Thịt cừu Jingisukan ở Sapporo có đáng thử?
Món người Hokkaido bản địa khuyên ăn: Jingisukan
Trong chuyến đi Hokkaido, tôi nghe người địa phương nói một câu thế này. “Đã đến Hokkaido thì phải ăn Jingisukan.” Không phải ramen, cũng không phải cua, mà là Jingisukan. Lúc đầu tôi còn ngơ ra luôn. Jingisukan chẳng phải là tên một vị anh hùng Mông Cổ sao? Sao lại là tên món ăn được? Nhưng đi bộ quanh Sapporo, thành phố lớn nhất Hokkaido ở cực bắc Nhật Bản, tôi thật sự thấy biển hiệu Jingisukan xuất hiện khắp nơi. Không nhiều bằng quán ramen, nhưng cũng nhiều lắm. Với người ở đây, nó đúng kiểu món ăn quen thuộc hằng ngày luôn.
Jingisukan là gì?
Đây là món đặc sản địa phương của Hokkaido, làm từ thịt cừu được ướp sẵn với sốt đặc biệt hoặc nướng lên rồi chấm sốt sau. Điểm đặc trưng là nướng trên chiếc chảo sắt chuyên dụng có phần giữa nhô cao. Khi đặt thịt lên giữa, nước thịt và nước sốt sẽ chảy dần ra ngoài, giúp rau xung quanh chín tự nhiên theo luôn.
Với người Hokkaido, đây là món ăn gắn với ngắm hoa, cắm trại, tụ họp gia đình, kiểu món “quốc dân” rất thân thuộc. Nếu so với Hàn Quốc thì có thể hình dung vị trí của nó gần giống samgyeopsal.
Nếu bạn lo mùi đặc trưng của thịt cừu, tôi khuyên nên chọn kiểu ướp sẵn saikizuke. Phần sốt giúp át mùi khá tốt nên ngay cả người ăn lần đầu cũng dễ thử hơn mà không bị ngợp.
Saikizuke và atozuke: hai kiểu ăn khác nhau
Tôi tìm hiểu thử thì thấy Jingisukan ở Hokkaido chủ yếu có hai kiểu. Một là kiểu saikizuke, tức thịt được ướp sốt trước rồi mới nướng. Hai là kiểu atozuke, tức nướng thịt sống trước rồi chấm sốt sau.
Saikizuke
Thịt được ướp sẵn với sốt nền xì dầu rồi mới nướng
Vị khá giống sườn ướp kiểu Hàn
Mùi cừu hầu như không còn nhiều
Phù hợp với người ăn lần đầu
Atozuke
Nướng thịt sống trước rồi chấm sốt sau
Cảm nhận được vị thịt cừu nguyên bản hơn
Hợp với người đã quen ăn cừu
Nếu nhạy với mùi thì sẽ khá kén người ăn
Chỗ tôi vào ăn là kiểu saikizuke. Thịt được ướp sẵn bằng sốt nền xì dầu, nên nếu là người Hàn hay người châu Á quen vị thịt nướng đậm đà thì sẽ thấy khá thân thuộc. Còn kiểu atozuke nghe bảo hợp với những ai muốn cảm nhận rõ vị cừu hơn, nhưng vì tôi chưa thử nên cũng không dám nói chắc.
Quán Jingisukan tôi ghé ở Susukino, Sapporo
Tôi vào quán này trong lúc đi tìm chỗ ăn tối ở trung tâm Sapporo. Tên quán thì thú thật là tôi không nhớ nổi nữa. Chỉ chắc một điều là nó nằm gần Susukino, khu giải trí nổi tiếng nhất của Sapporo, nhưng tôi lại không chụp ảnh biển hiệu. Giờ nghĩ lại vẫn thấy tiếc. Mà thật ra ở Sapporo quán Jingisukan nhiều lắm, nên có cảm giác đi đâu cũng ít nhất ổn áp. Tôi có nghe nói những quán nhỏ nằm trong ngõ thường có giá dễ chịu hơn mấy chuỗi nổi tiếng ở khu du lịch, nhưng vì bản thân chưa tự so sánh trực tiếp nên cũng không dám khẳng định mạnh.
