Koreýa köçe nahary | Tteoksuntwio toplumy
Mazmuny
18 element
Şol gün işden öýe gaýdýardym. Gyş bolansoň gün ir garalýardy, metro bekedinden çykanymda bolsa şemal edil ýüzüňi kesýän ýalydy. Doly bir agşamlyk taýýarlamaga ýaltalyk edýärdim, hiç zat iýmezden geçmek hem bolmaýardy, sebäbi garnym eýýäm ses edip başlapdy. Dar köçeden ýöräp barýarkam bir bunsik dükanynyň ýazgysyny gördüm. Aýna gapynyň aňyrsyndaky gyzyl tteokbokkini gören badyma, aýagym öz-özünden içeri girdi.
Koreýa köçe nahary diýlende köp adamyň kellesine samgýeopsal ýa-da towuk gelýär, ýöne koreýalylaryň hakykatdanam iň köp iýýän ýeňil nahary başga. Ol bunsik. Tteokbokki, ýagny ajy-süýji sously tüwi taýajyklary; sundae, içi süýtli nahar däl-de, çişeli noodle we gan bilen doldurylan koreýacha kolbasa; twigim, galyň hamyrly gowurma; eomuk bolsa balyk etinden edilen ýumşak kökje. Şu dört zady birden sargyt etmegi Koreýada tteoksuntwio diýip atlandyrýarlar. Bu at tteokbokki, sundae, twigim we odengiň baş harplaryndan gelip çykýar. Tutuş Koreýa boýunça bunsik dükanlary kiçi dükanlar ýaly köp. Seul bolsun, Busan bolsun, oba bolsun, uly zynjyr dükan bolsun ýa-da köçäniň içindäki köne dükan bolsun, tteokbokki satylýan ýer hökman tapylýar. Şol dört zadyň hemmesini alsaňam, takmynan $7-den $8-e çenli baha bilen gowy doýup bolýar. Ýeke özüň girip, bir tteoksuntwio alsaň, şol agşamlygyň bolýar.
Şol gün hem edil şeýle boldy. Oturan badyma tteoksuntwio toplumyny sargyt etdim. Ýeke özüm bolsam-da, mukdary az däldi. Munuň hemmesini gutaryp bilermikäm diýip pikir etdim, ýöne öňünden aýdaýyn, soňunda çorbasyna çenli arassalap gutardym.
Tteoksuntwio toplumy, bu koreýça bunsigiň klassik görnüşi
Gyzyl tarelkanyň üstüne şol dört zat birbada geldi. Ine, şu tteoksuntwio toplumy. Bu ýer Jauseu Tteokbokki (Jaws Tteokbokki) atly bunsik zynjyry, Koreýanyň köp ýerinde onuň şahamçasy bar. Ýöne bu günki ýazgy belli bir dükan syny däl, gürrüň koreýça bunsigiň özi hakda, şonuň üçin dükan hakyndaky bölümi şu ýerde goýýan.
Haýsy bunsik dükanyna barsaňam, düzülişi şoňa meňzeýär. Gyzyl tteokbokki, arassa çorbaly eomuk, bir tabak sundae, bir sebet twigim. Men muny Dejeonda-da iýdim, Seulda-da iýdim, tapawut diňe tagamynyň ownuk üýtgeşmelerindedi.
Tteokbokki — gyzyl sousa çümüp duran çeýneýji tteok
Ilki bilen tteokbokkiden başladym. Gyzyl sousuň içinde semizje tteoklar bardy, üstünde bolsa bir sany gysgaç ýaly çüýşek peçenye goýlupdy. Ilkibaşda muny näme üçin üstüne goýupdyrlar diýip geň galdym, ýöne sousa batyryp görenimden soň, çişiklik bilen ajy ysly sousuň goşulyşygy üýtgeşik derejede endik dörediji bolup çykdy. Ýöne çorbanyň içinde uzak dursa, derrew ýumşaýar. Men muny bilmän soň alyp iýdim, eýýäm ýumşap gidipdi.
Tüwi tteogi bilen bugdaý tteoginiň tapawudy näme?
Bu ýerdäki tteok tüwi tteogi. Koreýa tteokbokkisinde ulanylýan tteok iki görnüşli bolýar: tüwiden edilen we bugdaý unundan edilen.
Tüwi tteogi bilen bugdaý tteoginiň tapawudy näme?
Bu tüwiden edilen tteok. Çeýnekligi we biraz ýapyşyk gurluşy onuň esasy aýratynlygy. Çeýnäp baranyňda ýeňil tüwi tagamy kem-kemden çykýar. Sousy içine kän siňdirmeýär, şonuň üçin daşy ajy, içi bolsa has ýumşak we tämiz bolýar. Sowasa tiz gatap gidýär, şol sebäpli stola gelen badyna iýmek gerek.
