Birinchi klass parvozi: Tay 747-400 TG659 sharhi
Mundarija
17 element
2017-yil oktyabr, TG659 reysi. Thai Airways Boeing 747-400 Royal First Class. Incheondan Bangkokkacha, 2K o‘rindiq. Dom Pérignon, Rimowa amenity kit, full-flat o‘rindiq, kurs-kurs bo‘lib keladigan bort taomi. Bu samolyot 2020-yil martdagi so‘nggi tijoriy parvozidan keyin xizmatdan chiqarilgan. Bu endi hech kim ucha olmaydigan samolyot va endi mavjud bo‘lmagan o‘rindiq haqidagi yozuv. Aytib qo‘yay, keyinroq menyuda cho‘chqa go‘shtli g‘arbona asosiy taom ham chiqadi, shuning uchun halol variant qidiradiganlar uchun taycha yoki koreyscha menyu tomoni qulayroq edi.
Taxminan $1,200 lik birinchi klass, o‘sha kun tanlovi
O‘sha yili Chuseok ta’tili juda uzun edi. Oktyabr boshi, haqiqiy oltin ta’til. Incheondan Bangkokga boradigan bilet qidirayotgan edim, Korean Air economy ikki tomonga narxi taxminan $930 gacha chiqib ketgan ekan. Bayram-ku deb o‘tib ketmoqchi bo‘ldim, keyin Thai Airways birinchi klassi taxminan $1,200 atrofida turganini ko‘rdim. Odatda bu o‘rindiq narxi deyarli $2,000 ga yaqin yurardi.
Yana taxminan $290 qo‘shsam, economy o‘rniga birinchi klass. O‘ylab o‘tiradigan joyi ham qolmadi.
Rostini aytsam, gap faqat narxga yarashishida emas edi. Chunki shu samolyotdan tushganimdan keyin, hayotimda ilk bor hozirgi rafiqam bilan uchrashadigan kun edi. Maxsus kun bo‘lgani uchun, maxsus o‘rindiqni tanladim. Shu tariqa bu mening hayotimdagi birinchi birinchi klass tajribam bo‘ldi.
Thai Airways Incheon aeroportida Asiana Airlines birinchi klass zalidan foydalanadi. Zalni ham alohida ko‘rsatgim kelgandi, lekin juda eski safar bo‘lgani uchun undan birorta ham surat qolmagan. Bu yozuv samolyot ichidagi tajribadan boshlanadi.
TG659 · Incheon → Bangkok Suvarnabhumi
Boeing 747-400 · Royal First Class · 2K o‘rindiq
Seat pitch 76 dyuym · 180 daraja full-flat · 9 o‘rinli joylashuv
2017-yil oktyabr · ertalab soat 10 lar atrofida jo‘nash · parvoz vaqti taxminan 5 soat 50 daqiqa
Boeing 747-400 retrofit birinchi klassi, ilk taassurot
Boeing 747-400 aslida 1960-yillardagi loyiha asosida boshlangan model. Lekin bu kabinaga qarab bunga ishonish qiyin edi. Thai Airways 2012-yilda birinchi klassni to‘liq retrofit qilgach, avvalgi 10 o‘rinni 9 taga tushirib, har bir o‘rindiqqa bo‘luvchi devor qo‘yib, mustaqil suite ko‘rinishiga keltirgan ekan. 23 dyuymli monitor, yog‘och ohangidagi konsol, yon tomonda bitta tirik orkide gul. Eski samolyotdan kutganim past bo‘lgani uchun, o‘rindiqqa o‘tirgan zahotim butun taassurotim ag‘darilib ketdi.
Monitor ekranida tay tilidagi xush kelibsiz yozuvi chiqib turardi. Orkide motivi, binafsha va oltin bulutlar bilan bezatilgan ekran. Yoniga sanchib qo‘yilgan haqiqiy orkide bilan ohangi juda mos edi. Bunday kayfiyatni faqat tay aviakompaniyasidagina ko‘rish mumkin.
Xush kelibsiz ichimligi va bort kuzatuvchisining inglizchasi
O‘rindiqqa o‘tirishim bilan bort kuzatuvchisi xush kelibsiz ichimligini taklif qildi. Nimalar bor deb so‘rasam, menyuni sanab berdi, men olma sharbatini tanladim, iliq nam sochiq bilan birga konsol ustiga qo‘yib berdi. Shu kuzatuvchining inglizchasi meni ancha hayron qoldirdi. Deyarli taycha aksent yo‘q edi. Hattoki amerikalikmi deb o‘ylagudek darajada talaffuzi toza edi, shunda Thai Airways Royal First Class uchun chindan ham boshqa darajadagi xodimlar qo‘yilar ekan deb o‘yladim.
