Самгёпсал: шексіз корей барбекю нұсқаулығы
We respect your faith and food culture
This article may include dishes that differ from your religious dietary standards. Even if you do not consume them, we hope learning about the diverse food cultures of the world will be an enjoyable journey for you. Thank you for reading with an open heart.
Мазмұны
14 элемент
Ақыры осы туралы сөйлесетін уақыт келді. Самгёпсал.
Кореяға саяхат жасайтын шетелдіктерден ең ұнайтын тағамдарын сұрасаңыз, әрдайым аталатын атау — самгёпсал (삼겹살). Қалың шошқа етін көз алдыңыздағы корей барбекю плитасында өзіңіз пісіріп жеу тәжірибесі — мұны Кореядан басқа жерде оңай бастан өткізу қиын.
Бірақ самгёпсалды жеудің бір ғана жолы жоқ. Бюджетіңіз мол болса, кәдімгі самгёпсал мамандандырылған мейрамханасына баруға болады. Сапалы етті таңдап, қалыңдығын да, бөлігін де өз қалауыңызша жеуге болады. Ал белгіленген бюджет шеңберінде іші жарылғанша жегіңіз келсе, шексіз толтырылатын самгёпсал мейрамханалары бар. Белгілі бір сома төлейсіз де, етті қанша десеңіз сонша тапсырыс беріп, пісіріп жей бересіз.
Бүгін сол шексіз самгёпсал мейрамханасына өзім барып жеген тәжірибемді көрсетемін.
Шексіз самгёпсал, бағасы қанша тұрады?
💰 Шексіз самгёпсал баға аралығы
Қазіргі бағамен адам басына шамамен $11 ~ $15 тұрады. Бұл бағаға самгёпсал, моксал (шошқаның мойын еті) және дендянг-чиге (соя пастасы сорпасы) кіреді, ал етті қанша қаласаңыз сонша жей бересіз.
Салыстыру үшін — кәдімгі самгёпсал мейрамханасында 2 порция ғана тапсырыс берсеңіз, әдетте $17–$22 шығады. Шексіз мейрамханада бір рет қана толтырсаңыз, ақшаңыз әлдеқашан өтелген.
Шексіз мейрамхананың да 2 түрі бар. Біріншісінде даяшыға «тағы беріңіз» дейсіз, ол сізге ет әкеледі. Екіншісінде буфет сияқты өзіңіз барып етті аласыз. Қазіргі кезде көпшілігі буфет жүйесімен жұмыс істейді. Өзіңіз барып, қалаған бөлігін қалаған мөлшерде табаққа саласыз.
Шексіз самгёпсал, еттің сапасы қалай?
Міне, шексіз мейрамханада берілетін самгёпсал осылай көрінеді. Жұқа турамталмаған, осылай әдемі қалың кесілген күйінде шығады. Шексіз деп жұқа ет береді деп ойласаңыз, қателесесіз. Мұндай қалыңдықта пісіргенде шырыны ішінде дұрыс қалады.
Жеу жылдамдығыңыздан тезірек ет әкелінетіндіктен, ұялмай жей бересіз. Бірақ шынын айтсам, дастарқан безендіруі кәдімгі самгёпсал мейрамханасынан әлсіздеу. Гарнирлер сонша әртүрлі болмайды. Сонда да ет мөлшеріне назар аударсаңыз, бағасына қарағанда жеткілікті жақсы. Ал жақсы салат бары бар жер болса, ол кемшілікті толығымен жабады.
Орнына отырғанда үстел осылай жабылған болады
Орнына отырғанда негізгі жабдық осылай тұрады. Ортада ет пісіруге арналған барбекю плитасы бар, бір жағында дендянг-чиге (ферменттелген соя пастасы сорпасы), екінші жағында банхап тұрады. Банхап — пісірілген етті үстіне қойып, кимчимен бірге жейтін метал ыдыс. Ет пісіп жатқанда қасында сорпа бұрқылдап қайнайды, банхапта кимчи мен ет бірге пісіп жатады — бұл көрініс тек Кореяның самгёпсал мейрамханаларына ғана тән.
Самгёпсалды плитаға қою
От жанғанда нағыз іс басталады. Қысқышпен қалың самгёпсалды бір-бірлеп қоясыз, қойған бойда жыбырлаған дыбыс шығып, май еріп бастайды. Қасында дендянг-чиге де қайнап тұрады, ет пісіру иісі мен сорпа иісі араласып, бірден ашығасыз.