Vỉ nướng chuyên cho Jingisukan khác gì quán nướng Hàn?
Ngồi xuống bàn là họ mang ra loại vỉ nướng như thế này. Nhìn thoáng qua thì hơi giống quán thịt nướng Hàn Quốc, nhưng nhìn kỹ sẽ thấy phần giữa hơi nhô lên và có các rãnh tỏa ra xung quanh. Đây chính là vỉ nướng chuyên dụng cho Jingisukan. Ban đầu tôi tưởng chỉ là một cái vỉ tròn bình thường thôi, nhưng cấu trúc của nó thật ra khá hợp lý. Khi nướng thịt ở phần đỉnh cao chính giữa, mỡ và nước sốt sẽ chảy theo rãnh xuống ngoài, rồi đám rau đặt quanh rìa sẽ hút hết phần đó và chín cùng. Đó cũng là lý do rau không cần nêm riêng mà vẫn ngon.
Họ mang cả cơm lẫn canh ra cùng lúc, và vừa ngồi vào là tôi thấy hơi sượng một chút. Vị trí cơm với canh ngược với thói quen Hàn Quốc. Ở Hàn thường cơm bên trái, canh bên phải, còn ở Nhật thì ngược lại. Đũa cũng được đặt theo chiều ngang. Chuyện nhỏ thôi mà tay tôi cứ với nhầm liên tục. Đi du lịch mấy ngày rồi mà cái này vẫn chưa quen nổi.
Set ban đầu: thịt cừu và rau đúng kiểu một đội
Set ban đầu được bày ra như thế này. Rau được trải đầy ở vòng ngoài của vỉ, còn thịt cừu đặt trên phần nhô giữa. Rau chính là giá đỗ, bên dưới còn có hành tây, cà rốt và ớt chuông. Thịt được mang ra trong tình trạng đã ướp sẵn với sốt nền xì dầu, và ngay khi nhìn màu thịt tôi đã nghĩ: “Ơ, trông giống sườn ướp thật đấy.”
Nhìn gần thì màu thật sự rất giống thịt nướng ướp kiểu Hàn. Nghe nói sốt được làm từ xì dầu, trái cây và gia vị, nên nếu là người quen ăn đồ nướng châu Á thì chỉ nhìn thôi cũng đoán được vị đại khái rồi. Một món ăn ở đất nước xa lạ mà lại cho cảm giác thân quen kiểu kỳ lạ. Đây cũng là ưu điểm lớn nhất của kiểu saikizuke: người ăn lần đầu vẫn có thể thử khá nhẹ nhàng. Tất nhiên, nếu bạn mong chờ một hương vị hoàn toàn mới lạ thì có thể sẽ thấy hơi bất ngờ theo kiểu khác. Kiểu “Ủa, thế này chẳng phải giống thịt nướng ướp à?” chắc chắn sẽ có người nghĩ vậy.
Sự khác nhau giữa các phần thịt cừu
Tôi gọi 4 phần thịt khác nhau. Mỗi phần có thớ thịt và màu sắc hơi khác một chút, nhưng thú thật là vừa ăn tôi cũng không phân biệt được rõ kiểu “miếng này là phần nào” đâu. Chỉ cảm nhận được đại khái miếng này dai hơn, miếng kia mềm hơn thôi. Gọi nhiều phần một lúc để so sánh cũng khá vui, nhưng nếu bạn là người lần đầu ăn thịt cừu thì có lẽ nên gọi thử một phần trước, thấy ổn rồi hẵng gọi thêm sẽ hợp lý hơn.