Derazalardan yolg‘iz o‘zim 4–5 tasini ishlataman. Economyda esa yoningizdagi odam bilan bitta oynani bo‘lishib, sekin qaraysiz. Bu yerda esa Incheon aeroporti perroni to‘liq panorama bo‘lib kirib keladi. Bir necha soatdan keyin kim bilandir uchrashish uchun tushishim kerak, lekin o‘sha paytgacha bu manzara butunlay meniki edi.
O‘rindiq boshqaruvchisi va adyol
O‘rindiqning qo‘ltiq suyanchig‘iga sensorli boshqaruv pulti o‘rnatilgan. Undagi Thai Airways logotipi va tay an’anaviy naqshlari tushirilgan ekranda orqaga yotqizish, yoritish va monitorni to‘liq boshqarish mumkin, pastki qismida esa jismoniy tugmalar ham bor.
Sensorli ekran bosilganda o‘rindiq holati chiqadi. Uchish rejimi, ovqatlanish rejimi, uyqu rejimi, o‘qish chirog‘i. Ikonkalar orqali berilgani uchun tushunarli, lekin bu panel 2012-yilda o‘rnatilgan bo‘lgani sabab, hozirgi mezon bilan qaralganda aniqligi biroz eskilik qiladi. 23 dyuymli asosiy monitor yonida qarasangiz, avlodlar farqi seziladi.
Adyol alohida plastik o‘ramda edi. Thai Airways logotipi va nazorat raqami tushirilgan oltin rangli adyol, hatto o‘rami ichida turgan holatda ham anchagina og‘ir va qalin ekanini his qildirardi.
Menyu kitobi va sharob ro‘yxati
Charm muqovali menyu kitobi keldi. Ichimlik va ovqat bo‘limlari ajratilgan, sharob ro‘yxati esa ancha qalin edi.
Shampan — Dom Pérignon Vintage 2006
Oq sharob — Gewürztraminer Grand Cru 2012, Chablis Grand Cru Valmur 2008
Qizil sharob — Saint-Émilion Grand Cru Château Dassault 2012, Mercurey Premier Cru 2013
Kuchli ichimlik — Johnnie Walker Blue Label, Bombay Sapphire
Pivo — Singha, Chang, Heineken
Incheon–Bangkok kabi 5 soatcha yo‘nalish uchun bu tarkib uzoq masofali reyslardan kam emas.
Bort taomi menyusi
Menyu yuqori qismida Seoul - Bangkok deb yozilgan edi. Har bir yo‘nalish uchun menyuni alohida tuzishadi.
Taycha usul — yashil kori bilan to‘ldirilgan kalmar va qisqichbaqa
G‘arbona — spek jamboniga o‘ralgan pork medalyoni, gnocchi
Koreyscha — bulgogi, kimchi qovurilgan guruch
Jo‘nash nuqtasi Incheon bo‘lgani uchun koreyscha variant ham kiritilgan edi. Desertlar orasida tay an’anaviy kokos pudingi ta-khum ham bor edi.
Butun kurs tartibi
Xush kelibsiz ichimligi → chicken satay → birinchi kursdagi 7 xil zakuska → non savatchasi → rayhonli pomidor sho‘rvasi → asosiy taom (3 tadan 1 tasi) → meva & pishloq tarelkasi → maxsus ichimlik → 3 xil tay an’anaviy desert + qahva → kokos sherbeti & tropik mevalar
Incheon–Bangkok 5 soat 50 daqiqalik yo‘nalish mezonida. Bularning bari deyarli to‘xtamasdan ketma-ket keladi.
Rimowa amenity kit
Amenity kit. Rimowa chamadoni ko‘rinishidagi mini pouch. Unga Thai Airways logotipi tushirilgan, paketini ochgan zahoti bu ishlatib tashlanadigan narsa emasligini sezdiradi. Hozirgacha uyda mayda buyumlar uchun pouch sifatida ishlataman.
Ichida Evian facial mist, tish cho‘tkasi va pasta to‘plami, paypoq, ruchka bor edi. Samolyot ichida kerak bo‘ladigan hamma narsa ichiga joylangan.
Uchish va atigi 5 soat bo‘lgani afsus qilgan parvoz
Uchdik. Monitor ekranida airshow chiqdi, Bangkokgacha 3,628 km. Incheondan chiqib janubga qarab tushayotgan yo‘nalish ko‘rinib turardi.
Ichimdan shu 5 soat 20 soat bo‘lsa edi, deb o‘yladim. Yetib borgach bir inson bilan uchrashishim kerak edi, hayajon ham bor, hayrat ham bor, shu o‘rindiqda yana bir oz ko‘nglimni joyiga solib olgim kelardi.
