Fjald hanok-bygd til friðarligan gongutúr

Mitt í nýggja býnum er ein hanok-gøta

Tá fólk hugsa um eina hanok-bygd í Korea, hugsa tey vanliga um Jeonju ella Bukchon í Seoul. Men í Sejong, einum nútímans skipaðum býi umleið 1,5 tíma sunnan fyri Seoul við bili, er eisini ein still og fjald hanok-bygd, har eingir túristafjøldir eru, eingin atgongumerkisgjald er, og fólk búgva veruliga. Tað er Sejong Goun-dong Hanok Village. Hetta er ein lítil bústaðarbygd við umleið 46 hanok-húsum, og tú ert har upp á umleið 30 minuttir úr Daejeon. Um tú vilt ganga friðarliga gjøgnum hanok-gøtur, ella bara finna eitt stað at hvíla teg á einari longri koyritúr millum Seoul og Busan í staðin fyri eitt vanligt motorvegasteðg, so passar hetta staðið ordiliga væl.

Í fjør heyst var eg har saman við konuni. Tað er ikki langt frá har, sum vit búgva, men eg fann rættiliga seint út av, at ein hanok-bygd yvirhøvur var har. Tað er kanska tí, at sjálvt koreanarar ofta siga um Sejong: “Hvat er har yvirhøvur?” Ímyndin av býnum sum einum nýggjum staði við stjórnarskrivstovum og íbúðarbygningum er sera sterk. Henda dagin steðgaðu vit fyrst í einum hanok-kafé beint við bygdina, sum eitur Hemel, og á vegnum út hagani gekk vit so gjøgnum hanok-bygdina. Eg fari at skriva eina serstaka ummæling av Hemel Café seinni, so her havi eg bara stutt um tað — tað er eitt stað, har tú kanst fáa te, kaffi og dessertir inni í einum hanok-bygningi, og um tú kortini skalt higar, er tað sera lætt at sameina tað við túrinum.

Mitt í nýggja býnum er ein hanok-gøta

Tá vit fóru inn í innaru gøturnar í bygdini, sóu vit lágar steinmúrar ganga fram við báðum síðum, og flísatøkini byrjaðu at fylla útsýnið. Men so skjótt tú lyftir høvdið, sært tú íbúðarblokkar á einar 20 hæddum beint aftanfyri. Hetta var mítt fyrsta inntrykk av Sejong Goun-dong Hanok Village. Tað er uttan iva mitt í einum nýggjum býi, men tá tú stendur inni í gøtuni, kennist luftin øðrvísi. Tá vit gingu og hugdu afturum okkum, komu íbúðarbygningarnir fram í sjón aftur, og konan segði: “Er hetta veruliga partur av einum nýggjum býi?” Eg hugsaði júst tað sama.

At ganga millum steinmúrar og turkaðar hortensiur

Tá tú fert longur inn, hvørva íbúðirnar spakuliga úr sjón. Í staðin ganga langir steinmúrar við svørtum flísum omaná fram við báðum síðum, og omanfyri múrarnar stungu turkaðar hortensiur seg upp. Um hetta hevði verið um summarið, hevði alt helst verið blátt og í fullum blóma, men vit komu síðst í heystinum, so tær vóru brúndar og pappurturkar. Kortini hevði tað sína egnu stemning. Hanok og turkaðar hortensiur, eingin leggur veruliga merki til tað, men tað var vakurt á ein stillan hátt. Gøtan var so hvíldarsom, at tað einasta vit hoyrdu, vóru fótafet okkara móti steinløgdu gøtuni.

Ikki bara eitt túristastað, men ein hanok-bygd har fólk búgva

Hetta eru veruliga hús, sum fólk búgva í. Sjálvt við tí tvey hæddir høga hanok-húsinum og balkongini við trægelendarum sær tað fyrst út sum ein dýr pensjón ella eitt varðveitt mentanarminni, men í veruleikanum er tað heimið hjá onkrum. Tað serliga við hesum økinum er, at hetta ikki eru gomul hanok-hús, sum bara eru varðveitt; tey vóru bygd av nýggjum heilt frá byrjan í siðbundnum hanok-stíli. Sambært leiðreglum fyri hanok-góðkenning varð alt, frá bygnaði til tak og garðar, lagað eftir smálutum og krøvum. Tí hevur øll bygdin eitt sera samanhangandi heildarútlit uttan bygningar, sum skera seg burturúr.

