Demirgazyk tagamlar: Jumulleok — Koreýanyň iň lezzetli eti

Jumulleok — Adynyň özi güldürýän Koreý et tagamy

Koreýa syýahat edeniňde menýuda käte geň atlara duş gelýärsiň. Şolaryň biri hem Jumulleok (주물럭). Ilki eşideniňde "bu nahar adymyka?" diýip geň galarsyň, ýöne hawa, bu doly hukukly nahar adydyr.

Iňlis diline terjime etseň, "Owrat we Gowur" ýaly bir many çykýar — çörek hamyryny el bilen ýugranda ulanylýan söze meňzeş. Jumulleogy taýýarlamagyň usuly hem edil şol. Ete dürli-dürli ýakymly aşhanа garyndylary goşup, iki el bilen berk-berk owradyp, garyşdyrylyp taýýarlanýandygy üçin, bu hereket öz-özünden nahar adyna öwrülipdir.

Aslynda bu nahar gyzykly bir tötänlik netijesinde dörän. 1970-nji ýyllarda Seuldaky Mapo etrabynda bir restorandaky ene öňünden ýatyrylan eti gutaryp, myhmanlar köpelip gelen wagty, çig eti dessine iki eli bilen berk owradyp, derrew ýakymly garyndy bilen bulaşdyryp myhmanlara berip başlapdyr. Ýalňyşlyga golaý bir ýagdaýdan dörän bu nahar indi 50 ýyldan gowrak wagt bäri Koreý saçagyndan aýrylmaýan esasy tagamdyr. Ol ene meger özi-de bilmändir, ýöne hakykatdanda ajaýyp bir oýlap tapyş eden eken.

Demir tawada Jumulleok — ilkinji garaýyş

Jumulleogy sargyt etseňiz şeýle bolup gelýär. Gyzgyn demir tawanyň üstünde soya ýakymly garyndysyna batyrylan doňuz eti, sogan we ýaşyl sogan bilelikde stoluňa getirilýär. Goýy goňur soya ýakymly garyndysy tawyň üstünde şirin eriýän görünýär — bu halda öz-özüňiz ot ýakyp garşdyryp bişirip iýip bilersiňiz ýa-da işgär size kömek edip bişirip berip hem biler. Et bişip, soya ýakymly garyndysy azalyp başlaşy bilen, ýaşyl sogannyň ysy çykanda goňşy stollar hem suwsap başlaýar.

Demir tawada etiň bişmeginiň orta döwri şeýle görünýär. Soya ýakymly garyndysy yssy alandan ýuwaş-ýuwaş azalýar we etiň ýüzüne ýalpyldawuk görnüş gelip başlaýar, sogan hem aýdyň reňke girip, bişip başlaýar. Gapdalda biriniň garmalaşdyrany görünýär — şu pursatda gowy garyşdyrylsa, ýakymly garyndy deň siňýär.

Hemmesi taýýar boldy diýen ýaly. Et doly bişip, soya ýakymly garyndysy gurap, etiň her bir bölegini örtüpdir, ýaşyl sogan hem ýumşap gitdi. Ilki demir tawa goýlan wagtdan az galydygy ýaly görünýär, bu onuň dogry bişendiginiň alamatydyr. Indi dessine bir bölek alyp iýse bolýar.

Doňuz Jumulleogy we Sygyr Jumulleogy — Dini sebäpler bilen doňuz eti iýip bilmeýänler üçin

Salat we goşmaça naharlar — Koreý et restoranларynyň esasy saçak düzümi

Jumulleok bilen bilelikde mugt berilýän salat ýapraklary. Etiň bir bölegini bu ýapraklaryň üstüne goýup sarmap iýse bolýar. Koreý et restoranlarynda bu saçakdan asla aýrylmaýan myhmandyr. 🥬

Jumulleogy sargyt etseňiz bilelikde gelýän esasy saçak düzümi şeýle. Salat ýapraklary sebedinиň daşynda dogralan ýaşyl sogan, sarymsak, ssamjang (mahsus et sosуy), kimçi (fermentlenen kelem), lobýa şiresi, deňiz oty salaty we ýaşyl turp hem berilýär. Bu goşmaça naharlar aýratyn sargyt edilmeýär ýa-da pul tölenmeýär — Jumulleok sargyt etseň mugt berilýär. Salat ýapragyna bir bölek et, bir diş sarymsak, biraz ssamjang goşup bir agzalykda sarmap iýmek adatydyr.

