3 Xwarinên Herêmî Yên Ku Min Li Îstasyona Benzînê Ya Taylandê Xwar | Khao Kha Moo, Tom Yum, Kuay Teow
We respect your faith and food culture
This article may include dishes that differ from your religious dietary standards. Even if you do not consume them, we hope learning about the diverse food cultures of the world will be an enjoyable journey for you. Thank you for reading with an open heart.
Tabloya Naverokê
14 xane
Firavîn li îstasyona benzînê ya Taylandê?
Têbîniyek piçûk ji bo xwendevanên me: Hevalno, di çanda me ya Îslamî de xwarina goştê beraz û xwînê heram e, lê ev nivîs bi tenê ji bo naskirina çandên cûda yên xwarinê yên Tayland û Koreyê ye. Werin em vê wekî geştek çandî û naskirina adetên gelên din bixwînin û bi çavekî vekirî kêfê jê bigirin!
Ger hûn dixwazin di dema gera xwe ya Taylandê de xwarinên kolanê yên rastîn tam bikin, ez ê cîhekî nedîtî ji we re bibêjim. Ew jî îstasyona benzînê ye! Gava em dibêjin xwaringeheke herêmî ya xweş di hundirê îstasyona benzînê de ye, gelek kes şaş dibin. Li welatê me yan jî li Koreyê, îstasyona benzînê bi gelemperî tenê cîhek e ku hûn benzînê tije dikin û zû derdikevin. Ger dikanek piçûk lê hebe, ew îstasyonek mezin tê hesibandin, û dibe ku hûn tenê biskuvîtek yan çayekê bikirin û derkevin.
Ez 3 sal in li Taylandê dijîm. Ez bi hevjîna xwe ya Taylandî re li Rayongê dijiyam, û rojekê di riya vegerê de, em li îstasyona benzînê ya PTT sekinîn. Dema min benzîn tije dikir, hevjîna min got em dikarin li vir firavînê bixwin. Îstasyonên benzînê yên Taylandê ne tenê ji bo benzînê ne. Îstasyonên mezin ên mîna PTT, wekî navendên bêhnvedanê yên mezin in ku tê de 7-Eleven, qehwexane, xwaringeh û heta salonên masajê jî hene. Îro ez ê qala sê xwarinên Taylandî bikim ku min û hevjîna xwe li xwaringeha hundirê wê îstasyona PTT xwar: Khao Kha Moo (birinca bi goştê lingê beraz), meqerneya Tom Yum, û şorbeya xwînê Kuay Teow.
Ev dîmena îstasyona benzînê ya PTT li Rayongê ye. Di bin sîwanên sor de kursî hene, û li pişt wan avahiyên 7-Eleven, qehwexane û xwaringehan xuya dikin. Ew ji îstasyona benzînê zêdetir dişibe navendeke danûstendinê ya piçûk. Dema ez yekem car hatim Taylandê, min ev gelek ecêb dît, lê piştî ku ez 3 salan li vir jiyam, min sedema wê fêm kir.
Rawestgehên Rêbeja Koreyê vs. Îstasyonên Rêya Bejayî ya Taylandê
Pergala rêyan li Koreyê û Taylandê bi tevahî ji hev cûda ye.
🇰🇷 Kore
Rêbejeyên bilez (Otoyol) li seranserê welêt pir pêşketî ne. Her 50 kîlometroyan carekê rawestgehên bêhnvedanê hene, û di her yekê de qadên xwarinê, dikan û destavên pir paqij hene. Di şûna wê de, îstasyonên benzînê yên li ser rêyên bejayî yên normal bi gelemperî tenê cîhên benzînê ne.
🇹🇭 Tayland
Her çend rêbejeyên bilez hebin jî, piraniya çûnûhatinê bi rêya bejayî ya herêmî tê kirin. Ji ber vê yekê, îstasyonên benzînê yên li kêleka rêyên bejayî veguherîne navendên mezin ên ku tê de dikan, qehwexane, xwaringeh û masaj hene. Hejmara van stasyonan ji ya Koreyê gelek zêdetir e.
Rawestgehên otoyolê li Koreyê û îstasyonên benzînê yên bejayî li Taylandê wekî cihên bêhnvedanê yên rêwiyan kar dikin.