Шексіз болғандықтан, қанша қаласаңыз сонша қоя беріңіз. Суретте көрініп тұрған мөлшер кәдімгі мейрамхана есебімен шамамен 2 порцияға тең. Кәдімгі мейрамханада мұнша тапсырыс берсеңіз шамамен $17 шығар еді, ал шексіз мейрамханада бұл тек бастамасы ғана.
Самгёпсалды дәмді пісірудің тәсілі
Міне, осы жерден ең маңызды бөлім басталады. Кореяда самгёпсалды шынымен дәмді жегіңіз келсе, пісіру тәсілін білуіңіз керек. Жай ғана қойып, қашан болса сонда аударсаңыз, дәмі мүлде өзгереді. Мен жеп отырып түсірген суреттерімен кезең-кезеңімен көрсетемін.
Тым тез аудармаңыз
Плитаға қойғанда астынан тікелей от келетіндіктен тез пісетін сияқты көрінеді, бірақ мұнда шыдау керек. Тым тез аударсаңыз, сырты аздап қана пісіп, іші толығымен шикі қалады.
Аудару уақыты шын мәнінде самгёпсалдың дәмін анықтайды. Бір жағын қойып шамамен 2–3 минут күту керек. Еттің кесілген жағына жанынан қарасаңыз, астынан түсі өзгере бастайды. Жалпы қалыңдықтың шамамен үштен біріне дейін піскен түс көтерілгенде, және ет плитадан табиғи түрде ажырағанда — аударатын уақыт келді. Қысқышпен көтергенде күшпен жұлып алу керек болса, әлі ерте.
Осындай болғанда аударыңыз
Асты осылай әдемі алтын-қоңыр түске боялып, май аздап шығып тұрған күй — дәл осы сәт тамаша. Тым ерте аударсаңыз, қытырлақ текстура шықпайды, тым кеш аударсаңыз күйіп кетеді. Бетінде жылтыр пайда болып, қоңыр түс біркелкі отырғанда аударыңыз.
Қайшымен бір тістем мөлшерінде кесіңіз
Екі жағы да жеткілікті пісірілгеннен кейін енді қайшымен кесу керек. Қалың бөлікті сол күйінде қалдырсаңыз, іші біркелкі піспейді. Кореяда етті қайшымен кесу — мүлдем табиғи мәдениет. Алғаш рет көргенде таңғалуыңыз мүмкін, бірақ пайдаланып көрсеңіз — пышақтан әлдеқайда ыңғайлы.
Мұнда міндетті түрде есте сақтау керек бір нәрсе бар. Кореяда сиыр етін аздап піспеген күйінде жеуге болады, бірақ шошқа етін міндетті түрде ішіне дейін толық пісіріп жеу керек. Кесіп қарағанда ішінде қызғылт түс қалса, тағы аз пісіріңіз. Суретте көрінген бұл мөлшер мінсіз, бірақ қаласаңыз тағы жұқарақ кесуге болады. Неғұрлым жұқа болса, соғұрлым тез піседі.
Кесіп, жайып, соңғы пісіруді аяқтаңыз
Осылай бір тістем мөлшерінде кесіп, плитаның үстіне кең жайып қойсаңыз болғаны. Ортада дендянг-чиге де бұрқылдап қайнап тұр, кесілген ет бөліктері біркелкі пісіп жатыр. Кейбіреулер бастапқыдан бүтіндей қойып соңына дейін солай пісіреді, бірақ олай болса сырты күйіп, іші піспей қалады. Екі жағын белгілі бір деңгейде пісіргеннен кейін осылай кесіп жайып, соңғы пісіруді жасау — дәмді жеудің басты құпиясы.
Самгёпсал пісіру кезектілігі бір көзге
🔥 Самгёпсал пісіру кезектілігі
Қалың самгёпсалды плитаға қойыңыз. Бір жағына 2–3 минут күтіңіз.
Астыңғы жағы алтын-қоңыр түске боялып, плитадан табиғи түрде ажырағанда — аударыңыз.
Екі жағы жеткілікті пісірілгенде қайшымен бір тістем мөлшерінде кесіңіз.
Кесілген бөліктерді плитаға кең жайып ішіне дейін толық пісіріңіз.
Ішінде қызғылт түс жоқ болса — дайын. Шошқа етін міндетті түрде толық пісіріп жеңіз.
Пісірілген самгёпсалды қалай жейді?
Жарайды, енді пісірілді, жеу уақыты келді. Бірақ самгёпсал жай ғана етті алып ауызға салу емес. Қасынан берілгендерді қалай пайдаланатыныңызға байланысты дәмі мүлдем өзгереді.
