Tailandiya mahalliy restoran menyusi | Rayong Ban Khai taomlari

Men aslida Koreyada yashagan koreyalikman, 2022-yilda Tailandning Rayong Ban Khai hududida turgan paytimda kech kirishi bilan shunaqa Tailandiya mahalliy restoranlariga tabiiy ravishda kirib, ovqatlanadigan kunlar juda ko‘p bo‘lgan. “Tailandiya restoran menyusi” desa ko‘pchilik avval faqat pad krapao moo sab (Pad Krapao Moo Sap), rayhon bilan qovurilgan maydalangan cho‘chqa go‘shti, yam wun sen (Yam Woon Sen), nordon-achchiq shisha noodle salati, yoki somtamni eslaydi. Lekin haqiqiy Tailandiya mahalliy restoraniga kirsangiz, bu yerda bir odamga bir dona likopcha bilan tugaydigan muhitdan ko‘ra, stolga bir nechta taom qo‘yib, hammaga bo‘lib yeyish usuli ancha yaqinroq ekanini ko‘rasiz. Uzbek o‘quvchilari uchun bir narsani boshidan aytib qo‘yay: bu yerda cho‘chqa go‘shtli taomlar ham bor, shuning uchun halol variant izlasangiz buyurtma berayotganda albatta tarkibini so‘rab oling. Bu yozuv ma’lum bir joyni ortiqcha ko‘kka ko‘tarish uchun yozilgan sharh emas, balki Tailand sayohati yoki Tailanddagi hayot davomida mahalliy restoranga kirganingizda amalda qanday taomlar chiqishi va birinchi bor borgan odam qaysi menyudan boshlasa kamroq adashishini ko‘rsatib berish uchun yozilgan qayd. O‘sha paytda men xotinim bilan birga borganman, bu joyga ham bir marta kirib tugatmagan, bir necha kundan keyin yana qaytib borganmiz.

Tailandiya mahalliy restoranining kayfiyati tashqaridanoq bilinadi

Kechasi qarasangiz, uzoqdan ham bir zumda ko‘rinadigan restoran edi. Yo‘l chetidagi kichkina ovqatxona degandan ko‘ra, mashinada kelib kechki ovqatni yeb ketishga mos mahalla restorani hissi kuchliroq edi. Oqartirilgan va ko‘k ranglarning aniq ishlatilgani sabablimi, negadir ko‘z yana bir bor shu tomonga qarab qolardi.

Yaqinroq borsangiz, muhit yanada ravshan seziladi. Tailandiya mahalliy restorani bo‘lsa-da, juda xaroba emasdi, shu bilan birga ataylab qimmat ko‘rinishga urinib turgan joy ham emas edi. Ichkarida allaqachon mijozlar o‘tirgani ko‘rinib turgani uchun aksincha yanada xotirjam bo‘ldim. Shunaqa joylar bo‘m-bo‘sh bo‘lsa, odam sal ikkilanadi, lekin ichkarida odamlar o‘tirganini ko‘rsangiz ko‘ngil ancha tinchib qoladi-ku.

Ichkari qismi o‘ylaganimdan ko‘ra tozaroq edi. Yarim ochiq tuzilma bo‘lgani uchun bo‘g‘iq emasdi, stollar ham bir-biriga juda yopishib ketmagan, shuning uchun kechki ovqatni bemalol yesa bo‘lardi. Tailand restoranlariga xos biroz erkin kayfiyat bor, lekin haddan tashqari shovqin-suronga to‘la joy emasdi. Bunday joylar faqat ovqatni yeb darrov turib ketadigan maskan emas, sal sekinroq o‘tirib qolishga ham yomon emas.

2022-yilda olgan menyu suratlarida restoran xarakteri ko‘rinadi

Bu yerdan boshlab, men 2022-yilda o‘zim suratga olgan menyu asosida ko‘rsam bo‘ladi. Hozir hammasi mutlaqo bir xil deb aytolmayman, lekin o‘sha paytda bu yerda qanday Tailandiya restoran menyusi sotilganini ko‘rish uchun yetarli edi. Men borgan joy Tam Tem To (Tam Tem Toh) edi, u faqat somtam bilan cheklanadigan restoran emas, balki yam, qovurilgan taomlar, gril, guruchli menyular va sho‘rvali ovqatlarni ham bir joyga jamlagan restoran edi.