Li Koreyê navendên bêhnvedanê li dora otoyolan hatine pêşxistin, li Taylandê jî stasyon li dora rêyên bejayî mezin bûne. Armanc eynî ye: pêdiviya cîhekî ye ku mirov di dema rêwîtiyê de bisekine, xwarinê bixwe û qehweyekê vexwe.
Hewayê xwaringeha îstasyona benzînê bi vî rengî ye
Li pêşiya xwaringehê ev mase û kursiyên ji polayê zengarnegir hene. Ev şêwazek e ku bi gelemperî li xwaringehên herêmî yên Taylandê tê dîtin, û dişibe xwaringehên me yên biçûk ên li sûkan. Ji ber ku qadek nîv-derve ye, xwarin bi bayê derve re ne xirab e, lê bi rastî, di nava rojê de li Taylandê tenê rûniştin jî dibe sedema xwêdanê. Helbet klîma tune ye û heke perwaneyek hebe hûn bextewar in. Lê hevjîna min van cîhan zêdetir hez dike. Taylandî bi gelemperî tercîh dikin ku li derve bixwin, li şûna ku li hundirê odeyên sar ên bi klîma rûnin.
Sîstema ku tu meqerneyê hildibijêrî û ew ji te re dkelînin
Li aliyekî xwaringehê refikek tije bi cûreyên meqerneyên (noodle) hazir û taze hebû. Sîstem wiha ye: hûn meqerneyekê hildibijêrin û aşpêjxane bi lêzekirina hin malzemeyan wê ji we re çêdike. Li Kimbap Cheonguk (xwaringehek xwarina bilez a navdar li Koreyê) jî gava hûn meqerneyê daxwaz dikin ew dikelînin. Dibe ku dişibe hev, lê şêwaz piçek cûda ye. Li Koreyê, ew avê, biharat û hêkekê dixin nav quşxaneyê û wê bi tevahî çêdikin. Ji aliyê din ve, li Taylandê meqerneyê di ava kelandî de nerm dikin, dixin nav kaseyekê, şorbeyê bi ser de dikin û paşê goşt, sebze, û pelên kîşnîşê (koriander) datînin ser. Pêkhateya meqerneyê zindîtir dimîne û şorbe jî wek ya Koreyî tîr nabe, ron e.
Ev lingê beraz ê Taylandî ye? Ew qas dişibe yê Koreyî ku ez şaş mam!
Ev lingê beraz ê Taylandê ye. Dema min ew cara yekem dît, bi rastî ez şaş mam. Çi ye ev? Ma ev ne Cokbal (Jokbal - xwarineke Koreyî ya lingê beraz) e? Çermê qehweyî yê biriqandî, goştê ku bi hestî re hatiye kelandin heta ku nerm bûye, û pelên kesk ên ku di binî de hatine danîn. Heger ev li sûkeke kevneşopî ya Koreyê bihata firotin, dîsa jî kesek wê fêm nekira ku ev xwarineke biyanî ye. Bi tenê ji dîtina rengê wê hûn dikarin fêm bikin ku ew demek dirêj bi sosa soyayê hatiye pijandin, û çermê ku wek jelatînek zelal bûye hema hema wekî yê Koreyî bû.
Dema qala xwarina Taylandî tê kirin, mirov bi gelemperî pêşî li xwarinên bi biharatên tund ên wekî Tom Yum Goong an Pad Thai difikirin. Lê Khao Kha Moo ne ji wê malbatê ye; ew çêjek e ku nêzîkê Cangcorîm (Jangjorim - goştê di nav sosa soyayê de) ya Koreyî ye. Ji ber ku koçberên Çînî ev xwarin anîne Taylandê, koka wê ya sosa soyayê ya Asyaya Rojhilat heye. Ji ber ku koka wê û ya Cokbal a Koreyî yek e, normal e ku ew qas dişibin hev.
Kaseyek Khao Kha Moo, birinca bi goştê lingê beraz a bi şêwaza Taylandî
Ev Khao Kha Moo ya amadekirî ye, birinca bi goştê lingê beraz a Taylandî. Hevjîna min ew xwest, lê me ew bi hev re nîvco parve kir. Ew goştê nerm li ser birincê didin, û ava wê ya şêrîn-şor bi ser de dikin. Li kêlekê pak choi ya kelandî û pelên xardalê yên ku wek tirşî hatine çêkirin hene.
