Тайланддын май куюучу жайындагы 3 жергиликтүү тамак | Као Ка Му жана Том Ям

Тайландда май куюучу жайда түшкү тамактанабызбы?

Эскертүү: Достор, бул макалада корей жана тай маданиятынын өзгөчөлүктөрү менен тааныштыруу максатында, ислам дининде тыюу салынган чочконун эти жана кан кошулган шорпо жөнүндө сөз болот. Аны башка элдердин бай кулинардык маданиятын таанып-билүү катары оң кабыл аласыңар деп ишенем! Эми, Тайландга саякатка барып, чыныгы көчө тамактарын жеп көргүңөр келсе, силерге күтүлбөгөн бир жерди айтып берейин. Ал – май куюучу жай! Эгер мен эң даамдуу жергиликтүү тамактар май куюучу жайдын ичинде десем, көпчүлүк таң калат. Анткени бизде май куюучу жай жөн гана бензин куюп, кете турган жер да. Кичинекей дүкөнү болсо, андан 한 삼각김밥 (Samgak gimbap - корейлердин үч бурчтук күрүчү) же жөнөкөй сэндвич алып жеп койгонубуз эле болбосо.

Мен Тайландда 3 жыл жашагам. Тай улутундагы жубайым менен Районгдо жашап жүргөндө, бир күнү үйгө бараткан жолдо PTT май куюучу жайына кайрылдык. Май куюп жатканда жубайым ушул жерден түшкү тамактанып кетели деп калды. Тайланддагы май куюучу жайлар жөн гана май куя турган жер эмес. PTT сыяктуу ири жайлар супермаркет, кафе, ашкана, ал тургай массаж салондору бар чоң комплекс болуп эсептелет. Бүгүн мен ошол PTT май куюучу жайынын ашканасынан жубайым экөөбүз жеген үч тай тамагы — чочконун эти кошулган күрүч Као Ка Му, Том Ям кесмеси жана кан кошулган Куай Тиау шорпосу жөнүндө сөз кылам.

Бул Районгдогу PTT май куюучу жайынын көрүнүшү. Кызыл чатырлардын алдында отургучтар коюлган, ал эми аркасында 7-Eleven, кафе жана ашкананын имараттары көрүнүп турат. Бул май куюучу жайга караганда кичинекей соода борборуна көбүрөөк окшош. Тайландга биринчи жолу барганымда бул мага абдан кызыктай сезилген, бирок 3 жыл жашагандан кийин мунун себебин түшүндүм.

Кореянын трассасындагы эс алуу жайлары vs Тайланддын май куюучу станциялары

Корея менен Тайланддын жол шарттары бири-биринен таптакыр айырмаланат.

Кореяда трассаларга басым жасалган эс алуу жайлары өнүксө, Тайландда аймактык жолдордун боюндагы май куюучу жайлар станцияга айланган. Багыттары ар башка болгону менен, жолдо баратып эс алып, тамактанып, кофе иче турган жайга болгон муктаждык бардык жерде бирдей эле болот турбайбы.

Май куюучу жайдагы ашкананын атмосферасы ушундай

Ашкананын алдында ушундай дат баспас болоттон жасалган столдор жана отургучтар тизилип турат. Бул Тайланддын жергиликтүү ашканаларында абдан көп кездешкен стиль, ал Кореядагы кичинекей көчө тамактарын саткан жерлердин алдындагы темир столдорго окшоп кетет. Жарым-жартылай сыртта жайгашкандыктан таза абада тамактануу жаман эмес дечи, бирок чынын айтсам, Тайланддын аптаптуу күндүзүндө жөн эле отурсаң да аркаңан тер куюлат. Кондиционер албетте жок, бир вентилятор иштеп турса ошого сүйүнүш керек. Бирок менин жубайыма мындай жерлер көбүрөөк жагат. Тайлар кондиционер иштеп турган муздак бөлмөгө караганда сыртта отуруп тамактанганды артык көрүшөт.

Кесме тандасаң, бышырып берүү системасы

Ашкананын бир бурчунда ушинтип даяр жана жаңы кесмелер тизилип турат. Бул жерден бир кесмени тандап берсеңиз, ашпозчу ага ар кандай кошулмаларды кошуп бышырып берет. Кореянын ашканаларында деле кесме буйрутма кылсаң бышырып берет го, бирок ыкмасы бир аз башкача. Кореяда казанга суу, татымал жана жумуртка кошуп, толугу менен бышырып беришет. Ал эми Тайландда кесмени ысык сууга бир аз эле кайнатып, идишке салат да, үстүнө шорпо куюп, андан кийин эт, жашылча, кинза сыяктуу нерселерди салып беришет. Ошондуктан кесме эзилип кетпейт, ал эми шорпосу да корей кесмесиникиндей коюу эмес, тунугураак келет.

