Meaʻai Korea: Ipu Hwangtae e 4 e Tofo Ai
Lisi o Mea
mea 11
Ua e iloa le hwangtae (hwangtae) ea? O le myeongtae, o se iʻa mai sami malulu i matu, e tautau i fafo i le taumalulu atoa ma toe māʻaisa ma toe mālū pea i le tele o taimi, ona liu samasama lea ma fula le aano seʻia avea ma isi lava meaʻai. E fai ai e tagata Korea ni meaʻai Korea eseese, mai le jjim ma le supo i le jorim ma le muchim. Ua tele ona ou talanoa i le tteokbokki (tteokbokki, keke araisa i sosi mānana) ma le bibimbap (bibimbap, araisa fefiloi ma fualaʻau) i lenei blog, o lea la o le aso nei ou te fia faailoa atu ai se isi itu. O ipu hwangtae ia na ou ʻai faatasi ma laʻu uō i Daejeon i le taumafanafana o le 2025.
O le ā le hwangtae i meaʻai Korea?
O le mea autū o le hwangtae o le myeongtae, o se tasi o iʻa e masani ona ʻaina i Korea. O le mea e manaia ai, e tasi lava le iʻa ae suia atoa lona igoa pe a suia le auala e saunia ai. E tai pei o le pisupo apa i Samoa: e leʻi fanau mai i inei, ae ua leva ona avea ma mea masani i taumafataga a aso uma.
E tasi le iʻa, ae ese igoa
• saengtae (saengtae) — myeongtae fou sa maua mai i le sami
• dongtae (dongtae) — myeongtae ua vave faamālūlū i le malulu tele
• bugeo (bugeo) — myeongtae ua matu i le matagi ma malo ma mafolafola
• hwangtae (hwangtae) — myeongtae ua toe māʻaisa ma toe mālū i le taumalulu
O le manatu autū o le “toe māʻaisa ma toe mālū.” I le itumalo o Gangwon-do, aemaise i Daegwallyeong, e paʻū le mālū i pō o le taumalulu i lalo ifo o le −15 tikeri, ae pe a oso le lā i le ao e toe siʻi aʻe. O le eseesega masani lea o le vevela e faaaogā e fai ai.
Le auala e fai ai
A uma ona maua le myeongtae i le tautoulu, e aveese ai lona manava ma tautau taʻitasi i luga o le deokjang (deokjang, fata laupapa e faamago ai i fafo). Mai Tesema seʻia oo i Mati o le tausaga mulimuli ane, e tusa ma le 3 i le 4 masina e faamago faalenatura ai.
E māʻaisa i pō ma toe mālū i ao, tasi le taamilosaga i le aso, ma toe fai i le tele o taimi, o nisi taimi e toeitiiti oo i le selau. I taimi taʻitasi ia, e māsae puipui ninii o le aano ma amata ona fula le fausaga.
O le taunuuga, o le iʻa sa mafolafola ma malo e amata ona samasama ma fula seʻia vaivai e pei o se mea e mitiia ai le vai. O le upu “hwang” o lona uiga o le lanu samasama, ma e moni lava e lanu auro vaivai le hwangtae ua maeʻa.
Na amata lenei auala ona sa manaʻomia e tagata se auala e teu ai iʻa i aso e leʻi iai ni masini malulu, ae na iu lava ina maua ai se tofo ma se lagona e matua ese mai le iʻa muamua. A tuu i le supo e loloto ai le sua, a faasusu i sosi e mitiia uma, ma a tunu e toe olaola le aano. I Korea, e oo lava ina latou faia le hwangtae-haejangguk e fai ma mea e toe faamālū ai le tino pe a uma le inu i le pō.
Peitai, ona o nei tulaga faigatā o le tau, e toetoe a lē gaosia le hwangtae i fafo atu o Korea.