Heke hûn li Koreyê Cokbal bixwazin, bi gelemperî bi du awayan tê: an bi awayekî hûrkirî tê û hûn bi sosa masiyan (Saeujeot) an jî pasteya Ssamjang dixwin, an jî wekî perçeyekî mezin tê û hûn bi diranên xwe jê dikin. Her çend bi birincê re were xwarin jî, ew zêdetir wekî meze an xwarina kêlekê ye. Lê li Taylandê, ew rastî nav birincê dikin û wekî xwarinek sereke pêşkêş dikin. Dema ava wê diçe nav birincê, tama wê wisa xweş dibe ku wekî me em nexwazin dest ji xwarinê berdin.
Biha ji bo her kaseyekê 60 baht bû, ango bi qasî $2.00. Li Koreyê, eger hûn porseyek piçûk a Cokbal bistînin, nêzîkî $15 an $20 e. Bê guman, dijwar e ku meriv rasterast bide ber hev ji ber ku mezinahî cûda ye, lê wekî xwarinek têrker a bi birincê, ev biha bi rastî ecêb e. Cara yekem a min a xwarina Khao Kha Moo li qada xwarinê ya Terminal 21 li Bangkok bû, û hingê jî ez ji buhayê wê şaş mam. Xwaringeha stasyona Rayong hîn erzantir bû. Li sûka şevê ya nêzîkî mala me li Rayong jî, ez gelek caran dixwim, û biha hema hema li her derê heman e.
Cokbal a Koreyî vs Khao Kha Moo ya Taylandî, ferqa tehma wan wiha ye
Khao Kha Moo ji nêz ve wiha xuya dike. Li ser birinca yasemîn goşt heye, li aliyekî pelên xardalê (tirşî) û li aliyê din pak choi. Ava goşt di binê sêniyê de ye.
Dema hûn wê dixwin, pêkhatina (tekstur) wê bi Cokbal a Koreyî re pir cûda ye.
🇰🇷 Cokbal a Koreyî
Pêkhatina wê qayîm û hişk e. Çerm jî qayîşokî ye, û fîberên goşt wekî xwe dimînin, lewma kêfek taybet a gez kirinê heye. Tama wê ya sereke sivik e, ji ber vê yekê divê ew bi sosên mîna Saeujeot an Ssamjang were xwarin da ku tam bêkêmasî bibe.
🇹🇭 Khao Kha Moo ya Taylandî
Ew ew qas nerm e ku di devê we de dihele. Çerm dihele, û heke hûn bi kevçîyekê pê li goşt bikin, bi asanî ji hev dikeve. Ji ber ku bi sosa soya û şekir hatiye çêkirin, ew ji ya Koreyî pir şêrîntir e, û heke hûn bêyî sosek din tevî birincê bixwin, tam bi serê xwe bêkêmasî ye.
Xuyabûna derve bi awayekî ecêb dişibe hev, lê riya tam û pêkhatinê bi tevahî cûda ye. Ji bo xwerekek Koreyî her du xwarin jî pir têrker in.
Pelên xardalê (tirşî) roleke pir mezin dilîzin. Ji ber ku goşt hinekî şêrîn û rûn e, zû dilê mirov ddigire, lê ev sebzeya tirşkok hewaya devê we nû dike. Ew wekî xwarina turbika tirşî ya li gel Cokbal a li Koreyê ye. Li gorî hevjîna min a Taylandî, bêyî vê tirşiyê Khao Kha Moo temam nabe.
Tom Yum Mama, cîhana meqerneyên Tom Yum ên bi şêwaza Taylandî
Ev Tom Yum Mama ye ku min xwest, meqerneyek (noodle) Tom Yum a bi şêwaza Taylandî. Encamê daxwaza min a çêkirina meqerneyek ji refikê ev e. Mama marqeya meqerneyê ya neteweyî ya Taylandê ye, pozîsyona wê wekî Shin Ramyun a li Koreyê ye. Wan meqerneya Mama di şorbeya Tom Yum de keland, û li ser wê bi tonan kofteyên masiyan, perçeyên goşt, fistiqên hûrkirî, rûnê îsotê, pîvaza kesk, û şîrmasiyên hişk (karîdes) datînin. Li 7-Eleven a Taylandê jî hûn dikarin meqerneyên Mama bikirin û bixwazin ku ew ji we re çêbikin, lê ger hûn li xwaringehekê bixwin, malzemeyên wê pir zêdetir in.
