
Таиланддагы Шелл деликафе: Районгдон чынчыл пикир
Мазмун
15 пункт
Таиланддын Районгунда, Shell май куюучу жайынын ичинде кафе бар
Жубайым тайлык болгондуктан, 2022-жылы экөөбүз Районгдо (Rayong) чогуу жашадык. Районг — Бангкоктон (Bangkok) машине менен эки-үч сааттык жээк шаар, бул жакта кадимки жашоо үчүн автоунаа дээрлик милдеттүү. Дүкөнгө барсаң да, базарга чыксаң да, бир жакка сөзсүз машине менен жүрөсүң. Ошентип Shell май куюучу жайына бат-баттан токтойсуң: май куюп, дааратканага кирип, дүкөндөн суу аласың. Анан ошол жердин бир бурчунда деликафе (Delicafe) деген кафе бар экен.
Кореяда май куюучу жайдын ичинде өзүнчө кафе болушу анчейин кадимки көрүнүш эмес да, башында мен үчүн да кызык сезилди. Бирок Таиландда бул таптакыр табигый нерсе экен. Shell эле эмес, PTT ичинде Café Amazon, ал эми Bangchak ичинде Inthanin деген өзүнүн кафе бренди болот. Дээрлик ар бир чоң май куюучу жайда жок дегенде бир кафе бар. Таиландда автомагистралга караганда кадимки улуттук жолдор жакшы өнүккөндүктөн, аймактык чоң жолдун боюндагы май куюучу жай ошол эле эс алуу түйүнү болуп калат. Май куюп, кофе алып, кайра жолго чыгасың.

Бул — Таиланддын чоң жолдорунда көп жолуга турган кадимки Shell көрүнүшү. Сары кабыкча логотибин көрсөңүз, ичинде кафе болушу ыктымал деп ойлой берсеңиз болот.
Деликафенин сырты, май куюучу жайдагы кафе үчүн өтө эле кооз

Бул деликафенин сырты. Эгер май куюучу жайдагы кафе дегенде жупуну жерди элестетсеңиз, бул жер бир аз таң калтырышы мүмкүн. Кире бериштин алдында чакан көлмө бар, тегереги жашыл өсүмдүктөр менен жакшы каралгандыктан кадимки райондук атмосфералуу кофейнядай көрүнөт. Таиландда да кафе маданияты абдан өнүккөн. Кореяда чоң жеке кафелер же ири франшизалар ар жерде кездешсе, Таиландда андай масштаб анча чоң эмес, бирок тар мейкиндикти жылуу кылып жасалгалоо жагынан абдан күчтүү. Сыртынан жөнөкөй көрүнгөнү менен ичине кирсең таптакыр башка дүйнө ачылган жайлар көп, бул жагы Бишкектен Ысык-Көлгө кеткен жолдогу тыкан чайканаларды бир аз эске салды.

Кире бериштеги көлмөдө фонтан да бар эле. Май куюучу жайдын ичинде ушундай деңгээлдеги жашылдандыруу кыйла таасир калтырды. Бирок чынчыл айтсам, бул конкреттүү филиал өзгөчө жакшы жасалгаланган мисал болушу мүмкүн. Деликафенин ар бир дүкөнү өлчөмү менен формасы боюнча ар башка: кээ бирлери өзүнчө чоң имарат, кээ бирлери дүкөндүн жанындагы чакан эсептегич гана. Ошондуктан башка филиалда так ушундай көрүнүштү күтсөңүз, көңүлүңүз чөгүшү мүмкүн.
Кире бериштен эле маанайы башкача сезилет

Кире бериш эшиги тегерек айнеги бар жыгач эшик экен. Май куюучу жайдагы кафе эмес, коңшу кварталдагы жайлуу бранч жайынын кире беришиндей таасир калтырды. Жерде «кош келиңиз» маанисиндеги килемче төшөлүп, эшиктин жанында чоң айнек тургандыктан ичи даана көрүнүп турду. Сыртта кичинекей үстөлдөр да бар болчу, бирок Районгдун күндүзгү ысыгында сыртка олтуруу тууралуу ойлонгон деле жокпуз.
Касса, меню жана Таиланд кафелериндеги баа менен көлөм

Кассанын артында чоң меню тактасы илинип, витринанын ичинде нан-булочка жана жеңил таттуулар коюлуптур. Ак плиткалуу дубал менен кара меню тактасынын айкалышы абдан тыкан көрүнөт. Бир бурчта чайлык салуучу кутуча турганын да байкадым. Таиланддагы кафелерде суусундуктун баасы жалпысынан Кореяга караганда арзаныраак. Анан порциясы да чындап чоң. Муздак суусундук заказ кылсаң, чоң стаканга музду да толтуруп беришет; кээде бир баага эки суусундук ичкендей сезилет. Жубайым экөөбүз ар кимибиз өзүнчө алсак да такыр оор болгон жок.