💡 I Korea, e mafai ona sili atu i le fitu igoa ese mo le myeongtae e tasi. E faalagolago i le auala e saunia ai, le tele, ma le taimi e maua ai, e pei o le nogaree (nogaree, iʻa laitiiti) ma le kodari (kodari, iʻa ua afa faamago). E oo foʻi i tagata tautatala Korea e fenumiai i nisi taimi.
I Korea, e fai ai e tagata le hwangtae e tasi nei mea uma: jjim, supo, jorim ma muchim. O le a ou faaali atu i ata le eseesega tele o nei ipu e faia mai le mea e tasi.
Hwangtae-haemul-jjim — meaʻai Korea mānana ma tumu i mea o le sami
O le ipu muamua na taunuu mai i lena aso o le hwangtae-haemul-jjim. Na matou oka le fua laʻitiiti, ae ina ua taunuu i luga o le laulau sa fai loa mai laʻu uō, “E mafai ea lenei mea mo i maʻua e toalua?” Sa tele lava, auā sa tumutumu le pito i lalo i pi totogo, ona faaputu ai lea i luga o le hwangtae, jjukkumi (jjukkumi, feʻe laitiiti) ma le mideodeok (mideodeok, meaola o le sami e pipii i papa).
Ona o lona lanu mumu, sa ou manatu e matua vevela tele, ae o le tofo muamua na oo mai o le suamalie. E muamua alu ifo le suamalie, ona alu aʻe lea o le mānana i le faaiʻuga. O le aano o le hwangtae e mitiia uma le sosi, o lea la e oo i taimi uma e lamu ai, e toe tafe mai ai le tofo. A fai isi iʻa i se sosi faapea, e masani ona masaa ma malepe le aano, ae o le hwangtae e sili atu ona puta ma tumu.
Sa tuu atoa mai le ulu o le jjukkumi, e oo lava i ana sisiva. I Korea, e masani lava ona tautua mai mea o le sami i lona foliga atoa faapea.
Jjukkumi ma mideodeok — mea o le sami i totonu o le hwangtae-haemul-jjim
A vaai latalata, e laʻititi tele nai lo le feʻe masani ma e manifinifi ona vae. Ona ua vela faatasi ma le sosi, sa manaia tele lona lamu ma le mālosi, ma o le mea lea na filifili ai laʻu uō e na o lea na ia toe piki piki ai.
O le mea lanu meamata vaivai lea o le mideodeok, o se meaola o le sami e lē faigofie ona e fetaiai i ai pe afai e te lē i Korea.
🦑 O le ā le mideodeok?
O se meaola o le sami e pipii i papa ma e tele lava ina ao mai i le talafatai i saute o Korea. E masani ona faaopoopo i le jjim ma le tang, ona e aumaia ai se tofo o le sami e matua malosi lava.
A e utia, e oso mai loa se sua e pei o le sami mai totonu. E oo lava i tagata Korea e vaeluaina manatu i lenei meaʻai, ae afai e te fiafia i mea o le sami, e aoga lava le taumafai i ai.
Vaai i le aano o le hwangtae i le va o pi totogo. E ui na vela i le sosi, e leʻi malepe, ae sa atili ona fula. O le uiga tonu lea e sili ona iloga pe a fai se kuka i le hwangtae.
E lē mafai foʻi ona amanaʻiaina pi totogo i le pito i lalo. Ua latou mitiia le sua mānana, ma e oo lava ina lava le tuu i luga o le araisa ma avea ma se ipu lelei.
Le faaaogāina o le sua o le sosi e totoe
A toeitiiti uma ona ʻai, e totoe ai i le pito i lalo o le ipu sina sua mumu o le sosi. I Korea, e lē tiaʻi ese lea. E faaopoopo i ai le araisa ma palu. Na fai mai laʻu uō e sili atu le manaia o lena araisa palu i le sua nai lo le ipu autū, ma sa faigatā ona ou tetee atu i lena manatu.
Hwangtae-haejangguk — supo iʻa Korea e faamālū ai le gutu pe a uma le mānana
Ina ua uma le haemul-jjim mānana, sa ou manaʻo loa i se supo manino ma mālū. O le mea lea na matou oka ai le hwangtae-haejangguk.
