Ачуу накжи жана уй ичегиси: Кореянын өзгөчө даамы

Компьютердеги сүрөттөрдөн табылган 2015-жылдын күзү

Компьютердеги сүрөттөрдү карап отуруп, бир эски сүрөткө көзүм түштү. Согопчанг-накжи-боккум (Уй ичегиси менен осьминог куурдагы). 2015-жылдын күз айлары болсо керек. Так күнү эсимде жок, бирок файлдын датасы ошол мезгилди көрсөтүп турат. Кызыл соуска аралашкан осьминог менен уй ичегисинин сүрөтүн көрөрүм менен, ошол күнкү даам оозума келе түштү. Кореяга саякаттап барганда токпокки же тоок этин (чикин) дээрлик баары эле татып көрүшөт го. Бирок корейлердин ачуу тамактарынын ичинен согопчанг-накжи-боккум сыяктуу туристтер көп биле бербеген өзгөчө тамактар да бар. Кичинемден Кореяда өскөнүм менен, өзүм деле муну күндө жей бербейм, бирок бир жолу даамын татсаң, көпкө чейин эсиңден кетпейт. Ошондуктан ушул сүрөттөрдү чыгарып, эстеп көрүүнү чечтим.

Дасторконду даярдоо — Накжигопчанг ресторанындагы стол

Негизги тамак келгенге чейин эле дасторконго ар кандай муздак закускалар (банчан) коюлду. Столдун үстүнө беш-алты тарелка тизилип, ар биринин ичинде кызыктуу даамдар бар. Тарелканын астында "Донгсоне Накжи" деп жазылып турат — бул биз Тэжон шаарында барган ресторандын аты. Бул филиал азыр жабылып калса да, ушул тамак тууралуу сөзсүз айтып бергим келди.

Жумшак тофу, салат, уксуска маринаддалган туруп

Тофудан баштайлы. Бул кадимки тофуга караганда алда канча жумшак, үстүнө тууралган көк пияз жана татымалдар себилип, соя соусуна чыланып берилет. Кашык менен алганда пудинг сыяктуу эле дирилдеп турат. Кийин ачуу осьминогду жеп жатканда оозду муздатып, ачуусун басууга аябай жакшы жардам берет экен.

Салат да келди. Кызыл капуста, сабиз, паприка жана көк чөптөрдөн турган кадимки эле салат. Үстүндө атайын соусу (дрессинг) жок болгондуктан, даамы бир аз жөнөкөй сезилди. Чынын айтсам, бул салат жок деле болсо эч нерсе өзгөрмөк эмес.

Бул болсо жука тууралган, уксуска маринаддалган туруп салаты. "Чомучим" деп аталат, ушунчалык жука кесилгендиктен аркы бети көрүнүп турат. Бир тиштегенде эле уксустун кычкыл даамы билинет, андан соң туруптун сергиткен таттуу даамы келет. Ачуу тамак жеп жатканда жанында ушундай сергитүүчү салат болсо, тамактын даамы таптакыр башкача ачылат.

Донгчими — ачуу тамактын эң жакын досу

Ортодогу кара идиштегиси донгчими. Бул туздуу сууга ачытылган муздак туруп шорпосу (кимчинин бир түрү). Шорпосу тунук жана муздак болот, ичинде узун тууралган туруптар бар. Накжигопчанг сыяктуу ачуу куурулган тамактарга мындай муздак шорпо сөзсүз түрдө кошо берилет. Ачуу тамак жеп жатып ушул шорподон бир ууртам ичип алсаң, оозуңдагы ачуу дароо таркап кетет.

Бондеги — баарына эле жага бербеген өзгөчө закуска

Бондеги. Бул тамакты баары эле жей бербейт, кээ бирлер аябай жакшы көрсө, кээ бирлер такыр жей албайт. Жибек куртунун куурчагын кайнатып, татымал кошуп жасашат, көрүнүшү эле көптөрдү чочутат. Бирок Кореяда бул көчөдө сатылган эски жана белгилүү тамактардын бири. Даамы жаңгак сыяктуу тоюмдуу жана бир аз топурак жыттанган өзгөчө жыты бар. Мен бала чагымдан эле жеп көнгөндүктөн жакшы эле көрөм, бирок чогуу барган апам муну таякчалары менен кармаган да жок.

Суу манты (Мулманду)

Суу манты дагы закуска катары келди. Камыры ушунчалык жука болгондуктан, ичиндеги эти көрүнүп турат. Үстүнө кунжут себилип, жанына соя соусу коюлган. Негизги тамак келгенче бул закускаларды жеп отуруп, апам: "Закускаларды эле жеп тоюп калбасак болду" деп күлдү. Чынында эле ошондой болоюн деп калды.