Кассанын жанында таңгакталган таттуулар да сатылыптыр. Жолдо кетип баратып бирин алып кетүүгө ыңгайлуу түрлөр экен.

Арзандатуу же упай топтоо тууралуу маалыматтар да илинип турду. Жергиликтүүлөр мындай жеңилдиктерди кылдат карап, жакшы пайдаланышкандай сезилди.
Деликафе деген жазуу, азыр бара-бара Shell Café болуп өзгөрүп жатат

Бул сырттан тартылган деликафенин тактайчасы. Сүрөт 2022-жылы тартылган, бирок азыр Шелл Кафе (Shell Cafe) деген аталышка кайра брендинг жүрүп жатат. 2022-жылы Бангкокто биринчи Shell Café ачылып, андан кийин акырындап ушул ат менен алмашып келатат. Ошондуктан азыр барсаңыз, тактайчасы башкача болушу мүмкүн. Ошентсе да дагы эле деликафе деген эски жазуусу калган филиалдар аз эмес. Аталышы өзгөрсө да, менюсу менен иштөө ыкмасы дээрлик окшош деп түшүнсө болот.
Ички орундуктар жана жалпы атмосфера


Ичинде чоң айнек терезелер болгондуктан сырттагы көрүнүш толугу менен ичке кирип турат. Орундуктар тегерек үстөлдөр турган зона жана терезе боюндагы бийик текче сыяктуу үстөлдөр болуп бөлүнгөн. Терезе жагына отурсаңыз, май куюучу жай да көрүнөт. Орун саны көп эмес болчу, бирок биз барганда түшкө жакын убакытта кардарлар аз экен. Ошондуктан тескерисинче тынч, жайлуу жана эс алууга ыңгайлуу болду.
Бул жерден Таиланддын салттуу таттууларын да көрүүгө болот

Терезе жанындагы үстөлдүн үстүндө Таиланддын салттуу таттуулары коюлуптур. Мисалы, клуай муан (Kluai Muan, банандан жасалган жука рулет) жана каном пиа (Kanom Pia, маш пастасы салынган майда токоч) сыяктуулар бар эле. Бул франшизанын борбордук менюсу эмес, ошол филиал өзү кошуп койгон нерседей туюлду. Таиланддагы кафелерде ушундайча жергиликтүү таттууларды кошо сатуу сейрек эмес экен.
Терезе сыртындагы көрүнүш, май куюучу жайда отурганыңды унуттурган учур


Кафенин ичинен сыртты карасаң, көлмөнүн ары жагынан май куюучу жайдын көрүнүшү ачылат. Таиланд жыл бою ысык өлкө болгондуктан сыртта беш мүнөт турсаң эле тер агып баштайт. Бирок кызыгы, кээде Кореянын жайкы аптабы дагы кескин сезилет экен. Таиландда күн сайын окшош ысык болсо, Кореядагыдай капыстан чаап түшкөн аптап азыраак сезилет. Баары бир кондиционер иштеген жерге киргенде дароо жеңилдеп каласың. Ичинде муздак суусундук кармап алып, терезеден дарактарды жана фонтанды карап олтурсаң, бир азга май куюучу жайда экениңди унутуп калат экенсиң. Жубайым бул жерден чыккысы келбей, дагы бир кофе заказ кылды.
Шыпка чейин айнек, күндүз да жылуу сезилген мейкиндик


Терезе боюндагы жыгач текчеде бөтөлкөгө салынган таттуулар тизилип турат, ал эми жогору жакты карасаң айнектин ары жагынан дарактын бутактары көрүнөт. Чырактар бутактардын арасына илинип тургандыктан, күндүз болсо да бир башкача жумшак маанай жаралыптыр. Ошол жерде жеңил куурулган кофе данынын жыты жайылып турганы азыр да эсимде. Ушундай атмосфераны көргөндө бул жерди ким май куюучу жайдагы кафе деп ойломок эле.
Нан-булочка бөлүгү жөнөкөй деңгээлде

Витринада круассан, пончик, жумуртка тартасы, сэндвич сыяктуу жөнөкөй нан-булочка жана суу, кола өңдүү суусундуктар бар экен. Түрү аябай көп эмес. Жалпы деңгээли арзан франшизалык кафелердеги наабайкана бөлүгүнө окшош. Ири наабайкана-кафедегидей көз жоосун алган тандоо жок, бирок Таиланддын чоң жолунда бара жатып тез эле бир нерсе алып кетүүгө абдан ылайыктуу түзүлүш болчу.
Менюда англисче түшүндүрмө бар, чет элдиктер да оңой заказ кылат