Uchganimizdan keyin bort kuzatuvchisi sharob aravachasini olib keldi. Muz chelakda shampan, qizil va oq sharob to‘lib turardi. Men ichkilik icholmayman, shuning uchun faqat suratga oldim. Dom Pérignon ko‘z o‘ngimda turib, icha olmaganim o‘sha kunning yagona armoni bo‘ldi.
Shippakni kiyib oyoqlarimni uzatib ko‘rdim. Seat pitch 76 dyuym. Oyoq uchi old devorga ham tegmaydi. Economy odatda 31–32 dyuym bo‘ladi, demak bundan ikki baravardan ham oshadi. Oltin adyol ustiga oyoqni chiqarib, deraza tashqarisiga qarab o‘tirganingizda, hayajon ham biroz bosiladigandek bo‘ladi.
Birinchi klass bort taomi — kursli taomlarning boshlanishi
Birinchi taom. Chicken satay. Biznes klassda bir laganda ustiga bir nechta narsani qo‘yib birdan tugatishadi, bu yerda esa har bir taom bitta likopchada alohida va sekin-sekin keladi. To‘liq kursli ovqatning o‘zi edi.
Qarama-qarshi o‘rindiqdagi yo‘lovchiga bort kuzatuvchisi birinchi bo‘lib “suratga olib beraymi?” deb yaqinlashdi. Telefonini olib, o‘zi suratga tushirib berdi. Bu odamlarning tabassumi boshqacha edi. Shunchaki ish yuzasidan qilinadigan tabassum emas, rostdan ham zavq olib ishlayotgandek. Tailandni tabassumlar mamlakati deyishadi-ku, o‘sha gap bo‘rttirish emasligini aynan shu kuni birinchi marta his qildim.
Stol tayyorlash
Erkak bort kuzatuvchisi devor ichidan stolni chiqarib yozib berdi. Buklama stol, lekin to‘liq yozilganda ancha katta ekan.
Darrov ortidan ayol bort kuzatuvchisi oq dasturxon yozib berdi. Samolyot ichida dasturxon solinishini hayotimda birinchi marta ko‘rdim.
Birinchi kurs to‘liq yozilgan holat. Oq dasturxon ustida oltin hoshiyali likopcha, kumush anjomlar, non savatchasi, sariyog‘, tuz va murch. Bitta vino bokali ham bor. Men icholmayman degandim, lekin kuzatuvchi bu taomga shu mos keladi deb, faqat bitta bokal tavsiya qilgani uchun oldim.
Birinchi kurs va sho‘rva
Birinchi kurs likopchasi. Shishdagi tovuq, sirka bilan tuzlangan lotus ildizi, dulavrat ildizi bilan o‘ralgan ilonbaliq rulosi, bodomli qisqichbaqa keki, tuxum keki, yaponcha taro miso grili. Banan yaprog‘i ustiga bittadan qo‘yilgan plating darajasi Tailanddagi yuqori restoranlarnikidek edi, yonidagi kichik kosada esa sirkali dengiz mahsulotlari salati bor edi. Taycha va yaponcha ta’mlarni aralashtirgan fuzion, lekin samolyot taomlariga xos bo‘ladigan hoʻllik yo‘q, ta’mlar esa juda aniq edi. Avvaliga porsiya kichikdek tuyuldi, lekin bu hali boshlanishi ekan.
Non savatchasida butun donli roll, brioche va grissini keldi. Iliq holda berildi. Ularning ichida sarimsoqli non haqiqatan ham daraja boshqa edi. Sariyog‘ va ko‘katlar yetarlicha singdirilib, qarsildoq qilib pishirilgan ekan, samolyot noni mezonida bunaqasini hali ko‘rmagandim.
Rayhonli pomidor sho‘rvasi. Pomidorning nordonligi bilan rayhon hidi aralashgan quyuq konsistensiya. Quyuq, lekin ichishda yumshoq ketadi. Oldin kelgan kurslarning turli ta’mlarini bir yig‘ib berayotgandek. Sarimsoqli nonni botirib yesangiz juda mos tushadi.
Asosiy kurs — pork medalyoni
Asosiy taom. Uch variantdan g‘arbona usulni tanladim. Cho‘chqa go‘shtining eng yumshoq qismi Italiyacha dudlangan spek jamboniga o‘rab grilda pishirilgan, yoniga Pommery boletus sousi berilgan, kartoshkali gnocchi, qovurilgan sparja va grilda pishgan cherry pomidor bilan birga keldi.
