Set sushi në Kore: lloje, çmime dhe si hahet

Kur do t’i ndryshosh pak shijet gjatë udhëtimit në Kore

Kur udhëton në Kore, vjen një moment kur për disa ditë rresht të njëjtat menu fillojnë të përsëriten. Kimchi jjigae, samgyeopsal, bibimbap, tteokbokki. Të gjitha janë të mira, po pas ca ditësh të vjen natyrshëm dëshira për të ngrënë diçka ndryshe, qoftë edhe vetëm për një vakt.

Në atë pikë, ka një zgjedhje që del më e mirë seç e pret: ushqimi japonez i ngrënë në Kore.

Mund të thuash “po pse të hash ushqim japonez kur ke ardhur deri në Kore?”, por për koreanët ushqimi japonez është tashmë pjesë e përditshmërisë. Ramen, tonkatsu, sushi, udon — këto i gjen pothuajse në çdo lagje, dhe meqë Koreja dhe Japonia janë më pak se dy orë larg me avion, kulturat ushqimore kanë kaluar natyrshëm nga njëra anë në tjetrën për shumë kohë. Prandaj niveli i ushqimit japonez në Kore është mjaft i mirë.

Sot dua të flas pikërisht për sushin. Bashkë me një shok shkova në një restorant korean të specializuar në sete sushi.

Kjo është pjata e sushit që doli në një restorant korean të specializuar për sete sushi. Në një pjatë vijnë bashkë salmon, ton, peshk i bardhë, ngjalë, mish viçi dhe tamago, kështu që provon shumë shije në një ulje. Në Kore ka kulturë të fortë për të ngrënë peshk të freskët, ndaj edhe sushi shpesh del në nivel goxha të mirë.

Edhe unë kam ngrënë sushi në Japoni, dhe sigurisht që atje, si vendi i origjinës, ishte shumë i mirë. Por po ta shohësh raportin mes çmimit dhe sasisë, në Kore më është dukur më bujar. Në Japoni, për të ngrënë diçka të ngjashme në lloj dhe sasi, çmimi më doli më i lartë. Nuk po them që shija është 100% e njëjtë, por sushi që ha në Kore i afrohet goxha shumë atij të Japonisë.

Dhe ka edhe një gjë interesante: në sushin korean ka menu që mezi i sheh në Japoni. Sushi me mish viçi apo sushi me baek-kimchi janë gjëra që zakonisht i gjen në lokale sushi në Kore, dhe fakti që këto versione koreane hyjnë natyrshëm në të njëjtin set është një nga pjesët më argëtuese kur ha sushi këtu. Për këtë do flas pak më poshtë me më shumë detaje.

Llojet e restoranteve të sushi-t në Kore dhe çmimet

Nëse do të zgjedhësh një restorant sushi në Kore, gjëja e parë që duhet të dish është kjo: lokalet ndahen afërsisht në tre kategori kryesore, dhe secila ka atmosferë e çmim krejt tjetër. Nga darkat luksoze te vendet më të thjeshta me set, ndryshimi ndihet menjëherë si në stil, ashtu edhe në buxhet.

E para është omakase. Në japonisht do të thotë diçka si “po ia lë në dorë shefit”, dhe funksionon si kurs ku shefi përgatit një nga një kafshatat sipas përbërësve të ditës. Në Kore, omakase zakonisht nis rreth ₩70,000 dhe shkon lehtësisht mbi ₩200,000 për person, pra afërsisht $50 deri mbi $145. Është vendi ku shkon kur ke një rast të veçantë ose kur do një përvojë sushi vërtet serioze.

E dyta është sushi rrotullues. Është ai tipi ku pjatat kalojnë në rrip dhe merr atë që të pëlqen. Çmimi ndryshon sipas ngjyrës së pjatës, dhe zakonisht me ₩15,000 deri ₩25,000 për person, pra afërsisht $11 deri $18, ha shumë mirë dhe ngopesh pa problem.