🥩 Тұз + күнжіт майына малып
Ең негізгі жеу тәсілі осы. Үстелдегі кішкентай ыдыста күнжіт майы мен тұз қоспасы тұрады, пісірілген етті малып жейсіз. Еттің өз дәмін ең жақсы осылай сезесіз. Самгёпсалды алғаш рет жеп жатсаңыз, осы тәсілден бастаңыз.
🌿 Салат немесе перилла жапырағына орап
Корейліктердің самгёпсал жегенде ең көп қолданатын тәсілі осы. Салат немесе перилла жапырағының үстіне пісірілген ет қойып, ссамджанг деп аталатын соустан аздап жағып, бір тістемде орап жейсіз. Ссамджанг — ферменттелген соя пастасы мен ащы бұрыш пастасының қоспасы, аздап тұзды және ащы. Бір тіс сарымсақ немесе ащы бұрыш қосып жеуге де болады — көкөністің сергіттігі еттің майлылығын теңестіреді де тоқтай алмай жей бересіз.
🫕 Банхапта кимчимен бірге
Плитаның қасында тұрған метал ыдыс — банхап. Оның түбіне кимчи жайып, үстіне пісірілген ет қойсаңыз, плитаның ыстығымен кимчи де бірге піседі. Піскен кимчи мен етті бір тістемде жегенде — ащы кимчи еттің майлылығын кетіреді де керемет үйлеседі. Күріштің үстіне қойып жеу де өте дәмді.
🍲 Соңында — дендянг-чиге + күріш
Етті жеп біткенде, плитаның ортасында бұрқылдап қайнап тұрған дендянг-чиге (соя пастасы сорпасы) дәл жеуге дайын болып тұрады. Оған күріш салып жесеңіз, ет жегеннен кейінгі майлылық таза кетеді. Корейліктер самгёпсалдың соңын әрдайым осылай жасайды.
🍺 Самгёпсалмен бірге — соджу
Кореяда самгёпсал десе соджусыз (корей арағы) болмайды. Самгёпсал + соджу — корейліктердің ұлттық тіркесімі. Соджу ауыр келсе, сыра да жақсы, сонымен бірге сомек деп аталатын соджу мен сыра қоспасы да бар. Алкоголь ішпесеңіз, кола немесе лимонад да етпен тамаша үйлеседі.
Даяшыға осылай айтсаңыз болады
Кейбір шексіз мейрамханаларда даяшыдан тікелей қосымша ет сұрау керек. Корей тілін білмесеңіз де мүлдем мәселе жоқ. Төмендегі сөйлемдерді даяшыға көрсетсеңіз болғаны.
Корей тілін білмесеңіз де мәселе емес. Осы экранды даяшыға көрсетіңіз.
삼겹살 리필 부탁해요
Самгёпсал қосымша беріңіз
🔊 sahm-gyup-sahl ree-peel boo-tahk-hae-yo
목살 리필 부탁해요
Шошқа мойын еті қосымша беріңіз
🔊 mohk-sahl ree-peel boo-tahk-hae-yo
공기밥 하나 더 주세요
Тағы бір тостаған күріш беріңіз
🔊 gohng-gi-bahp hah-nah duh joo-seh-yo
이모, 소주 한 병이요
Кешіріңіз, бір бөтелке соджу беріңіз
🔊 ee-mo, so-joo hahn byung-ee-yo
이모, 맥주 한 병이요
Кешіріңіз, бір бөтелке сыра беріңіз
🔊 ee-mo, maek-joo hahn byung-ee-yo
콜라 하나 주세요
Бір кола беріңіз
🔊 kohl-lah hah-nah joo-seh-yo
화장실 어디예요?
Дәретхана қайда?
🔊 hwah-jahng-shil uh-dee-yeh-yo
계산이요
Есеп беріңіз
🔊 gye-sahn-ee-yo
💡 «이모» (имо) — мейрамханада қызметкерге жылы шырайлы түрде айтатын сөз. Тікелей аударғанда «апай» дегенді білдіреді, бірақ Кореяда мейрамхана қызметкеріне осылай сөйлеседі. Ер қызметкерге «사장님» (саджаңним) деп айтсаңыз болады.
Шексіз самгёпсал, міндетті түрде бір рет барып көріңіз
Кореяға саяхат кезінде самгёпсалды міндетті түрде бір рет дәмдеп көріңіз. Қымбат мейрамхана іздеудің қажеті жоқ. Маңайдағы шексіз корей барбекю мейрамханасында бір стақан соджу — сол жеткілікті. Өйткені корейліктер жұмыстан кейін күнде жейтін нағыз самгёпсал дәл осы.
Бұл жазба бастапқыда https://hi-jsb.blog сайтында жарияланған.