гаргасан, доторх орц нь ч бүгд гахайн хэсгүүд. Солонгос гүкбапуудаас цагаан хоолонд хамгийн ойр нь буурцгийн соёотой гүкбап байдаг ч тэр нь ч бас шөл нь махтай байх тохиолдол олон.
Шулуун хэлэхэд
Манай эхнэр гахайн гүкбапныхаа аягыг хоослоод шөлийг нь хүртэл дуустал уучихсан. “Амттай байсан уу?” гэсэн чинь толгой дохиж байснаа “гэхдээ чамайг тэрийг идэж байгааг харахаар би ёстой сүндэ идэж чадахгүй юм байна” гэдэг байгаа. Би бол сүндэ гүкбап дээрээ баахан бүчү асгаад, эцсийн дусал шөл хүртэл дуустал идсэн. Нэг газар, нэг шөл мөртлөө өөр өөрийгөө захиалаад хоёулаа цадсан гэсэн үг.
Сүндэ гүкбапыг анх идэж байгаа хүнд үнэнээ хэлэхэд, эхний халбага хамгийн хэцүү. Харагдах байдал нь ч содон, үнэр нь ч бий. Гэхдээ тэрийг давчихвал өөр болдог. Над ч гэсэн биеийн байдлаас шалтгаалаад идмээргүй санагдах өдөр бий, гэхдээ яг өнөөдрийнх шиг үүр цайтал ажиллаад, гэдэс хоосон үед халуун шөлний нэг халбага орж ирэхээр зогсох аргагүй болдог.
Хэрвээ сүндэ таарахгүй бол гахайн гүкбап захиалж болно. Гахайн гүкбап ч бас хүнд санагдвал соллонтангийн газар хайгаарай. Соллонтан нь үхрийн ясны шөл учраас гахайн үнэр огт байдаггүй, манай эхнэр ч дуртай. Буурцгийн соёотой гүкбап бол мах бараг ордоггүй болохоор хамгийн ачаалал багатай нь. Солонгост гүкбапны төрөл олон болохоор нэг нь таараагүй гээд энэ бүх ангиллаас бүр мөсөн татгалзах хэрэггүй.
Энэ нийтлэл анх https://hi-jsb.blog дээр нийтлэгдсэн.