E treta është restoranti i specializuar për sete. Këtu porosit një set sushi dhe të del një pjatë me shumë lloje bashkë, plus miso supë, sallatë, udon, tempura dhe ëmbëlsirë që vijnë si mini kurs. Zakonisht është rreth ₩20,000 deri ₩35,000 për person, pra afërsisht $14 deri $25.

Vendi ku shkova unë sot ishte pikërisht ky i treti, restoranti me sete sushi. Çmimi ishte ₩25,000 për person, pra rreth $18, dhe për dy veta dolëm ₩50,000, afërsisht $36. Sinqerisht, nuk është çmim i lehtë. Po të mendosh që një vakt normal në Kore shpesh kushton rreth ₩10,000 deri ₩15,000, pra afërsisht $7 deri $11, kjo është qartë më shtrenjtë. Me të njëjtat para mund të zgjedhësh edhe një buffet sushi dhe të hash sa të duash. Po kur sheh çfarë del më pas në tavolinë, fillon ta kuptosh pse çmimi shkon deri këtu.

Çfarë vendoset në tavolinë para se të vijë sushi

Në restorantet me sete sushi në Kore, sushi nuk del menjëherë sapo ulesh. Fillimisht tavolina mbushet me disa pjata anësore që të përgatisin gojën dhe stomakun: peceta e lagur, sallata, qull i ngrohtë dhe miso supë. Kjo është një nga arsyet pse seti duket më i plotë sesa një pjatë sushi e zakonshme.

Sapo ulesh, sushi nuk del menjëherë. Fillimisht fillojnë të vijnë një nga një pjatat anësore.

Gjëja e parë që vjen është peceta e lagur. Sushi mund ta hash me shkopinj, por edhe me dorë, prandaj kjo të jepet që të pastrosh duart para ngrënies.

Më pas del sallata me lakër. Është shumë e thjeshtë, me një salcë kremoze sipër, por e bën punën e vet: ta hap lehtë oreksin para se të fillojë pjesa e sushit.

Dhe kjo është juk me abalone. Mund të duket pak e çuditshme që në një restorant sushi del qull, por në lokalet koreane me sete sushi kjo ndodh shpesh. Sushi në vetvete është ushqim i ftohtë, ndaj fillimi me një qull të ngrohtë të përgatit stomakun dhe të lejon ta ndjesh më mirë shijen e peshkut më pas.

Supa koreane me doenjang vs miso japoneze

Dhe kjo është miso supa, pra supa japoneze me pastë soje. Edhe në Kore ka supë me doenjang, por edhe pse në pamje të parë duken të afërta, shija e tyre del goxha ndryshe.

Pamja e plotë e tavolinës para sushi-t

Pasi mbaron ky rregullim fillestar, tavolina duket tashmë goxha e mbushur. Për dy veta ishin vendosur rregullt pecetat e lagura, sallata, qulli me abalone, miso supa dhe gari, pra xhenxhefili turshi që hahet mes kafshatave të sushi-t. Edhe pa ardhur ende pjata kryesore, këtu fillon ta kuptosh pak më mirë pse çmimi i setit shkon në $18 për person.

Zbulohet seti i sushi-t — kaq shumë del në një pjatë

Pjesa më e bukur e një seti sushi në Kore është pikërisht kjo: në një pjatë të vetme të dalin bashkë shumë lloje që normalisht do t’i porosisje veç e veç. Kjo e bën setin të mirë si për ata që hanë sushi për herë të parë, ashtu edhe për ata që duan të krahasojnë tekstura dhe shije në një ulje.

Tani më në fund doli sushi.

Në një pjatë ishin vendosur tamago, peshk i bardhë, salmon, ton, negitoro, role me kastravec, salmon aburi, mish viçi, ngjalë dhe baek-kimchi. Kishte aq shumë lloje sa sinqerisht të bënte të mendoheshe nga cili ta filloje. Dhe pikërisht kjo është pjesa argëtuese e këtij seti. Shoku im zgjodhi menjëherë sushin me mish viçi, ndërsa unë e nisa me peshkun e bardhë. Edhe kur porosit të njëjtin set, rendi se si i ha ndryshon nga njeriu te njeriu.