Меню тактасы кассанын артындагы дубалга чоң кылып илинип турат. Бөлүмдөрү кофе, өзгөчө кофе, көбүктүү сүт чайы, чай, сүт же шоколад, смузи жана сода болуп бөлүнгөн экен. Тайча аталыштардын астында англисче түшүндүрмө да берилгендиктен, тайча окуй албасаңыз да заказ кылуу анчейин кыйын эмес. Таиланд — чет элдик туристтери өтө көп өлкө болгондуктан, франшизалык кафелердин менюсунда англисче такыр жок болуп калганы мага дээрлик жолуккан эмес.
Таиланддагы кафеде кофе заказ кылууда ушуну эле билсеңиз жетиштүү
Суусундуктардын өзүн сүрөткө тартып кала алган жокмун. Алып эле дароо ичип жибердик. Мен американо алдым, жубайым болсо кафе латте заказ кылды. Бул жерде билип жүрө турган бир маанилүү нерсе бар: Таиланд кафелеринде американо заказ кылсаңыз, көп учурда сироп демейки боюнча кошулуп кетет. Мен таттуу кофени жактырбагандыктан, өзүнчө айтып сиропсуз кылып берүүнү сурандым. Болбосо таттуу американо келип калат.
Латте да ушуга окшош. Кореяда элестеткендей эспрессого бууланган сүт кошулган таза латте болбой калышы мүмкүн. Таиландча латтеде коюлтулган сүт кошулушу же кант демейки боюнча кириши көп жолугат. Себеби Таиланддагы кофе маданияты башынан эле таттуу жана коюу даамга жакын. Ошондуктан башка өлкөлөрдө көнүп калган рецепт менен айырмасы бар экенин алдын ала билип алган жакшы.
Таиланд кафесинде кофе заказ кылуу боюнча кеңеш
Эгер таттуу даам каалабасаңыз, тайча "май сай нам тан" (Mai Sai Nam Tan) деп айтыңыз же жөн гана "кантсыз, сиропсуз" деп тактаңыз. Бул деликафеге гана тиешелүү эмес, Таиланддагы көпчүлүк кафелерде ушундай эле эрежеге жакын.
Жашырбай айтсам, көңүлгө тийген жагы да бар
Таиланддагы жабык жайларда кондиционерди Кореяга караганда кыйла катуураак иштеткен жерлер көп. Сыртта ысыктан тердеп киргенде алгач бейиштей сезилет, бирок бир аз олтурсаң эле үшүй баштайсың. Деликафеде да ошондой болду. Жука сырт кийим алып жүргөн жакшы. Дагы бир нерсе — даараткана кафенин ичинде эмес, май куюучу жайдын жалпы даараткана жагында. Алыс эмес, бирок кафеден түз чыгып бара калчу түзүлүш эмес экен.
Барардан мурун эске алыңыз
Кондиционери күчтүү болгондуктан жука сырт кийим ала барыңыз. Даараткана кафенин ичинде эмес, май куюучу жайдын жалпы бөлүгүндө жайгашкан.
Shell май куюучу жайында деликафеден башка да кофе жайлары болот
Маалымат үчүн айта кетейин, Shell май куюучу жайларында деликафеден башка кофе бренди кирген учурлар да бар. Мисалы, Чиангмайда Forty-Nine Coffee House сыяктуу өз алдынча кафе Shell ичинде иштеген жерлер кездешет, ал эми Түндүк Таиланддын жергиликтүү бренди болгон Doi Chaang да айрым филиалдарга кирет дешет. Жалпысынан ар бир май куюучу жайдагы кафе бир аз айырмаланат. Таиланд боюнча караганда PTT ичиндеги Café Amazon эң ири тармак болуп, 5 миңден ашык филиалы бар. PunThai Coffee менен Inthanin да миңден ашык дүкөн иштетет. Ал эми Shell Café азырынча жүз чакты деңгээлде болгону менен, кофе данынын сапатына көңүл бурган бренддей таасир калтырды.
Атайын издеп барчу жер эмес, бирок жолдо туш келсе жакшы токтоо чекити
Эгер деликафеге атайын барып көрө турган жерби деп сурасаңыз, чынчыл айтсам, андай деңгээлге чейин жетпейт. Бул кафе өзү бара турган башкы максат эмес. Бирок Районгдо жашап жүрсөңүз же Таиланддын кайсы бир жеринде машине менен баратсаңыз, Shell май куюучу жайына токтогондо жөн эле май куюп кетпей бир кирип көрүңүз. Салкын жерде арзан кофе ичип, жолдон бир аз эс алып кетүүгө абдан туура келет.
Кореяда оңой жолуктурбай турган, Таиланддын чоң жол боюндагы май куюучу жай-кафе маданиятын ушул жерден бир аз сезсе болот. Май жытынын ордуна кофе данынын жыты чыгып турган май куюучу жай деген кызык да. Районгдогу ошол күндөр кээде азыр да сагыныч жаратат.
Бул текст 2022-жылкы сапар тажрыйбасына таянып жазылды. Меню, баалар же айрым көрүнүштөр азыр өзгөрүп калган болушу мүмкүн, ошондуктан баруудан мурун акыркы маалыматты карап коюңуз.