Ajy towuk aýagy: dakbalyň görnüşleri we iýlişi

Koreýanyň ajy towuk aýagy — koreýçe dakbal diýilýän bu tagam koreý içgilik mezesiniň iň güýçli nusgalarynyň biri hasaplanýar. Seoul, Busan, Daejeon ýa-da Daegu tapawudy ýok, Koreýanyň haýsy şäherine barsaň hem köçeleriň bir ýerinde gyzyl sously towuk aýagyny satýan kiçijik naharhana ýa-da içgi mekany hökman tapylýar. Bu tagam gijeki nahar medeniýetiniň aýrylmaz bölegi, şol bir wagtda hem ajy köçe naharlarynyň iň belli wekillerinden biri.

Men Koreýada ýaşaýan koreýli, ýöne dakbaly örän ýygy iýýän adam däl. Ýöne 2025-nji ýylyň gyşynda aýalym bilen uzak wagtdan soň Hanşin Poça bardyk. Öýümizden ep-esli uzakda bolany üçin islendik wagt baryp bolmaýar, ýöne käwagt şol ajy tagam ýadyňa düşse, barybermeli bolýaň.

Towuk aýagy diňe Koreýada iýilýän nahar däl

Aslynda towuk aýagynyň özi diňe Koreýa degişli tagam däl. Hytaýda ol giňden ulanylýan önüm bolup, dim sum menýusynda hem bar, hatda dükanlarda gaplanan nahar hökmünde-de satylýar. Taýlandda köçe satyjylarynda gowrulan ýa-da bişirilen görnüşine köp duş gelinýär, başga ýurtlarda bolsa çorba ýa-da mangal görnüşinde hem meşhur.

Ýöne Koreýa usulyndaky dakbalyň beýleki ýurtlardan düýpden tapawutly bir tarapy bar. Köp ýerde towuk aýagy gurluşy üçin ýa-da çorbaga tagam bermek üçin ulanylýar, Koreýada bolsa ol göni ajylygyň özi. Gyzyl burç pastasy bilen burçly tozdan edilen sousa bulanan towuk aýagyna seredip, “muny nädip iýýärler?” diýesiň gelýär, ýöne bir gezek eliň uzansa, soň saklanmak kyn. Koreýliler hut şol zat üçin ýörite gözläp gidýärler. Göz ýaşyny-da, burnuň akmagyny-da çekip.

Koreýada ýygy duş gelýän dakbal görnüşleri

Koreýada dakbal satýan ýere barsaň, menýu garaşyşyňdan has köpdür. Birmeňzeş towuk aýagy bolsa-da, bişiriliş usulyna görä tagamy düýbünden üýtgeýär. Käbiri çorbaly bolýar, käbiri kömür ysly çykýar, käbiri süňksüz bolany üçin täze başlan adamlar üçin has aňsat iýilýär.

Çorbaly dakbal — stoluň başynda özüň gaýnadýan ajy towuk aýagy

Bu Hanşin Poçada sargyt eden ajy çorbaly dakbalym. Gara demir tabagyň üstünde gyzyl sousa bulaşan towuk aýaklary üýşüp dur, üstünde bolsa künji bilen ýaşyl sogan bar. Diňe seredeniňde-de näderejede ajydygyny duýup bolýar, hut gijeki nahar üçin döredilen görnüş ýaly.

Bu taýýar bolup gelýän ýaly görünýär, ýöne işiň soňy däl. Stol başyndaky gaz oduny ýakyp, muny ýene biraz gaýnatmaly. Başda sous birneme suwuk bolýar, emma gaýnap-gaýnap barýarka çorbasy azalýar-da, sous towuk aýagyna gowy ýapyşyp başlaýar. Çorbaly dakbalyň esasy gyzygy hem şu — müşderi oduň güýjüni özi sazlap, isledik derejesine çenli goýaldýar. Çorbasy azajyk galyp, sous goýalan wagty iň gowy iýilýän pursat.