Shu sahifaga qarasangiz, birinchi marta kelgan odamning ham ko‘ngli biroz joyiga tushadi. Chunki grilda pishgan tovuq, grilda pishgan bo‘yin go‘shti, qovurilgan cho‘chqa go‘shti kabi nominigina eshitsangiz ham tasavvur qilish oson bo‘lgan taomlar bor. Tailand taomi degani darrov hammasi begona va qiyin degani emas, ana shunday likopchalarning ba’zilari kutganingizdan ham ancha oson kiradi.

Aksincha, bu tomonda Isan uslubidagi kayfiyat kuchayadi. Achchiq salatlar, sho‘rvalar va didga qarab bo‘linishi mumkin bo‘lgan taomlar bir ko‘rishda yonma-yon turgani uchun, “ha, tailandlar dasturxonni shunaqa tuzar ekan”, degan o‘y keladi. Birinchi safarda suratli menyudan boshlash rostdan ham qulay. Faqat nomiga qarab tanlasangiz, bexosdan ortiqcha tavakkal qilib qo‘yishingiz ham mumkin.

Birinchi bor borsangiz, shunday buyurtma qilsangiz kamroq adashasiz

Birinchi tashrifdagi Tailandiya restoran menyusi tinch va ishonchli kombinatsiya edi

Bu joyga bir marta kirib, tamom, bo‘lib qolmaganman. Birinchi kuni yeb ko‘rib, menyu tarkibi yaxshi ekan deb, oradan ko‘p o‘tmay yana qaytib borgandim. Birinchi tashrifda yam wun sen (Yam Woon Sen), tod man kung (Tod Mun Kung), pad krapao moo sab (Pad Krapao Moo Sap) va qovurilgan cho‘chqa go‘shti tomonidagi bir taomni birga buyurtma qilganimiz esimda. Bitta nordonroq taom, bitta guruch bilan juda yaxshi ketadigani, bitta qovurilgani. Shunday qo‘ysangiz, birinchi marta kelgan odam ham uncha sarosimaga tushmaydi.

Ikkinchi kuni esa biroz mahalliyroq yo‘lga kirdik. Yam wun senni yana oldik, somtamni esa somtam pu plara (Som Tam Pu Pla Ra), papayya salati, qisqichbaqa va fermentli baliq bilan, qilib tanladik. O‘ng tomondagi sho‘rva esa tovuq panjasi solinadigan achchiq sho‘rvali taom edi. Ikki marta yegach, farq aniq bilinadi. Birinchi kunlik dasturxon nisbatan hamma ergashib keta oladiganroq edi, ikkinchi kunlik dasturxonda esa Tailandiya mahalliy restorani ruhi ancha kuchliroq sezildi.

Tod man kung (Tod Mun Kung) nomidan ko‘ra ancha oson taom ekan

O‘sha kuni tod man kung (Tod Mun Kung)ni birga buyurtma qilganimiz juda to‘g‘ri qaror bo‘lgan. Menyuda faqat nomiga qarasangiz notanish tuyuladi, lekin stolga kelgach, bunga qo‘l uzatmaslikning iloji yo‘q. Tashqarisi qarsildoq, ichi esa tarang va shirali bo‘lgani uchun achchiq taomlar orasida bir donadan olib yeyish juda qulay edi. Tailand taomi bilan hali tanish bo‘lmagan odamni olib kelsangiz ham, katta xato bo‘lib ketmaydigandek taom.

Yam wun sen (Yam Woon Sen) dasturxonni tartibga solib turadigan taom edi

Yam wun sen (Yam Woon Sen)ni ikkinchi kuni ham yana buyurtma qildik. Agar bir marta yeb tugaydigan taom bo‘lsa, uni yana qayta olmasdik-ku. Go‘sht yoki qovurilgan narsalarni ketma-ket yeyaversangiz, dasturxon juda tez og‘irlashib ketadi, bu esa o‘shani bir pasda yig‘ishtirib, yengillashtirib beradi. Ichida shisha noodle borligi uchun boshida tanishroq bir narsani eslatishi mumkin, lekin amaldagi xarakteri umuman boshqa. Bu qovurma emas, ko‘proq nordon va sho‘rroq ziravor bilan aralashtirilgan salatga yaqin.