Негизги тамак келди — Согопчанг-накжи-боккум

Акыры негизги тамак келди. Согопчанг-накжи-боккум, кыскача айтканда "накжигопчанг". Бул кичинекей осьминог менен уйдун майлуу ичегисин ачуу кочужанг (калемпир пастасы) менен кошо кууруп жасалган тамак. Таш көмөч казанда кыпкызыл болуп бышкан ингредиенттер дөбөдөй үйүлүп, үстүнө балыр (ким) жана кунжут мол себилген. Ортосундагы ак нерсе — гаретток (күрүчтөн жасалган узун нан). Ал ысык таш казандын табы менен жай бышып, жумшак болуп калат. Тамак келери менен укмуштай жыт тарады. Таш казан болгондуктан, тамак дайыма кайнап турат, көпкө күтүп отурсаң түбү күйүп кетиши мүмкүн. Ошондуктан сүрөткө тез-тез тартып эле, дароо таякчаларды колума алдым.

Согопчанг-накжи-боккумду жакындан кароо

Капталынан караганда тамактын көлөмү кандай экени билинет. Таш казандын үстүнө тоодой болуп үйүлүп турат, жакындан карасаң үстүндөгү ак таякчалар күрүч наны экенин байкоого болот. Күрүчтөн жасалган бул нан кайнап жаткан соустун ичине киргенде, ачуу соусту өзүнө сиңирип алып, укмуштай жумшак жана даамдуу болуп калат. Үстү балыр менен кунжутка жабылып калгандыктан, алыстан кызыл массадай эле көрүнөт, бирок жакындан карасаң жашыл, ак түстөр аралашып, көзгө аябай кооз көрүнөт экен. Соустун арасынан осьминогдун буттары жана сапсары соя бутактары көрүнүп турат. Сүрөт аркылуу жытын жеткире албаганым өкүнүчтүү, бирок маңдайында отурганда ачуу калемпирдин жыты мурунду жарып өтөт.

Накжигопчангдын ичинде эмнелер бар? — Осьминог, уй ичегиси, соя бутактары

Үстүндөгү балырды четке сүрүп, ичин карап көрдүм. Осьминогдун соргучтары даана көрүнүп турат, ал эми анын жанында калың уй ичегиси (гопчанг) соуска жалтырап боёлуп турат. Уйдун кичинекей ичегисин ушинтип аташат. Сырты чайнамкай болсо, ичиндеги майы эзилип, чайнаган сайын ширелүү даам берет. Ачуу соус менен аралашканда майлуулугу билинбей, тескерисинче, даамы эки эсе артат. Астына соя бутактары калың төшөлгөн, ал болбосо ичегинин майлуулугун басаңдатуу кыйын болмок. Кытырак соя бутактары менен чогуу жегенде гана тамактын балансы сакталат. Бир алганда осьминог, бир кесим ичеги жана соя бутактарын чогуу алып жеш керек — накжигопчангдын чыныгы даамы дал ушунда. Буларды ысык күрүчтүн үстүнө коюп жесең, күрүчтүн кандай түгөнүп калганын да сезбей каласың. Ошол күнү эки порция күрүч заказ кылсам дагы аздык кылды.

Соус сиңе баштаганда чыныгы даам ачылат

Жакшылап аралаштыргандан кийин соус бардык ингредиенттерге тегиз сиңе баштады.

Үстүндөгү балырлар аралашып кеткенден кийин, ар бир азык даана көрүнүп калды. Ортодогу күрөң бөлүк — уй ичегиси, жакшылап карасаңыз, кесилген жеринен ичиндеги майын көрүүгө болот. Сырты соуска куурулуп бир аз кытырак болуп калган, ал эми соя бутактары жумшарып, соусту толук соруп алган. Башында тоодой көрүнгөнү менен, аралаштыргандан кийин көлөмү азайып калгандай сезилет. Таш казандын четтеринде соус кайнап жатат, ошол жерге тийген соя бутактары жана ичегилер бир аз куйкаланып, кытырак болуп калат. Атайын четтериндеги куйкаланган жерлерин кырып жегендин өзүнчө бир ырахаты бар. Апам башында ортосунан гана жеп жаткан экен, четинен бир аз берип көрсөм, ошондон кийин четиндегисин гана терип жеп калды.