Bahasy we ajylyk derejesi

Hanşin Poçanyň ölçegine görä, süňkli dakbal bilen noýba ösüntgili görnüş takmynan $15, süňksüz dakbal bolsa $16 töweregi. Ajylygy hem 1-nji dereje adaty, 2-nji dereje ajy, 3-nji dereje örän ajy diýip saýlap bolýar. Dogrusyny aýtsam, 1-nji derejäniň özi hem ep-esli ajy. Ajy nahara öwrenişmedik bolsaň, 1-nji derejeden başlamak has gowy.

Noýba ösüntgili çorbany guýup gaýnatmak usuly

Dakbal gelende, şeýle noýba ösüntgili çorba aýratyn hem getirilýär. Ilkibaşda dakbalyň özüne seredeniňde çorba görinmeýär-de, “bu nädip çorbaly dakbal bolýar?” diýip pikir edýärsiň. Asyl etmeli zat şu çorbany demir tabaga guýup bile gaýnatmak. Çorba guýlan badyna sous açylyp, barha gyzyl reňke geçip başlaýar. Ine, hakyky oýun şondan soň başlanýar.

Ajy dakbaly ýakyndan

Ýakyndan seretseň, takmynan şeýleräk görünýär. Towuk aýagynyň nämedigini bilmeýän adam üçin bu şekil dogrusyny aýtsam birneme geň bolup biler. Barmak görnüşi bolşy ýaly görünýär ahyry. Ýöne koreýliler muny gören badyna “wah, nähili datly boljak” diýýär.

Özüň gaýnadyp iýýän taýýarlyk prosesi

Bu ýerde gaz oduny ýakyp, dakbaly doly taýýarlap durşumyz. Çorbasy köp bolsa diňe gaýnadaýsaň bolýar, ýöne şeýle az bolan ýagdaýynda çemçe bilen yzly-yzyna agdaryp, biraz gowrup gitmeli. Ýogsam aşagyna ýapyşýar. Noýba ösüntgili çorbadan gerek bolsa ýene-de sorap alyp bolýar, onuň üçin goşmaça töleg hem ýok.

Gowy gaýnap, goýalyp gutarandan soň görnüşi hut şeýle bolýar. Ilkinji ýagdaýyndan düýbünden başga, şeýle dälmi? Sous her towuk aýagynyň üstüne ýelmeşip örtülýär. Çöpçe bilen bir bölegini göterseň, sous uzalyp çykýar. Iýmegiň iň gowy pursaty hut şol wagt.

Noýba ösüntgisi bilen ajylygy sazlamak

Örän ajy bolsa, şeýle edip ýokarsyna noýba ösüntgisini goýup bile bişirseň hem bolýar. Noýba ösüntgisi çeýnände ýeňil çytyrdak duýgy berýär, üstesine-de ajylygy biraz basýar.

Noýba ösüntgisi sousa biraz siňip başlansoň, şol utgaşyk hakykatdanam ajaýyp bolýar. Ajy sousy içine çeken ösüntgi bilen çeýneli dakbaly bir dişlemde bile iýseň, näme üçin çorbaly dakbal bilen noýba ösüntgisiniň biri-birinden aýry düşünilmeýändigine şol bada düşünýärsiň.

Dakbaly iýiş usuly — el bilen sypyryp iýýän koreýçe ýol

Plastik ellik geýip, dakbaly göni eliň bilen tutup, süňkden etini diş bilen sogrup iýmek koreýçe usul. Süňkleriň arasynda galan etleri şeýle ýol bilen iýmegiň özüne mahsus lezzeti bar, ýöne dogrusyny aýtsam, iýmek üçin örän amatly nahar däl. Süňkleri ownuk, şekili bolsa çylşyrymly, hatda koreýlileriň özi hem ilkinji gezekde biraz kösenýär.