Jumulleokиň bişiş pursady — demir tawanyň klimaksы

Oda üstünde etiň bişip başlaýan ilkinji döwri. Daşy goňur reňke öwrülip başlan hem bolsa, içi entek juşgunly, sarymsak yssy alap sarylyp bişip başlaýar we ýakymly ysy ýaýraýar. Entek iýmeli däl etap, ýöne demir tawanyň daşy eýýäm lezzetli ys bilen doldy. 🔥

Biraz has bişen ýagdaý. Et doly bişip, soya ýakymly garyndysy etiň arasynda siňip, sogan doly bişip süýji karamelizleniş döwrüne geçen. Ýaşyl sogan hem ýumşap, ajy ysyň ýerine süýji hoşboý ys çykýan tapgyrdyr. Çoprakýalynyňy almak isleýän pursat gelip ýetdi. 🍖

Demir tawadan tüsse göterilip başlady. Bu etiň bişişiniň klimaksy, ýöne alada etmeli däl. Soya sosy ýeterlik köp galypdyr, şonuň üçin et ýanmaz, juşgunly bişer. Gaýtam bu tüssäniň galkyp başlaýan pursady iň lezzetli ysynyň ýaýraýan wagty. Goňşy stol "bu näme?" diýip seredip başlaýar.

Dogralan ýaşyl sogan — Jumulleokиň iň gözel görünjesi

Et belli bir derejede bişeninden soň bol mukdarda dogralan ýaşyl sogan şeýle üstüne dökülýär. Gyzgyn demir tawada ter ýaşyl soganы dökülen bu görünç Jumulleokiň iň gözel bölegi. Ýaşyl sogan goşulan dessine bug bilen bilelikde onuň özüne mahsus ýakymly ysy pürküp çykýar, bu ýene-de iştahy açýar. Ýaşyl sogan goşulandan soň biraz has gowrulanda, sogannyň hyrçylygy saklanyp, soya ýakymly garyndysy bilen sazlaşyp tagam has baýlaşýar. Görünjesi hem gözel, tagamy hem çuňlaşýan Jumulleokiň jemleýji tapgyry.

Taýýar boldy. Soya ýakymly garyndysy doly siňip, etiň her bölegini ýalpyldawuk örtdi, ýaşyl sogan biraz ýumşan hem bolsa entek hyrçylygy bar. Demir tawanyň aşagyndaky gök alaw görünýän derejede güýçli otda bişirilende-de, sosuň netijesinde juşgunlyk saklanan. Indi çoprak alyp, salat ýapragynda sarmap iýmäge taýýar.

Jumulleogy has lezzetli iýmegiň usuly — sarmagyň sungaty

Bu Jumulleogy has lezzetli iýmegiň usullaryndan biri. Inçe dilimlenen duzlanan turpuň üstüne bir çemçe Jumulleok goýlup sarylýar — bu goşmaça hakyky sungat. Süýji-ekşilje duzlanan turpuň turşumtyk tagamy, soya ýakymly garyndysynyň süýji-şor Jumulleogy bilen duşuşyp, biri-biriniň tagamyny kämilleşdirýär. Salat ýapragynda sarmap iýmek hem lezzetli, ýöne turpda sarmap iýen pursatyňda "ine bu hakyky ekeni" diýdirýän tagam bolýar.

Salat ýapragyna lobýa şiresini goýup sarylýan görünç. Jumulleok goşmazdan ozal şeýle goşmaça nahary öňünden goýup sarylsa hem lezzetli, bu usba bir bölek Jumulleok goşulsa tamamlanýar. Koreý et restoranlaryndaky sarma medeniýeti, pikir edişiňizden kyn däl, gerek dälmi?

Ajy Jumulleok — soya däl, gyzyl burç pestasynyň dünýäsi

Bu bolsa ajy Jumulleok. Öň gören soya ýakymly garyndyly Jumulleokdan düýbünden başga görünç — gyzyl burç pestasynyň parlak gyzyl ýakymly garyndysy eti doly örtüpdir. Poslamaýan polat bulgurda berilýän görünç bile "bu ajy hakykatdan-da ajy bolmaly" diýen duýduryş duýulýar. Soya Jumulleogy süýji we çuňňur tagam bolsa, ajy Jumulleok ýiti we güýçli tagam bilen tapawutlanýar. Ajy nahar halaýanlara bu has ýarar.