Bu bolsa bugdaý unundan edilen tteok. Tüwi tteoginden has ýumşak we sarymsak ýaly uzalyp çeýnelýär, üstesine-de sous iç tarapyna çenli siňýär. Bir gezek dişläniňde ýakymly sous tagamy birden duýulýar. Sowasa-da tüwi tteogi ýaly çalt gatamaýar. Koreýada mekdebiň golaýyndaky eski bunsik dükanlarynda köplenç şu görnüş satylýardy, şonuň üçin köp adam bugdaý tteogini iýende çagalyk döwrüni ýatlaýar.
Soňky ýyllarda tüwi tteogi has meşhur boldy. Ýöne meniň göwnüme ýakyny bugdaý tteogi. Çagalykda mekdepden soň jübimdäki $1-den hem az pul bilen bunsik dükanyna girsem, köplenç maňa bugdaý tteokbokki çykardylar. Tüwi tteogi gowumy ýa bugdaý tteogi gowumy diýen jedel Koreýada köpden bäri bar, ýöne onuň takyk jogaby ýok. Bu diňe islege bagly.
Tteokbokki sousunyň syry
Tteokbokkiniň ýüregi şu galyň gyzyl sous. Ony goçujang, ýagny koreýça çili pastasy, şeker, şire we soýa sousy bilen taýýarlaýarlar, şonuň üçin ajy we süýji tagam bir wagtda gelýär. Ajy nahary halamaýan adamlar gorkup biler, ýöne adaty tteokbokki beýle ýiti däl. Ilki süýjüsi gelýär, soňundan ajysy az-azdan ýokarlanýar. Eger umuman ajy iýip bilmeseň, jajang tteokbokki hem bar. Ol gyzyl däl-de gara reňkde bolýar, içindäki jajang sousy tteoga siňip, ajysyzrak we biraz süýjümtil tagam berýär.
Ýöne beýleki tarapdan, gaty ajyny halaýan adamlar üçin ýörite tteokbokki hem bar.
Ajy tteokbokki çellenji
Koreýada ajy tteokbokkini dereje-dereje satýan dükan köp. 1-nji derejeden 5-njä çenli, käbir ýerlerde hatda 10-njy derejä çenli çykýar, üstesine-de ýokary derejäni synap görmek aýratyn bir çellenj hökmünde kabul edilýär. Wideo platformalarynda ajy tteokbokki çellenjini gözleseň, ýüzi gyzaryp, gözünden ýaş çykyp iýýän ýüzlerçe wideo tapylýar.
Ýokary derejeleri hakykatdanam örän ajy. Adaty tteokbokki süýji we ýeňil ajy bolsa, çellenj üçin edilen görnüş agzyňy ýakýan derejä ýetýär. Käbir dükanlar doly gutarsaň, suratyňy diwaryna asýar ýa-da tölegsiz berýär.
Koreýa syýahatynda muny synajak bolsaň, 2-nji derejeden başla. 1-nji dereje hem köp daşary ýurtly üçin ýeterlik ajy bolup biler.
Men hem bir gezek 3-nji derejäni sargyt edipdim. Ýarymyna-da ýetmedim, soň diňe eomuk çorbasyny içip oturdym. Şol günden soň beýle çellenje gaýdyp girmedim.
Twigim — tteokbokki çorbasyna batyranyňda başga nahara öwrülýär
Tteokbokkiden soň twigime geçdim. Şol gün mandu twigim bilen kalmar twigim ýarym-ýarym bolup geldi. Koreýa bunsik twigimi ýapon tempurasyndan tapawutly. Tempuranyň hamyry inçe we ýeňil bolýar, koreýça görnüş bolsa has galyň. Bir gezek dişläniňde ilki daşky çişik gatlak döwülýär, soň içindäki önüm çeýnelýär.
Aslynda muny şeýleligine hem iýip bolýar, ýöne koreýça usul tteokbokki çorbasyna batyryp iýmek. Men ilki daşyndaky çişiklik zaýalanar diýip, ony şeýleligine iýdim. Soň gapdaldaky stolda oturan biriniň ony çorbanyň içine doly batyryp iýýändigini gördüm-de, men hem synadym. Şondan soň men hemişe şeýle iýýärin. Çişikligi biraz gidýär, ýöne ajy-süýji tagam içine siňip, doly başga nahara öwrülýär. Edil samsany gyzgyn çorba bilen iýeniňde duýgy üýtgeýşi ýaly, bu hem tanyş, ýöne başgaça lezzet berýär.
Koreýa bunsik twigiminiň görnüşleri örän köp
Koreýa bunsik twigiminiň görnüşleri örän köp
Göknar twigimi — sogan, käşir we ýaşyl sogan garylyp ýasy görnüşde gowrulýar. Iň köp duş gelýäni hem, iň arzanam şu.