Şonuň üçin Koreýa syýahatynda dakbaly synap görmek isleýäň, ýöne süňk sypyrmak göwnüňe ýaramaýan bolsa, süňksüz görnüşini maslahat bererin. Tagamy bilen gurluşy diýen ýaly meňzeş, ýöne süňk ýoklugy sebäpli has rahat iýilýär.

Dakbalyň iň gowy ýoldaşy — jumeokbap

Çorbaly dakbal iýmäge gideniňde, adatça onuň bilen bile hökmany sargyt edilýän zat bar: jumeokbap, ýagny elde gysyp ýasalan tüwi toplary. Hanşin Poçada özüň ýasaýan görnüşi takmynan $2.5 bolýar. Içine goşulýan zatlar hem örän sada: tüwi, deňizotly toz, duzlanan turp, künji we ýaşyl sogan. Şolaryň bary şoňa bolýar.

Ýöne tagamy geň derejede endik etdirýän zat, edil şu sada düzüm. Plastik ellik geýip, el bilen gowyja garyp, soň bir dişlemelik edip togarlap iýýäň. Tüwi ilki biraz gyzgyn bolany üçin eliňi sähelçe gyzdyrmagy hem mümkin. Şonda-da birini taýýar edip agzyňa salanyňdan soň, saklanmak kyn bolýar. Ajy dakbal iýip oturyp arasynda şol tüwi topundan birini iýseň, ajylyk biraz ýatýar-da, eliň ýene dakbala uzalýar.

Jumeokbap ýasalyşy

Ýakyndan seretseň, düzüm hut şeýle: tüwi, deňizotly toz, duzlanan turp, künji, ýaşyl sogan. Hakykatdanam başga hiç zat ýok.

Plastik elligi geýip, muny eliň bilen gowyja garyp başlasaň, görnüşi şeýle bolýar. Deňizotly toz tüwiniň arasyna siňýär-de, reňki birden üýtgäp gidýär.

Soň bir dişlemelik edip tegelek-tegelek togalasaň, taýýar. Ýasalyşynyň özi hem gyzykly. Ajy dakbalyň arasynda bir-birden iýip otursaň, ajydan maýyl tagama, maýyldan ýene ajyga dolanýan şol aýlawdan çykasyň gelenok.

Dogruçyl pikirim

Dakbal koreýlileriň arasynda-da göwnüňe ýarajak ýa-da ýaramajak naharlaryň biri. Daşky görnüşi hem, süňk sypyryp iýmek hem öwrenişmedik adama ep-esli başagaýlyk döredýär. Ýöne bir gezek halaýanlaryň bolsa soňundan çykmagy kyn. Dodagyňy ýakyp duranam bolsa, eliň ýene uzalýar, arasynda jumeokbap bilen agzyňy köşeşdirip, soň ýene dakbal alýarsyň — muny özüň başdan geçireniňde koreýlileriň näme üçin bu tagamy goýberip bilmeýändigine düşünýärsiň.

Aýdanmyşlaýyn, dakbal kollageni köp bolan iýmitleriň biri hökmünde-de tanalýar. Şonuň üçin Koreýada ony deri üçin peýdaly diýip iýýän adamlar hem az däl.

Göwnüme dolmadyk taraplaryny hem dogry aýtsam, Hanşin Poça aslynda içgi içilýän ýer bolany üçin, içinde birneme sesli we galmagally. Arkaýyn, asudalykda iýilýän atmosfera däl. Üstesine-de, meniň öýümden uzak bolany üçin ýüregim islän wagty derrew baryp bolmaýar. Ýöne içgi mekany bolan soň sesli bolmagyna “bolýa-da” diýip geçmeli ýaly.

Süňksüz dakbal hem bar, şonuň üçin süňkden çekinseň ilki şondan başlasaň bolýar. Ajylyk derejesini hem saýlap bolýandygy üçin, 1-nji derejeden başlap ýuwaş-ýuwaşdan öwrenişmek iň dogry ýol.

Bu ýazgy ilkibaşda https://hi-jsb.blog sahypasynda çap edilipdi.