Бул Тайланддын чочконун этиби? Корейлердикине окшош экен!

Бул Тайланддын чочконун эти. Биринчи көргөндө чынында таң калдым. "Ия? Бул корейлердин 조크발 (Jokbal - соя соусунда кайнатылган корей чочконун шыйрагы) эмеспи?" деп ойлодум. Жалтыраган күрөң териси, сөөгүнөн ажырагыча кайнатылган жумшак эти, астына төшөлгөн жашыл жалбырактуу жашылчалары. Кореянын салттуу базарындагы витринага коюп койсо да, эч ким шектенбейт болчу. Соя соусунун негизинде көпкө кайнатылганы өңүндөн эле билинет, ал эми терисинин тунук желатинге айланганы да корей Джокбалы менен дээрлик бирдей.

Тай тамагы десе эле эң биринчи Том Ям же Пад Тай сыяктуу татымалдары күчтүү тамактарды элестетебиз го. Бирок Као Ка Му ал категорияга кирбейт, анын даамы көбүрөөк корейлердин соя соусунда демделген этине окшош. Кытай иммигранттары Тайландга алып келген тамак болгондуктан, Чыгыш Азиянын соя соусуна негизделген тамактарынын катарына кирет. Корей Джокбалы менен тамыры окшош болгондуктан, бири-бирине ушунчалык окшош болуп калган.

Бир табак Као Ка Му, толук кандуу тай тамагы

Бул даяр болгон Као Ка Му, тай стилиндеги чочконун эти кошулган күрүч. Жубайым буйрутма кылды эле, экөөбүз тең бөлүп жедик. Күрүчтүн үстүнө жакшы кайнатылган этти мол салып, үстүнөн шорпосун куюп беришет. Жанында сууга бышырылган бок-чой (кытай капустасы) жана туздалган сары кычы жалбырактары бар.

Кореяда Джокбал буйрутма кылсак, адатта кесилип келет да, аны соуска же ссамжангга малып жейбиз. Күрүч менен жесек деле, эт көбүрөөк гарнир же закуске катары каралат. Бирок Тайландда аны түз эле күрүчтүн үстүнө салып, бир табак толук кандуу тамак катары беришет. Шорпосу күрүчкө сиңгенде, даамы ушунчалык укмуш болгондуктан, кашыгым өзүнөн-өзү эле ошол жакка тартыла берди.

Баасы бир табагына 60 бат, АКШ доллары менен болжол менен $2.00 болду. Кореяда Джокбал буйрутма кылсак, кичинекейи эле $15, ал эми чоңураагы $22 турат го. Албетте, порциясы жана этинин бөлүктөрү айырмаланат, бирок күрүчү менен кошо бир жолку ток тамак катары караганда бул баа чынында эле күлкүлүү. Као Ка Муну биринчи жолу Бангкоктогу Terminal 21 соода борборунун фуд-кортунан жегем, ошондо да баасын көрүп таң калгам. Районгдогу май куюучу жайдын ашканасы андан да арзан экен. Районгдогу үйүбүздүн жанындагы түнкү базардан да көп сатып жечүбүз, кайсы жерден жесең деле баасы ушундай эле болот.

Корей Джокбал vs Тай Као Ка Му, текстурасы ушунчалык айырмаланат

Као Ка Муну жакындан караганда ушундай көрүнөт. Жасмин күрүчүнүн үстүндө эт, бир жагында туздалган сары кычы жалбырактары, экинчи жагында бышырылган бок-чой. Табактын түбүндө бир аз шорпосу бар.

Даамын татып көргөндө, корей Джокбалынан текстурасы кыйла айырмаланарын байкоого болот.

Туздалган сары кычы жалбырактары күтүлбөгөн жерден чоң роль ойнойт. Эт таттуу жана майлуу болгондуктан, көп жесең көңүлгө тийиши мүмкүн, бирок бул кычкыл жашылча оозду бир сыйра сергитип коет. Бул кореялыктардын эт менен кошо жеген 단무지 (Danmuji - маринаддалган сары чамгыр) сыяктуу эле милдетти аткарат. Тай жубайымдын айтымында, бул туздалган жашылча болбосо Као Ка Му толук кандуу тамак деп эсептелбейт экен.

