Nhlampfi yo omisiwa: swakudya swa Hwangtae swa Korea
Xikombelo xa Swilo
swilo 11
Xana wa yi tiva hwangtae? I myeongtae, ku nga nhlampfi ya pollock, leyi hayekiweke ehandle hi nkarhi hinkwawo wa vuxika kutani yi hatserisiwa ni ku n’okisiwa ko tala-ku-tala ku kondza nyama ya yona yi hundzuka yiva yo pfumala naswona yi va ya nsuku lowu olovaka. E Korea va endla na yona xibyariwa xo hisa, supu, jorim ni muchim, kambe ehandle ka tiko rero vanhu vo tala a va tivi hambi ku ri vito ra yona. Eka blog leyi se ndzi vulavule ngopfu hi tteokbokki na bibimbap, kutani namuntlha a ndzi lava ku mi komba nchumu lowu hambaneke nyana. Leswi i swakudya swa hwangtae leswi ndzi swi dyeke na munghana wa mina e Daejeon hi nkarhi wa ximun’wana xa 2025.
Xana Hwangtae i yini?
Hwangtae yi endliwa hi myeongtae, ku nga nhlampfi leyi dyiwaka ngopfu swinene e Korea. Lexi tsakisaka hileswaku nhlampfi yin’we yi kuma mavito yo hambana hi ku ya hi ndlela leyi yi lulamisiwaka ha yona.
Nhlampfi yin’we, mavito yo hambana
• saengtae — myeongtae leyintshwa leyi ku nga ha ku khomiwaka yona
• dongtae — myeongtae leyi hatserisiweke hi ku hatlisa
• bugeo — myeongtae leyi omisiweke hi moya yi tlhela yi va lukhuni ni ku lala
• hwangtae — myeongtae leyi endliweke hi ku hatserisiwa ni ku n’okisiwa nkarhi na nkarhi hi nkarhi wa vuxika
Mhaka ya nkoka i ku “yi hatserisiwa yi tlhela yi n’okisiwa.” E ndhawini ya Daegwallyeong e Gangwon-do, vusiku bya vuxika byi nga wela ehansi ka -15°C, kutani nhlikanhi ku tlhela ku kufumela loko dyambu ri huma. Hi wona mphambuko wolowo wa ntumbuluko lowu tirhisiwaka.
Ndlela leyi yi endliwaka ha yona
Hi nkarhi wa xixika xa ku sungula, va susa swirho swa le ndzeni swa myeongtae kutani va yi hayeka yin’we-yin’we eka deokjang, ku nga raki ra le handle ro omisela. Ku suka hi N’wendzamhala ku fika hi Nyenyankulu wa lembe leri landzelaka, yi tshama yi omisiwa hi ntumbuluko ku ringana tin’hweti ta 3 ku ya eka ta 4.
Vusiku yi hatserisiwa, nhlikanhi yi n’okisiwa, naswona sweswo swi nga endleka kan’we hi siku, minkarhi yo tala swinene ku fika eka kwalomu ka 100. Minkarhi hinkwayo leyi yi cincaka, tindhangu ta lisele ta nyama ta nhlampfi ti handzuka kutani xivumbeko xi kula.
Hi ku hetelela, myeongtae leyi a yi lukhuni naswona yi lala yi pfimba yi tlhela yi hundzuka ya rihlaza-ntsuku, yi va ni ku olova loku fanaka ni siponji. “Hwang” swi vula muhlovo wa xitshopana-ntsuku, naswona hwangtae leyi hetiweke yi tlhela yi va ni muhlovo wolowo hakunene.
Eku sunguleni leyi a ku ri ndlela yo hlayisa nhlampfi emahlweni ka nkarhi lowu a ku nga ri na thekinoloji ya ku hatserisa, kambe eka ndzavisiso wa yona yi hetisile yi va nchumu lowu nandzihaka ni ku twa ku hambaneke ngopfu ni nhlampfi leyi tolovelekeke. Loko yi nghenisiwa eka supu, yi endla leswaku ntswamba wu dzika; loko yi bikiwa hi sauce, yi nwa munyanyu hinkwawo; loko yi oxiwa, nyama yi tlhela yi pfimba swinene. E Korea hwangtae-haejangguk i swakudya swa siku ni siku leswi vanhu va swi dyaka loko va lava ku titwa va antswa endzhaku ka ku nwa byala.
Hambiswiritano, leswi swi lava maxelo yo karhi swinene, hikwalaho hwangtae yi nga ri kona ngopfu ku humesiwa ehandle ka Korea.