Nuk ka kuptim të shpjegoj një nga një çdo copë, se s’do mbaronim kurrë, ndaj po zgjedh vetëm ato që më lanë më shumë përshtypje.

Sushi që e sheh në Kore — sushi me mish viçi

Nëse ka një lloj sushi që më tërhoqi menjëherë vëmendjen në këtë set, ishte ai me mish viçi. Është një menu që nuk e sheh lehtë në shumë vende sushi në Japoni, por në Kore duket krejt normale. Dhe pikërisht kjo e bën përvojën pak më ndryshe nga sushi klasik japonez.

Gjëja e parë për të cilën dua të flas është sushi me mish viçi. Kjo është një menu që vështirë ta hasësh në shumë vende sushi japoneze, por që në lokale sushi në Kore del fare natyrshëm.

Përdoret mish viçi korean i quajtur Hanwoo, i prerë hollë, i vendosur mbi oriz dhe i djegur lehtë në sipërfaqe me pishtar. Sapo e fut në gojë, yndyra zbutet nga temperatura e trupit dhe shkrihet mbi gjuhë. Po ta shohësh në foto, mishi është dukshëm më i madh se orizi dhe varet nga të dy anët, kështu që edhe një copë e vetme të jep ndjesinë e diçkaje goxha të plotë.

Në Kore ekziston kulturë për të ngrënë edhe mish viçi të papërpunuar. Ka një ushqim tradicional të quajtur yukhoe, ku mishi i viçit hahet i gjallë i marinuar, ndaj edhe ideja për ta vendosur mishin mbi sushi është futur shumë natyrshëm. Në Japoni sushi mbetet kryesisht i fokusuar te prodhimet e detit, ndërsa në Kore sheh pa problem që në menu të futet edhe sushi me mish viçi. Edhe shoku im e mori të parin, dhe në fund tha se ishte kafshata që i pëlqeu më shumë.

I njëjti salmon, shije krejt tjetër — aburi vs salmon i freskët

Në një set sushi, edhe i njëjti peshk mund të dalë me dy karaktere krejt të ndryshme. Këtu salmoni erdhi në dy versione: një aburi i djegur lehtë me pishtar dhe një salmon krejt i freskët pa nxehtësi. Krahasimi i tyre në të njëjtën pjatë ishte një nga pjesët më interesante të gjithë setit.

Më pas vjen salmoni, dhe pjesa interesante është që i njëjti përbërës erdhi në dy forma. Njëri ishte salmon aburi, i djegur lehtë në sipërfaqe me pishtar, ndërsa tjetri ishte salmon i freskët, pa asnjë prekje zjarri.

Salmoni aburi kishte shenja të lehta djegieje dhe një aromë më të ngrohtë e më të yndyrshme. Sipërfaqja ishte paksa e gatuar, ndërsa brenda mbetej ende e freskët. Salmoni i freskët, nga ana tjetër, të jepte fillimisht ndjesinë e ftohtë dhe të butë, e pastaj ndërsa e përtypje, hapej yndyra tipike e salmonit dhe dilte ajo shija pak e ëmbël e pak e pasur që e bën kaq të dashur.

Pikërisht kjo është një nga gjërat më të bukura te sushi: i njëjti peshk mund të ketë dy shije gati krejt të ndryshme vetëm nga mënyra si përgatitet. Fakti që i kishin futur të dyja në të njëjtin set më dukej zgjedhje me shumë mend. Po të më pyesësh cilin preferova, sinqerisht është çështje shijeje personale, por unë anova pak më shumë nga aburi.

Një tjetër sushi që e gjen në Kore — sushi me baek-kimchi

Sushi me baek-kimchi është një nga ato kafshata që të tregojnë menjëherë se nuk je thjesht në një restorant japonez klasik. Kjo lloj sushi del në lokale sushi në Kore, jo në mënyrë të rastësishme, por si pjesë e natyrshme e menysë. Shërben edhe si freskim i shijes mes copave më të yndyrshme.

Kjo është sushi me baek-kimchi. Është një menu që nuk e gjen në Japoni dhe që, praktikisht, e sheh vetëm në restorante sushi në Kore.