🍺 O le ā le haejang?
O lona uiga, o le “faamālūina o le tino pe a uma le inu.” I Korea, ua leva ona iai le aga masani o le ʻai i se supo vevela i le taeao pe a uma le pō inu. E tele ona ituaiga, e pei o le hwangtae-haejangguk, ppyeo-haejangguk (supo ivi puaa) ma le kongnamul-haejangguk (supo pi totogo).
I taulaga o Korea, e tele faleaiga faapitoa o lenei ituaiga supo e tatala seʻia oo i le vaveao. A uma se pō umi, e toʻatele e alu saʻo i se fale supo faapea, e pei o se aga masani ua mauaa.
E ui e leʻi matou inu i lena aso, ae e manaia lava le haejangguk tusa pe e te leʻi inu. O loo pupuna le sua manino i totonu o le ttukbaegi (ttukbaegi, ulo omea Korea), ma o loo iai pulou paengi ma lau buchu i luga. O le isi itu atoatoa lea o le haemul-jjim: e manino, e mama, ma e toetoe a leai se gaʻo.
Ua tele le sua ua mitiia e le aano o le hwangtae ma ua fula lelei. O se iʻa mago sa malo muamua, ae ua suia faapea i totonu o le supo. A sii aʻe i laauai, e saeia i ona alava, ma o lona lagona sa sili atu ona latalata i le tofu vaivai nai lo le iʻa masani.
A sii aʻe, e tusa lea lona mafiafia. E faigatā ona talitonu o se iʻa mago mafolafola sa i ai muamua. Afai e oka faatasi ma le jorim i luga o le ipu uʻamea o loo e vaai i ai i tua, e sili atu le lelei o le tuufaatasiga. Se sipuni supo manino, se ʻasi jorim, ona toe fai ai lea ma le araisa. E toe fai pea ma toe fai.
Hwangtae e lū i le sosi soya ma wasabi
O le sosi soya ma wasabi. A e piki mai le hwangtae mai le haejangguk ma lū i lenei sosi, e suia atoa lona lagona. O le hwangtae sa agamalu muamua, ae o lea ua faaopoopo i ai le manogi tuitui o le wasabi ma le māmasima o le sosi soya, ma matua suia ai le tofo.
O le taimi e sili ona lelei e ʻai ai o le taimi lea ua oso aʻe ai pupuga ma pupuna lelei. A mālū le hwangtae-haejangguk, e pei ua paʻū ifo i le afa lona manaia. Na ou ʻai muamua le araisa i lona lava itu, ona ou sasaa lea i le supo sa totoe i le faaiʻuga. Ae o laʻu uō, na amata mai lava i le fefiloi. E saoloto lava le auala e te fiafia i ai.
Hwangtae-jorim — o le ituaiga lea e na o le tuu i luga o le araisa
O le ipu sili ona faigofie lea na matou ʻai i lena aso. Ua tuu saʻo le hwangtae atoa i luga o le ipu uʻamea, ona salu lea i le sosi gochujang ma faafefete ai. E leai ni isi mea faaopoopo, na o le hwangtae lava. O le mea lea e sili ona e lagona ai le tofo moni o le hwangtae lava ia.
O le vaega o le ulu. E oo lava i ona ʻapaʻau laiti ua ufitia i le sosi ma ua faapipiʻi sina mea i le pito o le ipu uʻamea. O le vaega mānini ma māsae lea na ou sae muamua.
O le vaega o le aano ua ufitia lelei i le sosi iila. E muamua sau le suamalie, ona sau ai lea o le mānana i tua. E oo foʻi i tagata e lē mafai tele i meaʻai mānana, e mafai lava ona latou gafatia lenei ipu.
E ese le lagona o vaega taʻitasi
O le itu lea o le siʻusiʻu. Ona o le manifinifi o le aano, sa sili atu ona loloto le mitiia o le sosi. O le ulu e mafiafia ma susū, ae o le siʻusiʻu e manifinifi ma sina mānini. E tasi lava le iʻa, ae e matua ese le lagona i vaega taʻitasi.