Gimmari twigimi — çişeli noodle deňiz otuna dolalyp gowrulýar, bunsik twigimleriniň arasynda iň meşhurlarynyň biri.
Süýji kartoşka twigimi — süýji kartoşka galyňrak dilimlenip gowrulýar. Süýjüligi sebäpli çagalar ony aýratyn gowy görýär.
Kalmar twigimi — kalmar galyň hamyr bilen örtülip gowrulýar. Çeýneýän gurluşy sebäpli örän lezzetli bolýar.
Mandu twigimi — manty ýaly içlikli düwünçek ýene bir gezek ýagda gowrulýar. Daşy çişik, içi şireli.
Krewetka twigimi — muny has gowy bunsik dükanlarynda görmek bolýar. Beýleki twigimlerden gymmatrak bolýar.
Pojangmaça, ýagny koreýça köçe arabasyna barsaň, şu twigimler ýagy süzülýän gözenegiň üstünde görnüş-görnüş ýerleşdirilen bolýar. Barmagyň bilen görkezýäň, isläniňi saýlap alýaň. Biri takmynan $0.40-dan $0.80-e çenli bolýar.
Gimmari twigimi, bunsik gowurmasynyň ýyldyzy
Ýakyndan seredeniňde hamyryň galyňlygy birden görünýär. Biraz ýaşyl öwüşgin berýäni gimmari twigimi, meniň bunsik twigimleriniň arasynda iň halaýanym hem şol. Çişeli noodle deňiz otuna dolalyp gowrulýar, şonuň üçin daşky gatlak çişik, içindäki noodle bolsa çekilip duran ýaly çeýneýär. Tteokbokki çorbasyna gowy batyryp iýseň, daşky çişikligi azalýar, ýerine ýumşak we ajy-lezzetli tagam çykýar. Tteokbokki baş gahryman bolsa, gimmari onuň hökman ýanynda bolmaly dosty ýaly.
Eomuk — ajyny ýumşadýan arassa çorba
Tteokbokki iýip oturanyňda ajy tagam güýçlenip başlasa, eliň uzalýan zat şu. Eomuk. Koreýada muňa odeng hem diýýärler. Arassa çorbanyň içinde eomuk köp bolýar, ýöne bu ýerde hakyky baş gahryman çorbanyň özi.
Ançous bilen kombudan taýýarlanan çorbada eomuk gaýnadylanda, onuň içindäki umami tagamy suwa çykyp, çorbany has çuň edýär. Gyşda şol çorbadan bir owurt içseň, içiň birden açylýar. Men muny öýde gaýtalap görjek bolup birnäçe gezek synadym. Ançous satyn aldym, kombu aldym, şoňa meňzeş eomuk aldym, gaýnatdym, ýöne şol tagam çykmady. Belki bunsik dükanyndaky gazanyň içindäki uzak wagtyň tagamy bar ýaly. Otuz minut gaýnan bilen on iki sagat gaýnanyň tapawudy bolman durmaz ahyryn.
Eomugyň şekiline görä iýiş usuly hem üýtgeýär
Eomugyň görnüşleri dürli-dürli. Tekiz görnüşi bar, dolanan görnüşi bar, tegelek görnüşi bar. Ýasy görnüş çorbany köp siňdirýär, dolanan görnüş bolsa iç tarapynda çorbany saklaýar, şonuň üçin dişläniňde gyzgyn suwuklyk birden çykýar. Ilkinji gezek iýjek adamlara diňe bir zat aýdaryn: dolanan eomugy birbada uly dişleme. Içinde gyzgyn çorba bolýar, agzyňy ýandyryp biler. Men muny başymdan geçirdim.
Indiki bölüme geçmezden öň ownuk bellik
Aşakdaky sundae bölüminde doňuz önümleri ulanylýar. Şonuň üçin halal iýmitlenýän okyjylar muny medeni we tagam maglumatlary hökmünde okap biler, men muny diňe öňünden ýumşaklyk bilen duýdurmak istedim.
Sundae — doňuz ganyndan edilýän koreýça kolbasa
Bu sundae. Uzyn-uzyn edip dilimlenip getirildi, gapdalynda bagyr bilen iç agzalar bar, aşak tarapynda bolsa duzly sous görünýär. Duz bilen gyzyl burç garylýan şol sous sundae üçin iň adaty batyrmaly zat.
Sundae näme diýeniňde, onuň içine çişeli noodle, gök önümler we doňuz gany doldurylan, soň bugda bişirilen doňuz içegesinden taýýarlanýan nahar. “Gandan edilen kolbasa” diýen sözleri eşideniňde bir salym sägineňsiň gelmegi mümkin, ýöne Ýewropada-da muňa meňzeş zatlar bar. Angliýada black pudding, Ispaniýada morcilla, Fransiýada boudin noir diýilýär. Düşünje meňzeş, ýöne koreýça sundaeniň içinde noodle bolansoň, ol has çeýneýji we has ýeňil tagamly bolýar.