Baek-kimchi është një nga llojet koreane të kimchi-t, por ndryshe nga kimchi i kuq që të vjen menjëherë në mendje, këtu nuk futet pluhur speci, ndaj nuk del pikant. Ka një shije të lehtë, të thartë dhe shumë freskuese. Pritet hollë dhe vendoset sipër orizit. Kur ke ngrënë disa copa sushi me peshk dhe goja fillon të ndiejë pak yndyrë, kjo të pastron shijen menjëherë. Në një farë mënyre bën punën që bën edhe një turshi e lehtë mes kafshatave, por në drejtim shijeje është krejt tjetër. Ka një rol të ngjashëm me gari-n, por shija e vet shkon në rrugë krejt tjetër.

Nëse do të hash sushi në Kore, këtë ta rekomandoj seriozisht ta provosh të paktën një herë. Është nga ato lloje që nuk i provon dot kollaj diku tjetër.

Për ata që e kanë të vështirë peshkun e gjallë — sushi me ngjalë

Nëse do të më duhej t’i rekomandoja dikujt vetëm një lloj sushi nga ky set, sidomos dikujt që e ka pak problem peshkun e gjallë, do të zgjidhja pa shumë menduar sushin me ngjalë.

Kjo ishte sushi me ngjalë, dhe nëse do të më duhej t’i rekomandoja dikujt një lloj që ta provojë pa frikë, do të thosha pikërisht këtë.

Zakonisht kur mendon për sushi me ngjalë, të vjen në mendje ajo salca e ëmbël me bazë soje. Por kjo këtu erdhi pa salcë, vetëm e djegur lehtë në sipërfaqe me pishtar. Ana e lëkurës kishte pak krokantësi, ndërsa mishi i brendshëm hapej butë. Pa salcë, shija e vet ngjalës dilte më pastër: e lehtë, e yndyrshme sa duhet dhe e këndshme pa u bërë e rëndë. Edhe ajo aroma që disa veta e ndiejnë si “erë peshku” këtu ishte pothuajse zero, ndaj shumë njerëz që janë fillestarë me sushi ose që nuk e kanë qejf peshkun e gjallë, me ngjalën shkojnë mirë.

Peshku i bardhë, tamago — edhe pjesa tjetër shkurt

Edhe pjesën tjetër po e prek shkurt. Peshku i bardhë dallohet nga mishi i bardhë, pak gjysmë transparent, dhe shija e tij është shumë më e pastër e më e lehtë sesa ajo e salmonit apo tonit. Ka një teksturë më elastike, kështu që kur e ha duke e alternuar me salmonin e butë, kontrasti ndihet menjëherë. Me pak wasabi sipër, ajo shije e pastër shkon shumë mirë me pickimin e lehtë të wasabit.

Tamago është omëletë japoneze e vendosur mbi oriz dhe e mbajtur me një rrip nori. Bëhet me vezë, pak sheqer dhe dashi, pastaj piqet në shtresa të holla njëra mbi tjetrën. Rezultati del pak i ëmbël, i lagësht dhe shumë i butë. Është nga ato lloje që u pëlqejnë veçanërisht fëmijëve ose atyre që nuk ndihen shumë rehat me peshkun.

Përbërja e plotë e setit të sushi-t — kaq shumë në një ulje

Kur e sheh gjithë setin bashkë nga sipër, kupton më qartë pse një vakt i tillë nuk është thjesht “një pjatë me sushi”. Nga shijet e pastra të peshkut të bardhë te yndyra e salmonit dhe tonit, nga aroma e aburi-t te butësia e ngjalës, gjithçka është menduar që të ndryshojë ritmin kafshatë pas kafshate.

Po ta shohësh një set të tillë si të tërë, mund të provosh në një vend të vetëm shijen e pastër të peshkut të bardhë, yndyrën e pasur të salmonit dhe tonit, aromën e djegur të aburi-t, teksturën që shkrihet të mishit të viçit, butësinë e ngjalës, freskinë e baek-kimchi-t dhe ëmbëlsinë e tamago-s. Si në larmi, ashtu edhe në sasi, është mjaftueshëm i plotë që të lërë të kënaqur si dikë që e provon sushi-n për herë të parë, ashtu edhe dikë që e ha shpesh.