Bu taom biroz nordon tomonga og‘adi. Laym hidi va nordonligi birinchi qatorda keladi. Shuning uchun shirinroq noodle taomini ko‘z oldingizga keltirib yesangiz, birinchi luqma sal boshqacha tuyulishi mumkin. Shunday bo‘lsa-da, koreyslar mezoni bo‘yicha juda qiyin taom emas. Kuchli fermentlangan taomlarga qaraganda ancha yengilroq, ichidagi mahsulotlar ham unchalik begona emas. Faqat achchiqlik darajasi joyiga qarab ancha o‘zgaradi. Ba’zi joylar juda yoqimli sergak chiqarsa, ayrim joylar qalampirni shunchalik ayamaydi-ki, o‘ylagandan ham achchiq bo‘lib ketadi.

Pad krapao moo sab (Pad Krapao Moo Sap) nega hammaga yoqishini darrov tushunasiz

Pad krapao moo sab (Pad Krapao Moo Sap) aslida Tailand restoranida deyarli tashlab bo‘lmaydigan menyu-ku. Nega hamma aynan shuni buyurtma qilishini yeb ko‘rgan zahoti bilib olasiz. Maydalangan cho‘chqa go‘shtini sarimsoq va qalampir bilan qovurib, ustidan krapao bargini solib hidi chiqariladi, keyin guruch bilan yeyiladi — ta’rifini eshitsangiz oddiy ko‘rinadi, lekin amaldagi ta’mi umuman oddiy emas. Sho‘rroq, umamisi aniq, ortidan achchiqlik asta ko‘tarilib boradi, lekin qanaqasidir qoshiq to‘xtamaydi. Shu turdagi taomlarda guruch rostdan ham juda tez yo‘qoladi.

Krapaoning hidi boshida sal g‘alati tuyulishi mumkin. Lekin shu barg sizga notanish tuyulsa, biroz chetga surib yeganingizda ham bo‘ladi. Asosiy qovurma bazasi shunchalik yaxshi-ki, markaziy ta’m baribir saqlanib qoladi. Achchiqlik farqi mavjud. Ba’zi joylarda shunchaki yoqimli darajada achchiq bo‘ladi, ba’zi joylarda esa o‘ylagandan ancha kuchli uradi. Shunga qaramay, umumiy hisobda koreyslar mezoni bo‘yicha ancha oson tomonga kiradi. Tailandiya mahalliy restoraniga xos bitta guruchli taom tanla desa, men birinchi bo‘lib aynan shuni eslayman.

Ikkinchi tashrifda yanada mahalliyroq Tailandiya restoran menyusi ko‘zga tashlandi

Ikkinchi tashrifning kayfiyati boshidan sal boshqacha edi. Birinchi kuni ancha xavfsiz yo‘ldan borgan bo‘lsak, ikkinchi kuni mahalliylar ko‘proq yeydigan tomonga qo‘l cho‘zildi. Bir restoranга ikki marta borsangiz, u joy aslida qaysi taomlar atrofida aylanishini ancha ravshanroq ko‘rasiz. Shu farq eng yaqqol sezilgan narsa aynan somtam bo‘ldi.

Somtam pu plara (Som Tam Pu Pla Ra) boshlovchilar uchun emas, undan keyingi bosqich taomi

Bu — somtam pu plara (Som Tam Pu Pla Ra). Tailandliklar buni juda ko‘p yeydi, lekin Tailandga birinchi bor kelgan odam nuqtai nazaridan rostini aytsam, biroz kuchli taom. Papayyani mayda to‘g‘rab, nordon va achchiq qilib aralashtirilgan somtamning ichiga qisqichbaqa va plara ta’mi kirishi bilan hammasi birdan mahalliy tomonga og‘ib ketadi. Bu shunchaki yengil salat hissi emas, balki qarsildoq sabzavotli aralashmaga baliq sousi yoki achchiq tuzlama tomonidagi chuqurroq qatlam qo‘shilgandek tuyuladi. Men buni Tailandcha kimchi deb soddalashtirib aytishni xohlamadim. Koreys odam uchun tasavvur tezroq kelishi uchun “mu saengchae”ga o‘xshash sabzavotli aralashma, lekin ichida dengiz mahsuloti va fermentlangan ta’m ancha kuchliroq, deb tushunish ancha to‘g‘riroq edi. Bu jihati bilan u bizdagi uzoqdan kirib kelib, keyin o‘zimizcha moslashib ketgan taomlar kabi — masalan, palov har viloyatda boshqacha tus olgani kabi — joyga kirgan ta’m ekan.