Kesimi. Spek go‘shtni qattiq o‘rab turgani uchun shirasi ichida saqlanib qolgan. Pichoq solsangiz ichi nam va yumshoq, dudlangan hid esa cho‘chqa go‘shtining yengil ta’mi bilan juda yaxshi moslashadi. Faqat tuzi biroz kuchliroq edi. Spekning o‘zi sho‘r bo‘lgani sabab, soussiz yesangiz ta’mdagi tuz sezilarli chiqib keladi.
Gnocchi usti qovurilib qarsildoq qilingan, sparjada esa qirsilloq tuzilma saqlab qolingan. Cherry pomidorni yorib yuborsangiz, nordonlik tarqalib sho‘rlikni biroz bosadi. Sous esa Pommery xantali va porchini qo‘ziqorini asosida. Xantalning yumshoq achchiq ohangi bilan porchinining umami ta’mi birga ko‘tarilib, sho‘rroq go‘sht ustiga qo‘ysangiz balans to‘g‘rilanadi.
Deraza yonida olingan asosiy taomning to‘liq ko‘rinishi. Tabiiy yorug‘lik kirgani uchun ranglar juda tiniq ko‘rinadi. Jigarrang, yashil, sariq, qizil. Oltin hoshiyali likopchadagi rang joylashuvi juda saranjom edi.
Desertlar va yoqimli ikkilanish
Meva & pishloq tarelkasi. Bir tomonda pomelo, qovun, olma va nok, ikkinchi tomonda blue cheese, brie va cheddar selderey hamda sabzi tayoqchalari bilan birga. Qovun fil shaklida kesilgan ekan, bu Tailandning an’anaviy meva o‘ymakorligi usuli.
Rostini aytsam, shu joyga kelib qornim yorilib ketadigandek edi. Sataydan boshlab sho‘rva, non, asosiy taomgacha bir soniya ham to‘xtamay kelgani uchun porsiya hazil emas edi. Taxminan $1,200 lik aksiyaga bularning hammasini olayotganim uchun tashlab ketishga ko‘zim qiymaydi, lekin yana yeyish ham qiyin.
Hammasini yeb, biroz dam olayotganimda bort kuzatuvchisi maxsus ichimlik deb yana olib keldi. Uzun bokalga quyilgan apelsin sharbati. Konsol ustida hali ham avval taklif qilingan, lekin ichilmay qolgan qizil sharob bokali turibdi. Ichkilik ichmaydigan odamga ham sharobni bir marta taklif qilishadi, ichmasa o‘sha holicha qoldirishadi, keyin uning ustiga yana boshqa ichimlik olib kelishadi. Thai Airways Royal First Class oxirigacha sizga nimadir taqdim etishda davom etadi.
Tay an’anaviy desertlari va qahva
Oxirgi kurs. Oltin hoshiyali likopchada uch xil tay an’anaviy shirinlik va qahva.
Banan yaprog‘iga o‘ralgan sariq desert khanom sai edi. Kokos suti va pandan bargi hidini olgan taycha bug‘da pishirilgan desert. Shaffof stakandagi kokos pudingi esa, rostini aytsam, biroz xira tuyuldi. Shirinligi past bo‘lgani uchun desertdan ko‘ra yengil tamaddiga yaqinroq edi. Mini tart esa krem ustiga gilos qo‘yilgan, qarsildoq qobiq bilan krem orasidagi kontrast juda yaxshi. Khanom sai esa pandan hidiga o‘rganmagan odam uchun yoqishi ham, yoqmasligi ham mumkin.
Tay an’anaviy deserti bilan g‘arbona tartning bitta likopchada birga turishi, aslida bu samolyotdagi butun taom konsepsiyasini ko‘rsatib turardi. Tay, g‘arb va koreys usullarini aralashtiradi, lekin ta’mni xira qilmaydi. Xuddi o‘zbek to‘y dasturxonida palov yonida yevropacha tort turib ham g‘alati ko‘rinmay qolgandek.
Ovqatdan keyingi qahva. Oltin hoshiyali likopcha ustidagi chinni finjonda qora qahva. Ta’mi oddiy. Samolyot qahvasi odatda shunaqa bo‘ladi. Lekin finjon va likopcha sabab kayfiyat bor.
Samolyotda beriladigan suv ham Evian 500 ml edi. Yorlig‘ida taycha yozuv tushirilgan mahalliy tarqatiladigan versiya.
Full-flat va aytmasangiz ham o‘zi bilib xizmat qiladigan servis
Ovqat tugaganidan ancha keyin o‘rindiqni full-flat holatiga tushirdim. Hayotimda ilk bor 180 daraja full-flat tajribasi. Bu endi o‘rindiq emas, karavot edi. Oltin adyolni yopib, qo‘limda pult bilan yotgan holatimni bort kuzatuvchisi suratga olib berdi.