Том Ям Мама, тай стилиндеги Том Ям кесмеси дүйнөсү

Бул мен буйрутма кылган Том Ям Мама (Tom Yum Mama), тай стилиндеги Том Ям кесмеси. Баягы кесме бурчунан тандап, бышырып бергиле дегендин жыйынтыгы ушул. Мама — Тайланддын эң популярдуу кесме бренди, биздин корейлердин 신라면 (Shin Ramyun) кесмеси сыяктуу эле. Ошол Мама кесмесин Том Ям шорпосунда кайнатып, үстүнө балык тефтелдерин, эт кесимдерин, майдаланган жержаңгак, ачуу май, көк пияз жана кургатылган чаяндарды мол салып беришет. Тайланддагы 7-Eleven дүкөндөрүндө деле Мама кесмесин сатып алып, кайнак суу куйдуруп алса болот, бирок ашканадан жегенде кошулмалары алда канча көп болот.

Чынын айтсам, башында бир табакты дароо жей алган жокмун

Ачыгын айтайын. Бул кесмени чет элдиктердин, өзгөчө корейлердин көбү башында бир табагын толук жеп бүтүрө алышпайт. Өтө ачуу же туздуу болгондуктан эмес. Жөн гана биздин ашканада мындай даам такыр жок болгондуктан, оозубуз кабыл ала албайт. Лимон чөбү (лемонграсс), галангал жана каффир лаймынын жалбырактары жараткан кычкыл даам жана жыт биздин эч бир тамагыбызда кездешпейт. Биздин ачуу даам калемпирге негизделген тааныш ачуулук, ал эми Том Ямдын ачуулугуна күчтүү кычкыл даам жана чөптөрдүн жыты кошулуп турат. Биринчи жегенде бул даамдуубу же жокпу, баа бере албай каласың.

Мен деле башынан эле жакшы жеп кеткем жок. Тайландга эки жолу саякатка барганда Том Ямды оозума да алган эмесмин. Үчүнчү жолу барганда араң бир кашыктан иче баштадым, бирок ал даамды бир жолу түшүнгөндөн кийин, улам эле жегиң келе берет экен. Районгдо жашап жүргөндө жумасына бир-эки жолу сөзсүз жеп турчумун. Кореяга кайтып келгенден кийин деле интернеттен Мама Том Ям кесмесин буйрутма кылып жеп жүрөм, бирок чынын айтсам, ал жерден жегендей даам чыкпайт. Жаңы чөптөр кошулган жергиликтүү версия менен кургатылган татымалдан жасалган импорттук кесменин айырмасы чоң болот эмеспи. Баасы бир табагына 50 бат, АКШ доллары менен $1.50 тегереги болду.

Куай Тиау Нам Ток, тайлардын кан кошулган шорпосунун терең даамы

Бул жубайым буйрутма кылган Куай Тиау Нам Ток (Kuay Teow Nam Tok), тай стилиндеги кан жана чочконун эти кошулган шорпо. Кара шорпосу абдан күчтүү көрүнөт, туурабы? Ага кан кошулгандыктан коюуланып, кочкул күрөң түскө ээ болот. Нам Ток тай тилинде "шаркыратма" дегенди билдирет, шорпонун өңүн көргөндө эле бул аталыш эмнеге коюлганын түшүнүүгө болот.

Жубайым муну кичинекейинен эле жеп чоңоюптур. Тайлар үчүн Куай Тиау Нам Ток — биздин 고기국수 (эт кошулган кесме) сыяктуу эле нерсе. Өзгөчө күндөрү жей турган эмес, түшкү тамакка жөнөкөй эле жеп коё турган күнүмдүк тамак.

Корейлердин кан шорпосунан таптакыр башка даам

Шорпосунан бир кашык ичип көрсөң, биздин 선짓국 (Seonjiguk - уйдун каны кошулган корей шорпосу) сыяктуу сезилгени менен, таптакыр башка даамда. Корейлердин кан шорпосу соя пастасы жана ачуу калемпир пастасы менен жасалып, жагымдуу, коюу даамга ээ болсо, тайлардын Нам Ток шорпосу соя соусу, уксус, калемпир порошогу жана кумшекер аралашкан кычкыл-таттуу-ачуу даамга ээ. Үстүндө майдаланган калемпир жана көк пияз калкып жүрөт, ал эми көпкө кайнатылган эт кесимин алсаң, жипчелерине бөлүнүп кеткидей жумшак.