💡 E Korea, nhlampfi yin’we ya myeongtae yi nga va ni mavito lama tlulaka 7. Hi ku ya hi ndlela yo yi lulamisa, mpimo wa yona, kumbe nkarhi lowu yi khomiweke ha wona, yi nga tlhela yi vitaniwa nogaree kumbe kodaree ni mavito man’wana. Hambi ku ri vanhu lava vulavulaka Xikorea hi ntumbuluko va tlhela va pfilunganyeka laha.
Hi hwangtae yin’we ntsena, e Korea va endla xibyariwa xo sweka hi mphunga, supu, jorim ni muchim. Ndzi ta mi kombisa hi swifaniso leswaku nchumu wun’we wu nga hundzuka njhani hi tindlela to hambana ta ku sweka.
Hwangtae-haemul-jjim — xibyariwa xo hisa lexi nga tala hi swilo swa lwandle
Ntsengo wo sungula lowu humeke hi siku rero a ku ri hwangtae-haemul-jjim. Hi odere sayizi leyitsongo, kambe loko yi fika etafeleni munghana wa mina a te, “Xana leswi swi ta hi ringanela hina hi vambirhi?” Ehansi a ku tele kongnamul, kutani ehenhla ku ri ni hwangtae, jjukkumi ni mideodeok leswi hlanganisiweke hinkwaswo swin’we.
Hi ku vona muhlovo wo tshwuka a ndzi ehleketa leswaku swi ta hisa ngopfu, kambe ku luma ko sungula a ku sungula hi ku tsokombela. Vunandzi byo tsokombela byi sungula ku huma, kutani ku hisa ku landzela endzhaku. Nyama ya hwangtae a yi nwiye sauce hinkwayo, kutani loko ndzi hlafuna a yi humesa munyanyu lowu wuheleleke. Nhlampfi leyin’wana yi tala ku fayeka loko yi swekiwa hi sauce, kambe hwangtae yona yi tlhela yi pfimba swinene.
Nhloko ya jjukkumi a yi ri hinkwayo. Hambi ku ri switinya swa yona a swi ri karhi swi vonaka kahle. E Korea ku tisa swilo swa lwandle swi ha ri hi xivumbeko xa swona xa ntumbuluko a hi nchumu lowu nga tolovelekangiki.
Jjukkumi na mideodeok — swilo swa lwandle leswi nga endzeni ka hwangtae-haemul-jjim
Loko u yi languta kahle, yi ntsongo swinene ku tlula octopus leyi tolovelekeke naswona milenge ya yona yi le thinini swinene. Leswi yi swekiweke hi sauce, ku hlafuna ka yona ka ku nonon’hwa a ku twala swinene, naswona munghana wa mina a a tshamela ku hlawula yona ntsena a yi dya.
Lexi vonakaka xi ri xa rihlaza-ntsongo hi mideodeok, nchumu wa lwandle lowu wu nga oloviki ku wu kuma ehandle ka Korea.
🦑 Mideodeok i yini?
I nchumu wa lwandle lowu kulaka wu namarhela maribye, naswona ngopfu wu khomiwa etlhelo ra le dzongeni ra lwandle ra Korea. Hi ntolovelo wu nghenisiwa eka xibyariwa kumbe eka tinxaka ta supu.
Loko u wu luma, endzeni ku huma mati lama nantswaka ku fana ni moya wa lwandle hi ku hatlisa. Hambi exikarhi ka Vakorea ku na lava wu rhandzaka ni lava nga wu rhandzikiki, kambe loko u rhandza swilo swa lwandle swi fanela ku ringetiwa.
Nyama ya hwangtae exikarhi ka kongnamul. Hambileswi yi swekiweke hi sauce, a yi fayekanga; ematshan’weni ya sweswo yi pfimbile swinene. Leyi hi yona ndlela leyi hwangtae yi humelelaka ngopfu ha yona loko yi swekiwa.
Kongnamul leyi nga ehansi na yona a yi nga fanelangi ku honisiwa. Yi nwe ntswamba wa sauce yo hisa, kutani hambi ku ri loko u yi veka ntsena ehenhla ka rice yi va xibyariwa lexi heleleke.
Ndlela yo tirhisa ntswamba lowu seleke
Loko se hi lava ku heta, ehansi ka xibya ku sala ntswamba wo tshwuka wutsongo. E Korea a va wu lahli. Va chela rice kutani va wu hlanganisa. Munghana wa mina u te rice leyi hlanganisiweke ni ntswamba lowu a yi nandziha ku tlula swakudya leswikulu, naswona hi ntiyiso swi boha ku amukeriwa.
Hwangtae-haejangguk — supu leyi basaka nomu endzhaku ka ku hisa
Endzhaku ka ku dya xibyariwa xa swilo swa lwandle lexi hisaka, a ndzi navela supu yo basa leyi kufumelaka. Hikwalaho hi le hi odiseke hwangtae-haejangguk.