Cách ăn Jingisukan: nhớ để trống phần giữa
Cách ăn Jingisukan cũng khá đặc biệt. Rau phải được dàn quanh mép vỉ, còn phần giữa phải để trống. Phần nhô cao ở giữa là nơi nhiệt độ cao nhất, nên thịt phải nướng ở đó mới chín đúng kiểu. Lúc đầu tôi không biết, cứ trải rau kín cả mặt vỉ, thế là nhân viên phải ra chỉnh lại và chừa trống phần giữa giúp tôi. Hơi ngại thật, nhưng thôi, lần đầu mà.
Bật lửa lên rồi đặt thịt vào là nước sốt và nước thịt bắt đầu từ từ chảy ra vòng ngoài. Mắt nhìn thấy rõ nó thấm dần vào giá đỗ và rau. Tiếng xèo xèo nghe rất đã, mùi xì dầu cháy nhẹ bốc lên cũng kích thích vị giác cực kỳ. Ăn thịt trước, rồi sau đó gắp giá đỗ đã ngấm sốt lên ăn mới thấy nó ngon kiểu khác hẳn. Rau ở đây không chỉ là món ăn kèm, mà thật sự giống như một nửa của cả set luôn.
Giá đỗ ngấm sốt mới là phần ngon bất ngờ
Ăn một lúc là đống giá đỗ sẽ xẹp xuống rõ rệt. Vì nó hút mỡ thịt và nước sốt, rồi chuyển dần sang trạng thái như đồ xào. Chính lúc này giá đỗ lại ngon hơn hẳn. So với lúc mới đặt sống lên vỉ, sau khi ngấm sốt xong ăn thích hơn nhiều. Khi bạn đang ăn thịt liên tục và bắt đầu hơi ngấy, chỉ cần gắp một đũa giá đỗ là miệng như được làm mới lại ngay, vừa mằn mặn vừa dịu đi.
Nước sốt đọng lại lăn tăn trên vỉ rồi dần cô xuống cùng với thịt và hành tây. Đến đoạn này, vị ngọt từ hành bắt đầu nổi lên nên hương vị nước sốt cũng khác lúc đầu. Nó trở nên đậm và ngọt hơn một chút. Lăn miếng thịt qua phần sốt này rồi ăn sẽ cho cảm giác như được phủ thêm một lớp gia vị nữa vậy.
Khi gần ăn xong mới là lúc Jingisukan đạt độ hay nhất
Nướng thêm một lúc nữa là sẽ thành thế này. Sốt gần như cạn lại, bám dính trên mặt thịt và tạo ra cảm giác hơi giống caramen hóa. Nhìn có vẻ hơi cháy một chút nhưng chính cái đó lại làm nó thơm và béo hơn. Lúc này giá đỗ gần như đã ăn hết, chỉ còn vài miếng thịt với hành tây, và bụng thì cũng no kha khá rồi.
Món salad ăn kèm cũng ngon ngoài mong đợi
Quán còn mang ra thêm một phần salad ăn kèm. Chỉ là cà chua bi với sốt mè rất đơn giản thôi, nhưng đang ăn thịt béo mà gắp một hai miếng vào giữa bữa thì miệng thấy dễ chịu hẳn. Bản thân Jingisukan là món có gia vị khá đậm, nên kiểu món phụ đơn giản như thế này lại hợp bất ngờ luôn.
Cảm nhận thật lòng: cách ăn còn thú vị hơn cả vị
Nói thật cảm nhận tổng thể của tôi là hương vị quen hơn tôi tưởng. Mùi cừu hầu như không rõ đến mức có lúc tôi còn nghĩ “Ủa, đây đúng là thịt cừu à?”, còn vị thì khá giống thịt nướng ướp kiểu Hàn nên gần như không có cảm giác khó ăn. Nói ngược lại thì nếu bạn mong chờ kiểu “cú sốc vị giác hoàn toàn mới” thì có thể sẽ thấy hơi hiền. Nó không phải kiểu hương vị gây chấn động mà ở Hàn hay ở nơi khác không thể gặp.