Po sinqerisht kishte edhe një gjë që më la pak shije mangët: orizi. Te sushi i mirë, balanca mes peshkut dhe orizit është thelbësore, por disa copa e kishin orizin pak më të madh seç duhet, kështu që në fillim të vinte më shumë shija e orizit sesa e peshkut. Shumica e copave ishin në raport shumë të mirë, por disa më lanë pak pezull. Duke pasur parasysh çmimin prej $18 për person, është diçka e tolerueshme, por nëse je tip i vëmendshëm ndaj detajeve, mirë ta dish para kohe.

Mini udon, tempura, castella — pjesa tjetër e përfshirë në set

Pas sushit doli mini udon. Një tas kishte tempura sipër, tjetri kishte yubu, pra tofu të skuqur. Po kur them mini, e kam seriozisht mini. Sasia hahet menjëherë, por këtu roli i tij nuk është të të ngopë, por të të ngrohë stomakun mes kafshatave të ftohta të sushi-t. Është një tas që mban ritmin e vaktit, jo pjesa kryesore e tij.

Në set ishte përfshirë edhe tempura. Në një pjatë dolën karkalec tempura, patate e ëmbël e skuqur dhe një peshk i vogël i skuqur, dhe karkaleci ishte goxha i madh. Nga jashtë ishte krokant, ndërsa brenda karkaleci mbetej elastik dhe i plotë. Kur ke ngrënë ca sushi e ca udon, vjen natyrshëm ai moment kur të shkon mendja për diçka të skuqur, dhe pikërisht aty del kjo pjatë.

Ëmbëlsira e fundit ishte castella. Sipërfaqja ishte e pjekur paksa kafe, brenda mbetej e verdhë dhe shumë e butë. Ishte e ëmbël, por jo aq sa të të rëndonte pas gjithë peshkut, ndaj për fund vakti shkonte fiks. Në mjaft restorante sushi në Kore, castella jepet pikërisht kështu si ëmbëlsirë në fund.

Si hahet sushi — nëse je fillestar, mjafton të dish këto

Nëse po e provon sushi-n për herë të parë, nuk ka nevojë ta komplikosh shumë. Ka disa rregulla bazë që e bëjnë gjithë përvojën më të lehtë: mund ta hash me dorë, salca e sojës prek pjesën e peshkut, gari hahet mes copave dhe shumicën e kohës një copë sushi hahet me një kafshatë.

Mund të ketë edhe nga ata që po e provojnë sushi-n për herë të parë, ndaj po e përmbledh shumë shkurt mënyrën si hahet.

Shprehje koreane që mund t’i përdorësh në një lokal sushi në Kore

Edhe nëse nuk di koreanisht, nuk është problem. Mjafton t’ua tregosh në ekran punonjësve këto fjali dhe zakonisht e kuptojnë menjëherë çfarë do.

Një vakt sushi gjatë udhëtimit në Kore ia vlen ta fusësh

Të hash ushqim japonez në Kore nuk është thjesht mënyrë për të ndryshuar shijen për një ditë. Edhe kur bëhet fjalë për sushi, futen natyrshëm gjëra që e bëjnë përvojën më koreane, si sushi me mish viçi apo sushi me baek-kimchi, kështu që ndjesia është ndryshe nga ajo që do kishe në Japoni.

Nuk ka asnjë rregull që gjatë udhëtimit duhet të hash vetëm ushqim korean çdo ditë. Përkundrazi, kur fut në mes një vakt ndryshe si ky, edhe ushqimi korean i ditës tjetër të duket më i freskët. Nëse gjatë udhëtimit në Kore fillon të lodhesh pak nga menutë e zakonshme, provo një set sushi. Çmimi prej $18 mund të të duket pak i lartë në fillim, por kur e sheh gjithë përbërjen para syve, mendimi të ndryshon goxha shpejt.

Ky postim u publikua fillimisht në https://hi-jsb.blog.