🍺 Haejang i yini?
Swi vula ku tlherisela miri endhawini endzhaku ka ku nwa ngopfu. E Korea ku dya supu yo kufumela siku leri landzelaka ku nwa byala i ndhavuko wa khale swinene. Ku na tinxaka to tala to fana na hwangtae-haejangguk, ppyeo-haejangguk ni kongnamul-haejangguk.
Emadorobeni ya Korea ku na tindhawu to tala ta haejangguk leti pfulekeke ku fika vusiku swinene kumbe ku xa. Loko ku hela nkarhi wa ku nwa, ku ya eka ndhawu ya haejangguk i nchumu lowu tolovelekeke swinene.
Hi siku rero a hi nga nwanga byala, kambe haejangguk yi nandziha hambi ku ri loko u nga ri na hangover. Eka ttukbaegi ya ntima, supu yo basa a yi ri karhi yi bilika, naswona ehenhla a ku ri ni paengi-beoseot ni buchu. A yi hambanile hi ku helela na haemul-jjim. Yi basile naswona yi nga ri na mafurha yo tala.
Nyama ya hwangtae a yi nwe supu swinene naswona yi pfimbile swinene. Swo hlamarisa leswaku nhlampfi leyi a yi ri leyi omeke swinene yi nga cinca yi va leswi loko yi ri endzeni ka supu. Loko u yi khoma hi tichopstick yi dlahleka hi mikhono, naswona ku twa ka yona a ku fana ngopfu na tofu leyi oloveke ku tlula ku va nhlampfi.
Loko u yi tlakusa yi vonaka yi ri yikulu kukota leswi. Swi nonon’hwa ku pfumela leswaku eku sunguleni a ku ri nhlampfi yo omisiwa leyi lala. Loko u yi dya swin’we ni jorim leyi a yi ri etlhelo, ku hlangana ka swona ku ve kahle swinene. Xipunu xin’we xa supu, xiphemu xin’we xa jorim, ni xipunu xin’we xa rice — a ndzi hundzuluxa sweswo ntsena hi ku tlhela-phindha.
Hwangtae leyi dyiwaka hi soy sauce ya wasabi
Gochunengyi-ganjang, ku nga soy sauce leyi hlanganisiweke ni wasabi. Loko u humesa hwangtae eka haejangguk u yi dipa laha, nantswo wu cinca hi ku helela. Leswi a swi basa, kambe hi ku engetela nuna wa wasabi ni munyu wa soy sauce, swi va ni vumunyu lebyi leteriweke swinene.
Nkarhi lowu mabubulu ma tlakukaka hi wona nkarhi lowunene swinene wo sungula ku yi dya. Loko hwangtae-haejangguk yi hola, nantswo wa yona wu hunguteka ngopfu. Mina eku sunguleni a ndzi dya rice etlhelo, kutani eku heteleleni ndzi yi chela eka supu leyi seleke leswaku ndzi heta. Munghana wa mina u sungurile a yi hlanganisile kusungula, kutani ndlela yi ntshunxekile.
Hwangtae-jorim — lexi u xi veka ntsena ehenhla ka rice
Leyi hi yona swakudya leswi a swi olovile ngopfu eka hinkwaswo leswi hi swi dyeke hi siku rero. Hwangtae hinkwayo a yi vekiwe ehenhla ka xitsulo xa ku swekela kutani yi pimiwa hi sauce ya gochujang, naswona a ku nga ri na switirhisiwa swin’wana. Eka menu hinkwayo leyi, leyi hi yona leyi endlaka leswaku u twa nantswo wa hwangtae hi ndlela leyi kongomeke swinene.
Laha ku ri eka nhloko ya yona. Hambi mapapa ya yona a ma ri ni sauce, naswona ematlhelo ya xitsulo a ku ri ni tindhawu leti khwinyeke ta ku crispy. Leswi swo crispy hi swona leswi ndzi sunguleke hi swona ku swi handzula.
Laha eka nyama ku ne ku hatima loku nandzihaka ka sauce leyi yi nga yi funengeta kahle. Ku tsokombela ku sungula emahlweni, ku hisa ku landzela endzhaku. Hambi lava nga tiyiki ngopfu eka swakudya leswi hisaka va nga swi kota ku yi dya.
Ku twa ku hambana hi ku ya hi xiphemu
Laha ku ri eka ncila. Nyama ya kona a yi olovile ngopfu, hikwalaho sauce yi nghene swinene. Ehlokweni a yi tiye nyana naswona yi ri ni mati, kambe eka ncila a yi le thinini yi tlhela yi crispy. Nhlampfi yin’we, kambe ku twa ka yona a ku hambana hi ku ya hi ndhawu.