Nhưng thứ khiến tôi thích Jingisukan Hokkaido lại không chỉ nằm ở vị, mà là ở cách ăn. Từ cấu trúc của chiếc vỉ nướng, cách thịt và rau chín cùng nhau, cho đến chuyện nước sốt dần cô lại rồi đổi vị theo thời gian. Nó vừa giống quán nướng Hàn Quốc, lại vừa khác ở rất nhiều chi tiết. Và chính sự khác nhau đó mới là phần thú vị nhất để trải nghiệm.
Tôi nghĩ sẽ hợp với những ai
Muốn thử món khác ngoài ramen và hải sản khi đi Hokkaido
Chưa từng ăn thịt cừu nhưng muốn thử một lần
Thích kiểu nướng gần giống thịt nướng Hàn nên muốn ăn thoải mái, không quá lạ
Muốn trải nghiệm món đặc sản Hokkaido mà người địa phương thật sự hay ăn
Tôi nghĩ sẽ không hợp với những ai
Mong một hương vị hoàn toàn mới lạ và gây sốc ngay lập tức (vì nó khá giống thịt nướng ướp)
Rất rất nhạy với mùi thịt cừu (ngay cả kiểu saikizuke vẫn còn chút ít)
Không thích quần áo ám mùi đồ nướng (vì đây vẫn là quán nướng, khó tránh lắm)
Ưu tiên số một là phải thật tiết kiệm (một người thường tầm 3.000~5.000 yên)
Nếu bạn lo mùi thịt cừu
Hãy chọn quán theo kiểu saikizuke. Vì thịt được ướp sẵn trong sốt nên mùi đặc trưng của cừu gần như giảm đi rất nhiều. Bản thân tôi cũng không phải người mê thịt cừu, vậy mà ăn vẫn thấy ổn, không hề bị ngán hay khó chịu. Còn nếu bạn muốn cảm nhận vị cừu nguyên bản hơn thì tìm quán kiểu atozuke sẽ hợp hơn, nhưng phần đó tôi chưa ăn nên cũng không dám nói sâu.
Jingisukan ở Sapporo: giá cả và vài điều nên biết
Ở Sapporo quán Jingisukan thật sự rất nhiều. Chỉ riêng khu Susukino thôi tôi đã cảm giác phải có đến vài chục quán rồi. Có chuỗi nổi tiếng, cũng có quán địa phương nhỏ, nhưng nhìn chung tôi nghĩ đi đâu cũng không đến mức thất vọng nặng.
Thông tin tham khảo khi ăn Jingisukan ở Sapporo
Mức giá dự kiến: 1 người gọi 2~3 đĩa thịt kèm cơm và set cơ bản thường khoảng 3.000~5.000 yên, tức khoảng 520.000~870.000₫
Khu nên tìm quán: tập trung nhiều nhất quanh Susukino ở Sapporo
Dành cho người mới ăn: kiểu saikizuke, tức thịt ướp sẵn, sẽ dễ ăn hơn và ít bị ngợp mùi
Lưu ý: quần áo khá dễ ám mùi, nên áo khoác hoặc áo ngoài nên treo ở khu gần cửa vào nếu quán có chỗ treo
Tôi không nhớ chính xác hôm đó mình trả bao nhiêu, nhưng chắc đâu đó gần 4.000 yên, tức khoảng 690.000₫. Nghĩ đến mức giá ở Hokkaido thì tôi thấy cũng tầm đó là bình thường.