Um tú hevur ferðast í Korea, hevur tú kanska longu lagt til merkis, hvussu skjótt gamla bygging verður tikin niður og nýggir íbúðarbygningar reistir. Uttan fyri staðir sum kongshøllir og tempul er tað ikki serliga lætt at møta siðbundnari byggilist í gerandisdegnum. Júst tí er Goun-dong Hanok Village eitt sjáldsamt dømi um, hvussu vakur siðbundin koreansk byggilist er flutt inn í eitt nútímans bústaðarumhvørvi.

Furutrø, flísatøk og hanok omaná steinundirstøðu

Linjan av flísatøkum, sum sæst millum furutrøini, og træbygnaðurin omaná steinundirstøðuni — hugskotið er greitt, og einki kennist hálvgjørt. Um tú bara hevur sæð siðbundin koreansk hanok á myndum áður, haldi eg, at hetta er eitt av teimum reinastu og greiðastu støðunum at síggja tað veruliga. Hetta eru ikki hanok-hús, sum bara eru sett upp fyri ferðafólk, men hús, har fólk veruliga fara inn og út og búgva hvønn dag.

Ytru gøtan — eitt brekkuøki sum eitt hanok-resort

Tá tú fert út á tann ytra vegin, broytist landslagið eitt sindur. Innaru gøturnar kendust smalar millum steinmúrarnar, men her er vegurin breiður, og hanok-húsini standa á báðum síðum eftir brekkuni. Á hvørjum portri hongur eitt húsanavn, og sjónin av teimum tvey hæddir høgu hanok-húsunum á steinundirstøðum fekk meg, fyri at vera heilt erligan, at hugsa meira um eitt hanok-resort enn eitt vanligt grannalag. Men síggja tú bilarnar frammanfyri portarnar, ikki satt? Hetta eru veruliga bilar hjá teimum, sum búgva her.

Aftan fyri byrjaði lítla fjallið at fáa eitt sindur av heystliti, og saman við linjunum av flísatøkunum sá tað næstan út sum ein mynd. Tað vóru bara vit bæði á vegnum tá. Tað var so friðarligt, at tað næstan kendist eitt sindur pínligt. Eina løtu kendi eg tað, sum um vit vóru farin loyniliga inn í grannalagið hjá onkrum øðrum, men tað er eingin orsøk at stúra — sjálv uppsetingin av bygdini kennist opin fyri fólkum, sum bara vilja ganga hugnaliga runt.

Ovari endin av bygdini — besta økið til myndir

Um tú fylgir vegnum niðan eftir brekkuni, kemur tú til endan av bygdini. Haðani og frameftir er lítla fjallið beint uppat, so útsýnið við furutrøum og flísatøkum kennist øðrvísi enn niðri móti býnum. Hetta er ikki longur “hanok millum íbúðarhús,” men heldur nakað, sum minnir um eina gamla húsabygd á bygd í fjallalendinum.

Við síðuna av steinundirstøðuni blómaðu azalea-blómur í einum stórum bólki á aðrari síðuni, og tí eingin nærum sá tær á hesum stilla brekkuvegnum, kendi eg tað eitt sindur synd. Hanok-múrurin, ljósareyðu blómurnar og grøna fjallið aftanfyri — til myndir var hetta greiðiliga besta økið. Men tað eru sera fá, sum ganga heilt higar upp. Flestu fólkini síggja bara kaféina við inngongdina og venda síðan við, so her uppi vóru tað veruliga bara vit bæði.

Tak-silhuett móti ljósinum seint á degnum

Um tú hyggur uppeftir frá niðasta vegnum, sært tú tvey ella trý hanok-hús standa lið um lið omaná steinundirstøðuni. Tí sólin júst skuldi hvørva aftan fyri fjallið, bleiv bara sjálv konturin av takinum so greið móti ljósinum aftanífrá. Tað var ordiliga eitt gott tíðspunkt. Um tú kemur seint seinnapartin, kanst tú uppliva júst hesa løtuna. Tað er heldur eingin ring hugsan at leggja túrin júst til hetta klokkuslettið, um tú vilt taka myndir.