Demir tawa goýlandan dessine bu görünç bolýar. Soya Jumulleogy goňur reňk bolsa, ajy Jumulleok başyndan ahyryna çenli gyzyl. Ot ýakylmazdan ozal hem gyzyl burç pestasy ýakymly garyndysy demir tawada ýaýrap başlaýar we güýçli gyzyl reňk her ýeri basýar. Edil şol demir tawa, edil şol nahar, ýöne bir reňk bilen düýbünden başga nahar ýaly görünmegi geň galdyrýar. Bu reňki gören pursatyňda ajy nahar söýýänleriň agzy suwup başlaýar.

Ajy Jumulleok we Jeýuk-pokkeum — meňzeş ýaly görünse-de tapawutly iki nahar

Ajy Jumulleokiň bişip barýan görünci. Parlak gyzyl burç pestasy yssydan etiň içine doly siňip, reňki has goýy we ýalpyldawuk boldy. Ilki demir tawa goýlandaky çyglylyk çekilip, ýakymly garyndy gurap, etiň her bölegine siňip barýar.

Meňzeş nahar hökmünde Jeýuk-pokkeum (제육볶음) bar — ikisi hem gyzyl burç pestasy ýakymly garyndysynda doňuz eti bişirilýär, şonuň üçin ilki göreniňde birmeňzeş ýaly görünse-de tapawudy bar. Jeýuk-pokkeum yzgara tavada gowrup, tüwä garybaly nahar hökmünde iýilýär, ajy Jumulleok bolsa stoluň üstündäki demir tawada göni bişirilýär, şonuň üçin has galyň dilimlenen et we bol ýakymly garyndy onuň aýratynlygy. Meňzeş ýaly görünýän bu iki nahar ikisi hem lezzetli, Koreýa syýahatyňyzda hökmän deňeşdirip görüň.

Gowrulan tüwi bilen jemlemek — et gutardy diýip turmaga howlukmаň

Jumulleogy iýip gutaransoň nahar gutarmaýar. Bu restoranda etiň galyndysyndaky ýakymly garyndy siňen demir tawanyň üstüne tüwi goýlup gowrulan tüwi bilen jemlemek bolýar. Goşmaça töleg bar, ýöne üstüne peýnir hem goşlup gowrulýar — deňiz otу we tüwi bilelikde görünişi eýýäm lezzetli. Jumulleok ýakymly garyndysy siňen demir tawada tüwi gowrulandan soň ýakymly garyndy bütinligiyle tüwä siňýär, peýnir erip goşmaça ýakymly tagam berýär. Et gutardy diýip ornuňyzdan turmañ. Bu gowrulan tüwini hem iýmeli — onda gutarýar.

Ine gowrulan tüwiniň taýýary. Jumulleok ýakymly garyndysy siňen demir tawada tüwiniň her tanesi gyzyl burç pestasy ýakymly garyndysy siňip mämişi reňke öwrülen görünç hakyky sungat. Çygly tagam halaýanlar bu derejede derrew çöprak alyp iýip biler, şirin-şirin gowrulan tüwi halaýanlar biraz has gowuryp, tüwi taneleri demir tawa ýelmenençä garaşsa bolýar. Islegiňize görä kadalaşdyryp bolmak hem bu gowrulan tüwiniň özüne çekijiliginiň biri. Jumulleok iýmäge gelip, gowrulan tüwä maýyl bolup gidýänler hem az däl.

Jumulleok — netijede sadelik jogapdygy çykdy

Jumulleok çylşyrymly nahar däl. Ete ýakymly garyndy goşup iki el bilen berk owradyp, demir tawa goýulsa tamam — bir görüşde örän ýönekeý nahar. Emma şol ýönekeýligiň içinde soya ýakymly garyndysynyň çuňňur tagamy, ýaşyl sogannyň hoşboý ysy, duzlanan turpuň turşumtyklygy we iň soňundaky gowrulan tüwi — iýen wagtyňyzyň boş bolmasy asla mümkin däl.

Ady hem gülkünç ("Owrat we Gowur"), taýýarlanmak usuly hem ýönekeý, ýöne bir gezek tagam alanyňda, 1970-nji ýyllarda Seuldaky Mapo etrabynda bir enäniň tötänlikde döredip, 50 ýyldan gowrak wagtdan bäri Koreý saçagynda söýlüp gelýändigini dessine düşünersiňiz.

Koreýa syýahaty wagtynda et restoranyndaky menýuda Jumulleok görseňiz — ikilenji göräýmäň.

Jumulleok barada köp soralýan soraglar

Jumulleok iň gowy restoranlar — Seul, Pusan, Inçhon

Bu makala ilki https://hi-jsb.blog sahypasynda çap edildi.