Bi rastî, di destpêkê de min nikaribû kaseyek jî biqedanda
Ez ê bi rastî biaxivim. Piraniya mirovên Koreyî gava yekem car vê dixwin nikarin kaseyek temam bikin. Ne ji ber ku ew pir tûj an şor e. Ji ber ku li welatê me ev tam nîne, û devê mirov nikare bi hêsanî wê qebûl bike. Tirşî û bêhna ku ji aliyê lîmonçêr, galangal û pelên leymûna kaffir ve tê afirandin, hevokek e ku di çanda me de peyda nabe. Tûjiya Koreyî bi gelemperî li ser bingehê îsota sor (Gochujang) e, lewma tûjiyek naskirî ye, lê tûjiya Tom Yum bi tirşiyek xurt û bêhna giyayan re tevlihev e. Dema ku hûn yekem car bixwin, hûn nizanin gelo tamxweş e yan na.
Dema min yekem car ew xwar, ez jî wekî wan bûm. Di dema her du geştên xwe yên yekem ên bo Taylandê de, min nedikarî destê xwe bidim Tom Yum. Tenê ji geşta xwe ya sêyem pê ve, min dest pê kir ku her carê kevçiyekê tam bikim, û piştî ku min tama wê nas kir, ez pê ve hatim girêdan. De ku ez li Rayongê dijiyam, hefteyê carek an du caran min ew dixwar. Naha ku ez vegeriyam Koreyê jî, ez daxwaza meqerneyên Tom Yum Mama ji Coupang dikim, lê bi rastî tama cîhê xwecihî nade. Guhertoya orjînal a ku giyayên taze tê de têne bikar anîn û ya navneteweyî ya bi toza hişk her gav ji hev cûda ne. Biha ji bo her kaseyekê 50 baht bû, bi qasî $1.65.
Kuay Teow Nam Tok, çêja kûr a şorbeya xwînê ya Taylandî
Ev jî Kuay Teow Nam Tok e ku hevjîna min xwastiye, şorbeyek meqerneya Taylandî ya bi xwîn û goşt. Şorbeya reş pir tund xuya dike. Taybetmendiya wê ev e ku ji xwînê tê çêkirin ku ew qas tîr û reng-qehweyî ya tarî dibe. Nam Tok di zimanê Taylandî de tê wateya "şelale", û ger hûn li rengê şorbeyê binerin, navê wê watedar e.
Hevjîna min dibêje ku ew ji zarokatiya xwe ve vê dixwe. Ji bo gelê Taylandê, Kuay Teow Nam Tok xwediyê heman rola Seolleongtang (şorbeya hestiyê ga) yan jî Kalguksu (meqerne) li Koreyê ye. Ne xwarinek ku di rojek taybet de tê xwarin e, belkî xwarinek asayî ya rojane ye ku ji bo firavînê bi lez tê xwarin.
Çêjeke ku ji şorbeya xwînê ya Koreyî bi tevahî cûda ye
Ger hûn kevçiyek şorbe tam bikin, wusa dixuye ku ew dişibe Seonciguk (Seonjiguk - şorbeya xwînê ya Koreyî) lê bi tevahî cûda ye. Seonjiguk a Koreyî xwedan tamek ku li ser bingeha pasteya soyayê (Doenjang) an pasteya îsotê ye, lê Nam Tok a Taylandî têkelek tirş, şîrîn û tûj a sosa soya, sîrke, toza îsotê û şekir e. Îsota tûj û pîvaza kesk a hûrkirî li ser avjeniyê dikin, û gava hûn perçeyek goştê kelandî radikin, ew bi asanî ji hev vedibe.
Dema wextê we yê gera Taylandê hebe ev xwarin li lîsteya xwe zêde bikin. Rêjeya hezkirinê ji bo biyaniyên wekî me, ji Tom Yum Mama pir zêdetir e. Ji ber bêhna giyayan, gava yekem ji bo xwarina Tom Yum pir dijwar e, lê Kuay Teow Nam Tok li ser bingeha sosa soyayê ye, lewma qebûlkirina wê hêsantir e. Dema ku hûn meqerneyên xwe di şorbeya tîr de nerm dikin û dixwin, hestek têrbûnê wekî xwarina Sogogigukbap (şorbeya goştê ga bi birincê) dide we. Bihal dîsa 50 baht bû, ango $1.65.
