મસાલેદાર ચિકન પગ — કોરિયન ડાકબલ

કોરિયામાં એક એવું ખાવાનું છે જેને કોરિયન સ્ટાઈલના તીખા દારૂ-સાથેના નાસ્તાનો આખરી બોસ કહેવામાં આવે છે — મસાલેદાર ચિકન પગ, એટલે કે ડાકબલ. સિઓલ, બુસાન, દેજોન કે દૈગુ, કોરિયાના કયા પણ શહેરમાં જાઓ, કોઈ ને કોઈ ગલીમાં લાલ ચિકન પગ વેચતી પોચા કે બાર ચોક્કસ મળી જ જાય. કોરિયાની રાતના નાસ્તાની સંસ્કૃતિમાં આ વસ્તુ બિલકુલ છૂટે એવી નથી, અને સ્ટ્રીટ ફૂડમાં તીખા ખાવાના વિભાગનો એકદમ જાણીતો ખેલાડી છે.

હું કોરિયામાં રહેતો કોરિયન છું, પણ સાચું કહું તો ચિકન પગ હું બહુ વાર ખાઉં એવો માણસ નથી. છતાં 2025ની શિયાળામાં હું મારી વાઇફ સાથે ઘણાં સમય પછી હનશિન પોચા ગયો હતો. ઘરેથી બહુ દૂર છે, એટલે એક વાર જવું પણ સહેલું નથી. પણ ક્યારેક આ તીખો સ્વાદ એવી રીતે યાદ આવે છે કે પછી જવું જ પડે.

ચિકન પગ માત્ર કોરિયામાં જ ખવાતી વસ્તુ નથી

ખરેખર ચિકન પગ માત્ર કોરિયાનું જ ખાવાનું નથી. ચીન, થાઈલેન્ડ, ફિલિપાઇન્સ, મેક્સિકો અને જમૈકા જેવી જગ્યાઓએ પણ લોકો ખાય છે, પણ કોરિયામાં તેની ઓળખ આખી તીખાશ પર ટકી છે. એટલે કોરિયન ડાકબલ સામાન્ય ચિકન પગથી ઘણો અલગ લાગે છે.

હકીકતમાં ચિકન પગ પોતે કોરિયાનું એકલું ખાવાનું નથી. ચીનમાં એને બીજા નામે બોલાવે છે અને ડિમસમમાં પણ ખાય છે, એટલો સામાન્ય ઘટક છે કે કન્વીનિયન્સ સ્ટોરમાં પેક થયેલા ચિકન પગના નાસ્તા પણ મળે છે. થાઈલેન્ડમાં રસ્તાની સ્ટોલ પર તળેલા કે શોરબામાં બનાવેલા ચિકન પગ સહેલાઈથી દેખાઈ જાય. ફિલિપાઇન્સમાં એને “એડિડાસ” નામે ઓળખે છે અને સ્ટ્રીટ બાર્બેક્યૂ તરીકે બહુ લોકપ્રિય છે, જ્યારે મેક્સિકોમાં સૂપમાં નાખીને ખાય છે. જમૈકામાં પણ ચિકન પગનું સૂપ રોજબરોજનું ખાવાનું માનવામાં આવે છે.

પણ કોરિયન ચિકન પગમાં એક વાત એવી છે જે આ બધાથી તેને સ્પષ્ટ રીતે અલગ બનાવે છે. મોટાભાગના દેશોમાં ચિકન પગ તેનો ટેક્સ્ચર માણવા કે શોરબાનો સ્વાદ વધારવા માટે વપરાય છે, જ્યારે કોરિયામાં ચિકન પગ એટલે સીધી તીખાશ જ. ગોચુજાંગ અને લાલ મરચાંના આધારવાળા મસાલામાં છળકાતા ચિકન પગને જોતા પહેલા તો મનમાં આવે કે “આને કેવી રીતે ખાય?”, પણ એક વાર હાથ ગયો કે પછી રોકાવું મુશ્કેલ છે. કોરિયન લોકો આ મજા લેવા જ ખાસ જઈને ખાય છે — આંખ-નાક બન્ને વહેતાં હોવા છતાં.

કોરિયામાં સહેલાઈથી મળતા ચિકન પગના પ્રકાર

કોરિયામાં જ્યાં ચિકન પગ મળે છે ત્યાં મેનૂ વિચાર કરતાં ઘણું વધારે વૈવિધ્યભર્યું હોય છે. વસ્તુ એક જ છે, પણ બનાવવાની રીત બદલાય એટલે સ્વાદ, સુગંધ અને ખાવાનો અનુભવ બધો બદલાઈ જાય છે. એટલા માટે ડાકબલની અંદર પણ દરેક પ્રકારનો સ્વાદ અલગ લાગે છે.

શોરબાવાળા ચિકન પગ, ટેબલ પર ઉકાળી ખવાતો મસાલેદાર નાસ્તો

આ હનશિન પોચામાં મંગાવેલા શોરબાવાળા મસાલેદાર ચિકન પગ છે. કાળા લોખંડી તવા પર લાલ મસાલામાં ચોપડાયેલા ચિકન પગ ઢગલાભર આવે છે, ઉપર તલ અને લીલા કાંદા હોય છે — ફક્ત જોતા જ સમજાઈ જાય કે બહુ તીખું હશે, ને?