Tailand taomiga biroz ko‘nikkanimdan keyingina somtam pu plaraning qiziqligi ko‘rina boshladi. Boshida “buni nega bunchalik yaxshi ko‘rishadi?” deb qolishingiz mumkin, lekin bir necha marta yegach, tailandlar nega bunaqa ta’mni kundalik ravishda qidirishini tushunasiz. Faqat birinchi tajriba uchun darajasi ancha baland ekani aniq. Buni shunchaki halol aytish kerak.

Yoniga olingan boshqa taomlar esa mana shunday taassurot qoldirdi

Qovurilgan cho‘chqa go‘shti tomonidagi bir taomni ham yoniga oldik. Buni uzoq tushuntirib o‘tirish shart emas, tasavvur darrov keladi. Stol ustida tursa, deyarli hammaning tayoqchasi birinchi bo‘lib shunga boradigan turdagi taom edi. Tailand taomiga hali o‘rganmagan odam bilan birga borsangiz ham, uncha qiynamaydigan menyu.

Ichida tovuq panjasi bo‘lgan sho‘rvali taomdan ham bittasini buyurtma qildik. Bu menyuni shu yerda juda cho‘zib tahlil qilmoqchi emasman, shunchaki Tailandiya mahalliy restoranlarida ba’zida shunaqa bir sho‘rvani ham yoniga qo‘yib yeyish odati bor, deb yengil qarasangiz bo‘ladi. Tovuq panjasini yoqtiradigan odam uchun aniq yoqadigan tur.

Bu esa yuqorida qisqacha tilga olingan tiniq sho‘rva turidagi taom. Umuman olganda ta’siri yengilroq, hatto biroz soddaroq edi, lekin achchiq taomlar ko‘p bo‘lsa, aynan shunaqa sho‘rva o‘rtada nafas rostlashga yordam beradi. Juda unutilmas ta’m deyishdan ko‘ra, muvozanatni ushlab turadigan rolga yaqinroq edi.

Tailandiya mahalliy restoranida amalda yeb ko‘rsangiz ko‘rinadigan narsalar

Tailandiya mahalliy restoranlarida menyu o‘ylagandan ham keng bo‘ladi. Faqat bitta mashhur taomni ko‘zlab kirib ketsangiz, xuddi yarmini ko‘rmay chiqib ketgandek hissiyot qoladi. Yam wun sen kabi dasturxonni yengillashtirib turadigan taom ham bor, pad krapao moo sab kabi guruchni bir zumda yo‘qotadigan taom ham bor, tod man kung kabi kimni olib borsangiz ham uncha xato bo‘lmaydigan likopcha ham bor. Aksincha, somtam pu plara singari Tailand taomiga sal ko‘nikkaningizdan keyinroq qiziq tuyula boshlaydigan menyular ham bor.

Boshida nomlari notanish bo‘lgani uchun qiyin ko‘rinadi, lekin yengilroq taomlar bilan kuchliroq taomlarni yaxshi aralashtirsangiz, hammasidan ancha qulay zavq olsa bo‘ladi. Men buni amalda ikki marta borib yanada aniqroq his qildim. Birinchi kuni xavfsizroq taomlar dasturxonni chiroyli ushlab turgan bo‘lsa, ikkinchi kuni ancha mahalliyroq ta’mlar oldinga chiqdi. Tailand sayohati davomida mahalliy restoranga kirib qolsangiz, boshidan juda keskin “bor yo‘g‘ini ko‘raman” deb ketishdan ko‘ra, avval yengilroq bir necha menyu bilan hissiyot olib, keyin asta chuqurroq kirib borish aniqroq yaxshi yo‘l. Oxiri shu usul bilan kamroq adashasiz va xotirada ham uzoqroq qoladi.

Bu post ilk bor https://hi-jsb.blog saytida chop etilgan.