Hevsengiya ku ji aliyê rihan û şitlan ve tê çêkirin
Ji nêz ve ev reng e. Pelên taze yên rihana Taylandî li ser şorbeyê têne danîn, û heke hûn hinekî wê di şorbeyê de nerm bikin û bi goşt re bixwin, bîhnek giyayî ya xweş derdikeve. Meqerne ji birincê ne û xwediyê rengek şefaf in, û ji ber ku ew bi şitlên fasûlî ve hatine tevlihev kirin, di nava xwarinê de qirçînek xweş heye. Meqerneyên bi tenê di nav şorbeya tîr de dibe ku hinekî giran be, lê rihan û şitlên fasûlî wê hevseng dikin.
Parçeyek goşt ku bi çoçikan hatiye girtin
Ev perçeyek goşt e ku min bi çoçikan hildaye. Hûn dikarin bibînin ku têl bi tevahî ji hev cihê dibin. Hûn dikarin fêm bikin ku ew tenê bi dîtina reng ve ji bo demek dirêj hatiye pijandin. Tewra min ew bi çoçikan girtibe jî, ew hîn şeklê xwe diparêze, lê gava ku hûn wê dixin devê xwe bêyî ku hûn hewl bidin jî parçe dibe. Ecêb e ku xwarinek bi vî kalîteyê li xwaringehek di stasyona benzînê de derdikeve pêş. Min ji hevjîna xwe pirsî, "Gelo her gav ewqas xweş çêdikin?" Wê keniya û got, Tayland ew welat e ku tê de xwarina kolanê ya herî xweş heye. Piştî sê salên jiyanê li vir, min dît ku ev gotin bi tevahî rast e.
Her sê kase bi hev re bi tenê $5.30, li Taylandê bêyî sekinandin di îstasyonên benzînê re derbas nebin
Gava ku ez ji hevalên xwe yên li Koreyê re dibêjim ku min li stasyonek benzînê xwarin xwar, ew hemî dikenin. Lê tenê bifikirin: Khao Kha Moo 60 baht, Kuay Teow 50 baht, Tom Yum Mama 50 baht, sê firaq xwarin da ku bi tevahî zikê xwe têr bikin bû 160 baht, ango kêmtirî $5.30. Li Koreyê ev drav tenê bi qasî qutiyek xwarina lezgîn a ji marketan e.
Tişta ku ez wekî kêmasî dibînim germa ye. Xwarina şorbeya germ di qadek nîv-derve de wisa kir ku xwêdan di min de biçe, û destav (tuwalet) jî ya stasyona benzînê ya giştî ye, ji ber vê yekê ne pir paqij bû. Lê piştî 3 sal jiyana min a li Taylandê yek tişt zelal e ku min fêhm kir: Xwarinên rastîn ên ku ji aliyê xelkê herêmî ve li xwaringehên stasyonên benzînê, sûkên şevê û kolanan têne xwarin ji xwarinên xwaringehên luks gelek xweştir in û bêtir di bîra mirov de dimînin.
Ger hûn serdanek ji bo Taylandê plan dikin, vê yekê di bîra xwe de bigirin. Tenê di stasyonên benzînê re derbas nebin. Dema hûn ji Bangkokê diçin ber bi Pattaya an Rayongê, ger hûn li îstasyona benzînê ya PTT a li kêleka rêyên bejayî bisekinin, hema hema bêguman dê xwaringehek Khao Kha Moo an Kuay Teow bifiroşe hebe. Bifikirin ku stasyonên PTT yên Taylandê wekî rawestgehên otoyola Koreyê perçeyek ji geşta we ne. Xem nekin heke Khao Kha Moo bi we re negunce. Ji ber ku koka wê bi xwarina me ya nas (Cokbal) re yek e, mirovên ji herêmên me bê guman dikarin bêkêmasî bixwin û kêfê jê bigirin. Û her çend di destpêkê de xwarina Tom Yum dijwar be jî, dev jê bernedin. Ji ber ku min tenê di cara sêyem de tama wê bi rastî fam kir.
Ev nivîs di destpêkê de li ser https://hi-jsb.blog hate weşandin.