Nếu lịch trình đi Hokkaido của bạn còn trống một bữa tối, tôi nghĩ hoàn toàn có thể thêm Jingisukan Sapporo vào danh sách. Ramen với hải sản kiểu gì cũng sẽ ăn rồi, nên chen vào một bữa như thế này cũng khá ổn. Đặc biệt nếu là buổi tối ở Sapporo thì đây không phải lựa chọn tệ chút nào. Chỉ là hãy chuẩn bị tinh thần trước rằng vị của nó có nét khá giống thịt nướng ướp kiểu Hàn. Nếu bạn muốn một cú sốc vị giác hoàn toàn mới thì nên hạ kỳ vọng xuống một chút. Dù vậy, cách ăn của món này thật sự vui, và nó mang lại cảm giác “đúng là mình đang ở Hokkaido” rất rõ.
Câu hỏi thường gặp
Jingisukan có mùi thịt cừu nặng không?
Nếu là kiểu saikizuke, tức thịt được ướp sẵn, thì gần như không nặng đâu. Tôi vốn cũng không phải người hay ăn thịt cừu mà vẫn ăn rất ổn, không thấy khó chịu. Nhưng nếu là kiểu atozuke, tức nướng thịt sống rồi chấm sốt sau, thì mùi nguyên bản của thịt cừu có thể rõ hơn, nên nếu là lần đầu thử tôi vẫn khuyên bạn chọn quán kiểu saikizuke.
Giá Jingisukan ở Sapporo thường khoảng bao nhiêu?
Mỗi quán sẽ khác nhau, nhưng tính cho 1 người, nếu gọi 2~3 đĩa thịt kèm cơm và set cơ bản thì thường rơi vào khoảng 3.000~5.000 yên, tức khoảng 520.000~870.000₫. Cũng có dạng buffet ăn không giới hạn, và loại đó thường nằm quanh mức 4.000 yên, tức khoảng 690.000₫.
Ăn Jingisukan xong quần áo có ám mùi nhiều không?
Có nhé, khá giống khi đi ăn quán thịt nướng Hàn Quốc vậy. Phần lớn quán Jingisukan đều có chỗ treo áo gần cửa vào, nên tốt nhất cứ treo áo khoác hoặc áo ngoài ở đó trước khi ngồi ăn. Mùa đông mà mặc áo phao dày thì càng nên chú ý điểm này.
Quán Jingisukan ở Sapporo có cần đặt chỗ trước không?
Nếu không phải quán quá nổi tiếng thì đa số vẫn có thể vào ăn mà không cần đặt trước. Tuy nhiên, tối cuối tuần hoặc các quán đông khách ở khu trung tâm Susukino vẫn có thể phải xếp hàng, nên nếu lo thì cứ kiểm tra trước trên ứng dụng đặt chỗ hoặc bản đồ trực tuyến cho tiện.
Có phải chỉ ở Hokkaido mới ăn được Jingisukan không?
Ở Tokyo hay Osaka cũng có quán Jingisukan, nhưng Hokkaido mới là nơi gốc của món này. Số lượng quán nhiều hơn hẳn, mà giá cũng thường dễ chịu hơn. Nếu đang đi Hokkaido thì ăn ngay tại đây vẫn là hợp lý và tự nhiên nhất.
Nếu ở Hàn hay ở Việt Nam tôi vốn không ăn thịt cừu thì có ổn không?
Nếu chọn kiểu saikizuke thì khả năng cao là vẫn ổn. Vì sốt xì dầu ướp khá đậm nên mùi và vị đặc trưng của cừu được che đi nhiều. Nếu bạn ăn được các món thịt nướng ướp đậm vị thì rất có thể vẫn ăn Jingisukan ngon lành. Dĩ nhiên vị giác mỗi người khác nhau, nên cũng không thể nói chắc 100% được.
Nếu bạn tò mò về món khác tôi ăn ở Hokkaido
Trong cùng chuyến đi Hokkaido đó, tôi cũng có ghé ngẫu nhiên một quán tonkatsu. Quán này có truyền thống 70 năm và thịt được ủ chín kỹ, ăn thật sự vượt kỳ vọng luôn.
Xem bài review quán tonkatsu Tamafuji ở Hokkaido →Bài viết này ban đầu được đăng tại https://hi-jsb.blog.