A e tuu le jjim ma le jorim i tafatafa, e foliga mai o ni meaʻai ese atoatoa e ui lava o le hwangtae e tasi. O le jjim e susū ma tumu i le manogi o mea o le sami, ae o le jorim e sili atu lona māmasima ma malosi le sosi. Mo le araisa, sa sili atu ona fetaui lelei le jorim.
Na o le piki mai o se ʻasi ma tuu i luga o le araisa, ua maeʻa. E iai le upu Korea e taʻua o le bap-doduk, o lona uiga o se ipu e “gaoi” lau araisa ona ua matua manaia tele. Ina ua ou fai atu i laʻu uō e seʻi tuu mai sina araisa, sa fai si tuai o lena talosaga.
Hwangtae-muchim — e toe faamamā ai le gutu
O lenei mea o se banchan (banchan, ipu laiti e ʻai faatasi ma le taumafataga) e faia i le hwangtae ua saeia manifinifi ma fefiloi i le sosi pepa. E iai kukama, kāloti ma sesame i totonu. E lē o le ipu autū, ae o le mea e piki i le va o isi ipu. Ona o lona tofo oʻona ma le lamu mālosi, e matua lelei pe a ʻai pe a uma le jjim mānana po o le jorim māmasima.
A e tuu mea uma i luga o le bori-bap ma palu, ua atoa loa le taumafataga
O le araisa o le bori-bap, o le araisa karite. I totonu o le yangpun (yangpun, pesini uʻamea tele), e tuu ai le bori-bap, fualaʻau mū tipi manifinifi, limu nuti ma le gochujang, ona palu lea ma ʻai. Nai lo le araisa paʻepaʻe, o le avatu o le araisa karite o se sitaili masani o taumafataga faigofie a Korea. A tuu tasi i luga se ʻasi o ipu hwangtae taitasi ma ʻai faasolosolo, ua pei lava ua maeʻa se taumafataga atoa.
O le laulau lea i se isi aso na ou toe foʻi ai. Na ou ʻai muamua, ona toe alu lea i ni nai aso mulimuli ane. E mafai ona e iloa le hwangtae-jorim ma le haejangguk o loo i luga o le laulau. E tasi le hwangtae, ae mafai ona tumu ai se laulau faapena.
Ina ua uma ona ʻai, ua gaogao uma ipu.
Loʻu manatu moni
O le jjim ma le jorim e fai si mānana. Ona o sosi e faavae i le gochujang, atonu e fai si faigatā mo ē e vāivai i meaʻai mānana. E oo foʻi i laʻu uō, sa ia inu vai i ni taimi se tolu a o ʻai le jjim. Peitai, talu ai e iai foʻi le suamalie i lalo, e lē oo i le tulaga e lē mafai ona ʻai ai. Afai o lou taimi muamua lenei, ou te fautuaina ia amata i le haejangguk.
📌 Vave iloa ipu hwangtae
• hwangtae-haemul-jjim — sosi mānana ma mea o le sami. Tele le aofaʻi ma malosi le tofo.
• hwangtae-haejangguk — supo manino ma agamalu. E lelei foʻi mo ē e lē mafaia le mānana.
• hwangtae-jorim — ipu araisa ua faafefete i le sosi gochujang. Atonu e lē lava lau araisa.
• hwangtae-muchim — banchan oʻona ma mānana. E toe faamamā ai le gutu.
A e alu i Korea, aua le ʻai na o le samgyeopsal po o le moa falai. Taumafai foʻi e suʻe ni meaʻai faapenei. E iai faleaiga faʻapitoa o le hwangtae i Seoul, ae e sili atu ona tele pe a e agaʻi i Gangwon-do. Afai e te vaai i le upu “hwangtae” i luga o le lisi, alu i totonu loa.
Na muamua lomia lenei tusitusiga i le https://hi-jsb.blog.