Тайландга саякаттоо үчүн тамак-аш сунуштары тизмесине муну сөзсүз киргизип койгула. Том Ям Мамага караганда муну жактырып калуу мүмкүнчүлүгү алда канча жогору. Том Ямдын чөптөрүнүн жыты башында бир аз кыйынчылык жаратса, Куай Тиау Нам Ток соя соусуна негизделгендиктен, анчалык жат сезилбейт. Коюу шорпого кесмени малып жегенде, биздин 사골국 (сөөк шорпосу) ичкендегидей эле канааттануу сезими пайда болот. Баасы мунун деле 50 бат, $1.50 болду.

Райхон жана маш буурчак өскөнүнүн балансы

Жакындан караганда ушундай көрүнөт. Тай райхонунун жалбырактары шорпонун үстүнө чийки бойдон коюлат, аны шорпого бир аз малып, эт менен чогуу жесең, чөптүн жыты жагымдуу таралат. Кесмеси күрүчтөн жасалгандыктан тунук жана жумшак, бирок маш буурчак өскөнү аралашып тургандыктан, ортосунда кытыраган текстураны сезүүгө болот. Коюу шорпо менен кесме гана болсо оор сезилиши мүмкүн эле, бирок райхон менен маш буурчак өскөнү эң сонун балансты кармап турат.

Таякчалар менен көтөрүлгөн бир кесим эт

Таякча менен көтөрүлгөн бир кесим эт. Жипчелери толугу менен ажырап жатканы көрүнүп турат го. Көпкө кайнатылганы өңүндөн эле билинет, таякча менен кармаганда формасын сактап турганы менен, оозго салганда эч кандай күч жумшабай эле эзилип кетет. Май куюучу жайдын ашканасынан ушундай деңгээлдеги тамактын чыкканы мени абдан таң калтырды. Жубайыман "Бул жерде дайыма ушундай сонун жасашабы?" деп сурасам, ал күлүп: "Тайланд — көчө тамактары эң даамдуу өлкө да" деди. 3 жыл жашап байкаганым, анын сөзүнүн калеттиги жок экен.

Үч табак биригип $5.40, Тайланддагы май куюучу жайлардан жөн эле өтүп кетпегиле

Май куюучу жайдан тамактанып чыктым десем, Кореядагы тааныштарымдын баары күлүшөт. Бирок Као Ка Му 60 бат, Куай Тиау 50 бат, Том Ям Мама 50 бат — үч табакты тоё жесек да, 160 бат, б.а. $5.40 чыкты. Кореяда бул суммага дүкөндөн кичинекей 도시락 (ланч-бокс) гана алсаң болот да.

Жакпаган жагын айтсам, албетте, ысык аба ырайы. Жарым-жартылай сыртта жайгашкан жерде ысык шорпо ичкендиктен, терим куюлуп түштү, дааратканасы да май куюучу жайдыкы болгондуктан, өтө таза эмес болчу. Бирок Тайландда 3 жыл жашап бир нерсени так түшүндүм: кымбат ресторандарда жегенге караганда, ушул сыяктуу май куюучу жайлардагы ашканалардан, түнкү базарлардагы күркөлөрдөн, көчөдөгү арабалардан жергиликтүү эл жеген тамактар алда канча даамдуу жана эсте каларлык болот экен.

Тайландга саякаттоону пландап жатсаңыз, эсиңизде болсун. Май куюучу жайлардан жөн эле өтүп кетпеңиз. Бангкоктон Паттайя же Районг тарапка баратканда чоң жолдун боюндагы PTT май куюучу жайларына кайрылсаңыз, Као Ка Му же Куай Тиау саткан ашкана сөзсүз болот. Биздеги чоң жолдордогу чайканалар сыяктуу эле, Тайланддагы PTT станциялары да саякаттын бир бөлүгү деп эсептесеңиз болот. Као Ка Му даамыма жакпай калат деп коркпой эле койсоңуз болот. Корей Джокбалы менен тамыры окшош тамак болгондуктан, дээрлик эч ким четке какпай, даамдуу жей алат. Ал эми Том Ям башында бир аз кыйынчылык жаратса да, багынбаңыз. Мен деле үчүнчү жолкусунда гана даамын түшүнүп, сүйүп калбадымбы!

Бул пост алгач https://hi-jsb.blog сайтында жарыяланган.