Ачуу шорпо — муну менен эле бүтүп калбайт

Бир топ жегенден кийин, таш казандын түбүнө ачуу соус чогула баштады. Башында куурулган тамак сыяктуу эле болсо, убакыттын өтүшү менен ингредиенттерден чыккан суу соус менен аралашып, коюу шорпо пайда болот. Бул шорпонун даамы укмуш. Осьминог менен ичегинин даамы кызыл калемпир пастасына аралашып, коюу жана ачуу шорпого айланат. Муну кашык менен алып, күрүчтүн үстүнө куюп жесең, мындан өткөн даамдуу нерсе жок. Соя бутактары да ушул шорпону сиңирип алгандыктан, аларды эле жесең да сонун болот. Бул маалда күрүч наны да толук жумшарып, ичине чейин даам кирип калат. Оң жактагы тарелкага тамакты бөлүп алганым көрүнүп турат, казандын өзүнөн түз жесеңиз оозуңузду күйгүзүп алышыңыз толук ыктымал. Мен дайыма шашып казандын өзүнөн жейм деп оозумду күйгүзүп алам, ошол күнү да тилимди күйгүзүп алдым.

Этти жеп бүткөндөн кийин — калган соусту колдонуу

Ичиндеги этти дээрлик жеп бүткөндөн кийин, таш казанда кызыл соус гана калат. Бирок бул соусту төгүп салбайбыз. Официант келип, ушул соустун үстүнө күрүч салып кууруп баштайт. Чөмүч менен жакшылап аралаштырып, ар бир күрүчкө соусту сиңирет. Согопчанг-накжи-боккум муну менен эле бүтпөйт экен. Осьминог менен ичегинин даамы калган соусту толугу менен колдонуп, куурулган күрүчкө (бокумбапка) айландыруу — бул тамактын экинчи бөлүгү.

Куурулган күрүч (Бокумбап) — жумшак бойдон кууруш керекпи же кытырак болгучабы?

Кореяда муну "бокумбап" дешет. Калган соуска күрүчтү салып, таш казандын үстүндө кууруп жасашат. Үстүнө кара балыр жана майда тууралган көк жусай себилет. Ортосундагы сары нерсе — чийки жумуртканын сарысы, муну жарып аралаштырганда, ачуу күрүчкө өзгөчө жумшак даам кошулат. Жөнөкөй эле күрүчтү эмес, осьминог жана уй ичегисинен калган соусту колдонуп жаткандыктан, эч кандай кошумча татымалдын кереги жок — ар бир күрүч талдайында деңиз азыгынын жана эттин даамы бар. Башында официант кууруп берет, бирок ортосунан баштап өзүңүз улантышыңыз керек. Бул жерде эки тандоо бар: жумшак бойдон жеш керекпи же түбү күйүп, кытырак болгуча күтүш керекпи? Мен түбү бир аз күйүп, кытырак болуп калганын жакшы көрөм. Апам куурулган күрүчтү көрөр замат: "Баягында күрүчтү азыраак жеп турсам болмок экен" деп өкүндү. Эки табак күрүчтү жеп, курсагыбыз жарылайын деп калса да, колубуз кашыкты таштай алган жок. Согопчанг-накжи-боккум жөн гана куурдак эмес, аягында куурулган күрүч менен аяктай турган толук кандуу тамак экенин ошол күнү билдим.

Согопчанг-накжи-боккумду кайдан жесе болот?

Куурулган күрүчтү казандын түбүнө чейин кырып жеп бүткөндөн кийин, экөөбүз тең унчукпай калдык. Анткени аябай тоюп калган элек. Апам шикхе (күрүчтөн жасалган таттуу суусундук) заказ кылып жатып: "Бул жерди кайдан таптың эле?" деп сурады. Чындыгында эле, интернеттен издеп таап баргам. Накжибоккум (куурулган осьминог) ресторандары Сеул, Пусан, Тэжон сыяктуу чоң шаарлардын баарында эле кездешет. "Накжибоккум" же "накжигопчанг" деп издесеңиз, жакынкы ресторандар дароо чыгат. Биз барган "Донгсоне Накжи" рестораны азыр да Тэжондун Дунсан-донг аймагында, ошондой эле Иксан, Кванджу шаарларында иштеп жатат. Бул тамак көчөдө сатылбайт, атайын ресторанга кирип, кенен отуруп жей турган тамак.

Токпокки же самгёпсал сыяктуу баары эле биле берген тамак болбосо да, бир жолу жеп көргөн адам сөзсүз кайра издеп келет. Үйгө кайтып келе жатканда апамдын: "Кийинкиде атаңды да ээрчитип келели" дегени — бул тамакка берилген эң жогорку баа болсо керек.