Múradetaljur — ting tú bara sært, tá tú gongur spakuliga

Smálutirnir í múrinum fingu mín ans, so eg fór nærri at hyggja. Tað var ein siðbundin mynsturmúrur bygdur við at blanda flísabrot og tiglar, við einum furutræi, sum stakk seg upp omaná steinundirstøðuna, og smáum blómum plantaðum niðanfyri. Slíkir smálutir síggjast ikki serliga væl á myndum. Tú mást veruliga ganga runt og hyggja spakuliga fyri at fáa eyga á teimum.

Varsemi við parkering — tú kanst fáa bót inni í bygdini

Har er ein ting, tú eigur at geva gætur. Flestu vegirnir inni í bygdini hava forboð móti steðgi og parkering. Í Korea kanst tú fáa bót, um tú parkerar á støðum við slíkum skeltum. Um tú ert komin við leigubili, er tryggast at lata bilin standa á parkeringini hjá Hemel Café ella á almennu parkeringini mitt í bygdini, heldur enn inni á smávegnum. Tað er lætt at lata bilin standa hvar sum helst, tí gøturnar eru so vakrar, men tá tú skalt lata leigubilin innaftur, kanst tú enda við einari bótaseðli. Eg parker­aði sjálvur við Hemel Café, og tað var sera lætt, tí nógv pláss vóru tøk.

Eitt grannalag har hanok og nýggjur býur eru í somu mynd

Um tú traðkar eitt sindur aftur frá inngongdini til bygdina, sært tú til vinstru hanok-takið millum furutrøini, og langt til høgru sæst ein nútímans bygningur heilt greitt. Í einari einastu mynd fært tú næstan alt, sum ger Sejong til Sejong. Tað, at hanok og nýggi býurin eru samlað í sama ramma, er sjálv eyðkenningin hjá hesum økinum. Tú skalt bara tvørtur um eitt gonguteig, og tað kennist næstan, sum tú ert komin inn í eina heilt aðra tíð. Tað var ein løgin, men stuttlig kensla.

Er tað vert at vitja? — mín erliga niðurstøða

Fyri at vera heilt erligur: hetta er ikki eitt stað, sum eg hevði mælt tær at koyra allan vegin til Sejong bara fyri at síggja. Bygdin er lítil, og tú kanst ganga allan túrin upp á umleið 20 minuttir. Men um tú kortini koyrir fram við Sejong, so broytist søgan. Fólk, sum koyra suðureftir úr Seoul móti Busan, Gwangju ella Daejeon, fara ofta fram við her. Tú kanst koyra av motorvegnum og vera her upp á 10 til 15 minuttir, so í staðin fyri at steðga á einum vanligum hvíldarstaði á longri bilferðini, kanst tú hvíla teg her í 30 minuttir upp í 1 tíma. Ganga gjøgnum hanok-gøturnar, fáa tær ein kopp av te ella kaffi í kaféini við síðuna av, og síðan koyra víðari.

Um tú býr nærhendis Sejong, sum eg geri, er hetta eitt sera gott stað til ein lættan gongutúr. Um tú ert á ferð og bara fert framvið, er tað meir enn nokk at steðga eina løtu, ganga ein runda í hanok-bygdini og halda fram. Hetta er ikki eitt stað, sum er pyntað bara fyri at vísa seg fram sum ferðamál, men eitt veruligt grannalag har fólk búgva, og tú bara gongur friðarliga runt — júst tað er sjarmin við Sejong Goun-dong Hanok Village.

Hvussu tú kemur til Sejong Goun-dong Hanok Village

Støð verd at vitja nær hanok-bygdini

Um tú heldur, at hanok-bygdin einsamøll er eitt sindur ov lítið, eru fleiri støð nærhendis, sum lættliga kunnu leggjast afturat. Sum ein hálvsdagsferð riggar tað heilt fínt.

Mælt hálvsdagsætlan

Henda grein varð upprunaliga givin út á https://hi-jsb.blog.