Koreýa sundaesy bilen Ýewropa gan kolbasasynyň tapawudy
Doňuz içegesiniň içine çişeli noodle, gök önüm we doňuz gany doldurylýar, soň bugda bişirilýär. Içinde noodle bolandygy üçin gurluşy çeýneýji bolýar. Ony köplenç duzly sousa ýa-da tteokbokki sousuna batyryp iýýärler. Tagamy has ýönekeý we ýeňil bolýar.
Bu kolbasa doňuz gany, ýag, däneler we ysly zatlar bilen taýýarlanýar. Her ýurtda ady başga. Angliýada black pudding, Ispaniýada morcilla, Fransiýada boudin noir. Koreýa sundaesine görä ýaglyrak we ysly tagamy has güýçli bolýar.
Men sundaeni duzly sousdan has köp tteokbokki çorbasyna batyryp iýmegi halaýaryn. Duzly sous sundae öz tagamyny has aýdyň görkezýär, tteokbokki sousy bolsa onuň üstüne ajy-süýji gatlak goşup, düýbünden başga duýgy berýär. Ikkisini hem synap görüp, soň özüňe ýakyn usuly saýlap bolýar.
Bunsik dükanyndaky sundae bilen elde edilen sundaeniň tapawudy
Bu elde edilen sundae däl. Bunsik dükanlaryndaky sundaeniň köpüsi zawoddaky önüm. Elde edilen sundae adaty bazarlarda satylýar, içindäki zatlary has gödek görünýär, galyňlygy-da deň däl. Tagamy hem açyk tapawut edýär. Ýöne dogrusyny aýtsam, tteokbokki bilen bile iýýän şu sundae hem ýeterlik gowy.
Ýany bilen gelen bagyr we beýleki iç agzalar adamlaryň arasynda iki dürli reaksiýa döredýär. Halaýan adamlar onsuz göwni ýetmez, halamaýanlar bolsa gözüni-de salmaz. Halaýan däl bolsaň, sargyt edeniňde “iç goşundylary aýryň” diýip bilersiň. Şonda olar ýerine biraz köp sundae goşýarlar. Men bagyry gowy görýärin, ýöne beýleki iç agzalara kän el uramok.
Her birini aýratyn ýokary galdyryp gördüm
Eomugy çişe geçirip bir agyzda iýdim. Sundaeni bolsa kesilen tarapy görünýän ýaly ýokary galdyrdym, içi noodle bilen dykyz doly eken. Kalmar twigiminiň hamyrynyň arasyndan akja aýaklary çykyp dur. Bunsigiň gyzykly ýeri hem şu: her birini aýratyn alyp iýmek. Ony çöp bilen sypaýy oturyp iýmekden hasra, çişe batyryp iýmek dükan atmosferasyna has laýyk gelýär.
Bunsik — gündelik durmuşyň özüdyr
Bunsik öňünden ýer bron edip barylýan nahar däl, ýörite geýinip gidilýän ýer hem däl. Ol hemişe bir ýerde golaýda bolýar, garnyň açsa, içeri girýäň. Şonuň üçin koreýalylar üçin bunsik diňe nahar däl, eýsem gündelik durmuşyň tebigy bir bölegi ýaly duýulýar.
Ýöne şu ýönekeý ýaly görünýän nahar koreýalylaryň ýadynda örän çuň oturýar. Mekdepden soň dostlaryň bilen teňňe ýygnap tteokbokki iýen günler. Gyşda pojangmaçada eomuk çorbasy bilen elleriňi ýyladan wagtlaryň. Uzak iş gününden soň ýeke özüňe bir tabak sundae sargyt eden gijeleriň. Bunsik diňe iýmit däl, şol pursatlaryň özüne öwrülýär.
Şol gün men hem şeýledim. Işden öýe gaýdyp barşymda kän pikir etmän bir bunsik dükanyna girdim-de, gyzyl tarelkadaky tteoksuntwio toplumynyň hemmesini ýeke özüm gutaryp çykdym. Garnym doýdy, ýöne ondanam beter keýpim göterildi. Bunsigiň häsiýeti şeýle. Uly sebäp bolmazdan içeri girýärsiň, garaşýanyňdan köp iýýärsiň, soň bolsa özüňi gowy duýup çykýarsyň.
Koreýa barsaň, hökman bir gezek synap gör. Eomuk çorbasyny bolsa hökmany iç. Hakyky syr şol ýerde.
Bu ýazgy ilkinji gezek https://hi-jsb.blog sahypasynda çap edildi.