Loko u swi languta etlhelo rin’we, hambi ku ri hwangtae yin’we kambe swi fana ni swakudya swimbirhi leswi hambaneke hi ku helela. Jjim yi ni mati nyana naswona yi ri ni nun’hwelo wa swilo swa lwandle, kambe jorim yi ni vumunyu byo tika ni sauce leyi dzikeke. Loko swi ta eka rice, mina a ndzi vona jorim yi yi fambela swinene.
U khoma xiphemu xin’we u xi veka ehenhla ka rice, kutani swi herile. Eka Xikorea ku na rito leri nge bap-doduk, ku nga “muyivi wa rice.” Swi vula leswaku xibyariwa xi nandziha ngopfu lerova rice yi nyamalala u nga swi xiyi. Loko ndzi byela munghana wa mina leswaku a salise rice yitsongo, a se a humeleriwile hi nkarhi.
Hwangtae-muchim — ku basisa nomu exikarhi
Lexi i banchan, ku nga side dish leyi endliweke hi hwangtae leyi handzuriweke yi hlanganisiwa ni sauce ya chili powder. Yi tlhela yi va ni cucumber, carrot ni sesame ehenhla. A hi yona main, kambe yi olovela ku yi dya exikarhi ka swakudya leswikulu. Yi nonon’hwa yi tlhela yi va ni ku tsokombela ka acid, kutani endzhaku ka jjim leyi hisaka kumbe jorim leyi nga ni munyu, yi endla leswaku nomu wu tlhela wu basa.
Xana loko u swi hlanganisa hinkwaswo eka bori-bap swi va swakudya swo helela?
Rice a ku ri bori-bap, ku nga barley rice. Eka yangpun, ku nga bowl leyikulu ya nsimbi, a ku ri ni barley rice, mucha wa radish, seaweed powder ni gochujang, kutani hinkwaswo sweswo swi hlanganisiwa swi dyiwa swin’we. Ku nyika barley rice ematshan’weni ya rice yo basa i xitayili xa jeongsik lexi oloveke xa le Korea. Loko u engetela xiphemu xin’we xa swakudya swa hwangtae eka spoon yin’wana ni yin’wana, swakudya swa wena swa siku swi hela hi ndlela yo tala swinene.
Leyi a ku ri setup ya siku rin’wana loko ndzi tlhela ndzi ya kona. Endzhaku ka ku dya kan’we, ndzi tlhele ndzi ya masiku ma nga ri mangani endzhaku. Wa swi vona leswaku hwangtae-jorim ni haejangguk swi tlhela swi ri kona etafuleni. Hi hwangtae yin’we ntsena va kota ku tala tafula hinkwaro hi ndlela leyi.
Endzhaku ka ku heta ku dya. Swibya hinkwaswo a swi nga ha ri na nchumu.
Xana ndzi yi vone njhani hi ntiyiso?
Jjim ni jorim swi hisa swinene. Leswi swi endliwa hi sauce ya gochujang, kutani loko u nga tolovelanga swakudya leswi hisaka swi nga ku tikela nyana. Munghana wa mina u nwise mati kanharhu ntsena loko a ri karhi a dya jjim. Hambiswiritano, leswi ku tsokombela ku famba ni ku hisa, a swi fiki laha swi nga hlulekaka ku dyiwa. Loko u ri eka ro sungula, ndzi nga ringanyeta leswaku u sungula hi haejangguk.
📌 Ku languta hi ku hatlisa swakudya swa hwangtae
• hwangtae-haemul-jjim — sauce yo hisa ni swilo swa lwandle. Ku tala ngopfu naswona nantswo wa yona wa ba swinene.
• hwangtae-haejangguk — supu yo basa ni yo olova. Hambi lava nga dyiiki ku hisa swinene va nga swi kota.
• hwangtae-jorim — xibyariwa xa rice lexi swekiweke hi sauce ya gochujang. Rice yi nga ha ku kayivela.
• hwangtae-muchim — side dish yo nona hi acid ni ku hisa. Ya pfuna ku basisa nomu.
Loko u ri e Korea, u nga tshuki u dya samgyeopsal kumbe huku ntsena. Ringeta ni swilo swo fana na leswi. Ku na tindhawu ta hwangtae e Seoul, naswona loko u ya etlhelo ra Gangwon-do u ta kuma to tala swinene. Loko u vona rito leri nge “hwangtae” eka menu, nghena ntsena u ringeta.
Poso leyi yi rhange yi kandziyisiwa eka https://hi-jsb.blog.