Bir necha soatdan keyin birinchi bor ko‘radigan inson bilan uchrashishim kerak edi, lekin shu adyol ichida shu qadar qulay ediki, hayajonim bir muddatga unutilib ketdi.
Yotib turganimda bort kuzatuvchisi yaqinlashib, deraza pardalarini bittadan tushirib chiqdi. Men buni umuman so‘ramaganman. Deraza 4–5 ta bo‘lgani uchun turib ularni bittalab tushirish ancha ovora ish, lekin u buni mendan oldin o‘zi qilib qo‘ydi.
Hashamatli idish-tovoq yoki kursli ovqatdan ham ko‘ra, aytmasangiz ham o‘zi sezib qiladigan mana shu bitta harakat. Agar shu parvozdan bitta sahnani tanla desangiz, men aynan shuni tanlayman.
Bangkokkacha qolgan vaqt
Kabinadagi chiroqlar to‘liq o‘chirildi. 23 dyuymli monitorning airshow ekrani mayin yorishib turardi, ekrandagi samolyot esa allaqachon Vetnam osmonidan o‘tib, Bangkokga yaqinlashayotgan edi.
Ko‘zimni ochsam, airshow ekranida samolyot Danang atrofidan o‘tayotgan ekan. Bangkokgacha 1,120 km, yetib borish vaqti 13:10. Hali qariyb 2 soat bor.
Bu tezroq tugab qolishini istagan parvoz emas edi.
Ko‘zimni ochishim bilan bort kuzatuvchisi muzqaymoq olib keldi. Uyg‘onganimni qayerdan bilgan ekan, hayron qolasan. Shisha idishda bir qoshiq kokos sherbeti, atrofiga ananas, dragonfruit, mango va greypfrut terib chiqilgan, ustiga nam sochiq ham qo‘yilgan. Qorin hali ham to‘q, lekin yana taom keladi.
Airshow ekranida samolyot deyarli Bangkokning ustiga kelib qolgan edi. Yetib borishga 10 daqiqa ham qolmagan. Monitor yonidagi tirik orkide hamon yangi ko‘rinib turardi.
Uncha ko‘p afsuslanish shart emas edi. Axir bu ikki tomonlama safar-ku. Qaytish parvozida shu o‘rindiq bilan yana bir bor uchrashaman degan o‘y, afsus va intiqlikni birga berib turardi.
Suvarnabhumi, 5 soat 50 daqiqaning oxiri
Suvarnabhumi aeroporti. Chiqish yo‘lagi bo‘ylab yurib chiqdim.
Bu samolyot endi yo‘q
Thai Airways Boeing 747-400 samolyotining so‘nggi tijoriy parvozi 2020-yil 26-mart kuni Sydneydan Bangkokga uchgan TG476 reysi bo‘lgan. 2024-yil aprelida barcha bortlar bo‘yicha xizmatdan chiqarish jarayoni yakunlangan.
Hozir xuddi shu Incheon–Bangkok TG659 reysiga chiqsangiz, eng yuqori klass A350-900 Royal Silk bo‘ladi, birinchi klassning o‘zi esa umuman yo‘q.
Yana ko‘proq surat ko‘rsatgim kelgandi, lekin 2017-yildagi ma’lumot bo‘lgani uchun hammasi to‘liq saqlanib qolmagan, shu yerida to‘xtayman.
Bu parvozdan 2 yil o‘tib, Korean Air Boeing 747-8i Prestige Class bilan ham uchaman. O‘sha hikoyani keyin alohida yozaman.
Thai Airways Boeing 747-400 Royal First Class. Atigi 9 o‘rinli kabina, banan yaprog‘i ustiga qo‘yilgan zakuskalar, fil shaklida kesilgan qovun, so‘ramasam ham tushirib berilgan deraza pardalari. Bu taxminan $1,200 lik aksiya edi va men ilk bor rafiqam bilan uchrashishga ketayotgan parvoz edi. Samolyot xizmatdan chiqdi, o‘sha o‘rindiq ham endi hech qayerda yo‘q. Lekin o‘sha kuni ertalab soat 10 da Incheondan uchib chiqqanimda sezgan hayajon va intiqlik, full-flat holatda yotib bir lahzaga bo‘lsa ham unutib qo‘ygan tuyg‘u — bularni surat emas, tanamning o‘zi eslab qolgan. Hali-hanuzgacha ham, bu mening hayotimdagi eng yaxshi parvoz.