હાલांकि આ બન્યું તૈયાર લાગતું આવે છે, પણ વાત અહીં પૂરી થતી નથી. ટેબલ પરનો ગેસ ચાલુ કરીને એને થોડું વધુ ગાળવું પડે છે. શરૂઆતમાં મસાલો થોડો પાતળો હોય છે, પણ ઉકળતાં ઉકળતાં શોરબો ઘટે છે અને મસાલો ચિકન પગને સારી રીતે ચોંટવા લાગે છે. શોરબાવાળા ચિકન પગમાં ગ્રાહક જાતે તાપ કંટ્રોલ કરે છે, એટલે કેટલો સમય ઉકાળ્યો તેના આધારે મસાલાની જાડાઈ બદલાય છે. શોરબો થોડોક રહી જાય અને મસાલો ઘટ્ટ બને ત્યારે જ ખાવાનો સચોટ ટાઈમ છે.

ભાવ અને તીખાશના લેવલ

હનશિન પોચામાં હનશિન ડાકબલ (હાડકાંવાળા ચિકન પગ + બીન સ્પ્રાઉટ્સ) અંદાજે $15 પડે છે, અને બોનલેસ ચિકન પગ લગભગ $16 હોય છે. તીખાશ માટે 3 લેવલ મળે છે — લેવલ 1 સામાન્ય, લેવલ 2 વધુ તીખું, અને લેવલ 3 બહુ જ તીખું. સાચું કહું તો લેવલ 1 પણ સારી રીતે તીખું છે. તીખા ખાવામાં વિશ્વાસ ન હોય તો લેવલ 1થી જ શરૂઆત કરવી સારું.

બીન સ્પ્રાઉટ્સનું સૂપ ઉમેરીને ઉકાળવાની રીત

ચિકન પગ આવે ત્યારે આ રીતે બીન સ્પ્રાઉટ્સનું સૂપ અલગથી સાથે આવે છે. શરૂઆતમાં ફક્ત પગ જ જુઓ તો શોરબો જ નથી એવું લાગે, એટલે “આ ખરેખર શોરબાવાળો ડાકબલ છે?” એવો વિચાર આવે. પણ આ સૂપ જ તવા પર ઢોળીને સાથે ઉકાળવાનું હોય છે. સૂપ ઢોળતાં જ મસાલો છૂટો પડીને વધુ લાલ થવા લાગે છે. સાચી શરૂઆત તો એ સમયે થાય છે.

મસાલેદાર ચિકન પગનો ક્લોઝઅપ

નજીકથી જુઓ તો આ રીતે દેખાય છે. જેને ચિકન પગ શું હોય છે એની ટેવ નથી તેને આ દેખાવ ખરેખર થોડો શોક આપી શકે. આંગળીઓ બધાં સાફ દેખાય છે ને. પણ કોરિયન લોકો આ જોતા પહેલા કહે છે, “વાહ, મજા આવશે.”

જાતે ઉકાળી ખાવાની પ્રક્રિયા

ગેસ ચાલુ કર્યા પછી ખરેખર રસોઈ કેવી રીતે આગળ વધે છે તે આમાં દેખાય છે. શોરબો વધારે હોય તો ફક્ત ઉકળવા દો, પણ જેમ અહીં ઓછો હોય ત્યારે કરછીથી વારંવાર પલટાવતા રહેવું પડે. નહીં તો તળીયે ચોંટીને બળી જાય. બીન સ્પ્રાઉટ્સનું સૂપ વધારે જોઈએ તો જેટલું કહો તેટલું ફરી મંગાવી શકો, અને તેનો વધારાનો ખર્ચ પણ નથી.

બધું સારી રીતે ગાઢ થઈ જાય પછી આ હાલત થાય છે. પહેલાથી એકદમ જુદું લાગે છે, હા ને? મસાલો દરેક ચિકન પગ પર ચીવાળું કોટિંગ બનીને બેસી જાય છે. ચોપસ્ટિકથી એક ઉપાડો તો મસાલો લસીલા રીતે ખેંચાય — એ જ ખાવાનો સચોટ સમય છે.

બીન સ્પ્રાઉટ્સથી તીખાશ કાબૂમાં રાખવી

જો બહુ તીખું લાગે તો આ રીતે ઉપર બીન સ્પ્રાઉટ્સ મૂકી ને સાથે રાંધો તો પણ ચાલે. સ્પ્રાઉટ્સ સરસ કચકચિયો ટેક્સ્ચર આપે છે અને તીખાશ પણ થોડુંક પકડી લે છે.

જ્યારે બીન સ્પ્રાઉટ્સ મસાલો થોડોક પી જવા લાગે ને, ત્યારે આ કોમ્બિનેશન ખરેખર જબરદસ્ત બને છે. તીખા મસાલાથી છલકાતાં સ્પ્રાઉટ્સ અને ચીવાળું ચિકન પગ એકસાથે મોંમાં નાખો, તો શોરબાવાળા ચિકન પગમાં બીન સ્પ્રાઉટ્સ કેમ જરૂરી છે એ તરત સમજાઈ જાય. બહુ તીખા નાસ્તા પછી આપણે જેમ સાદી વસ્તુ તરફ હાથ વધારીએ, એવું થોડું અહીં પણ લાગે છે — બસ અહીં સ્વાદ ઘણો વધારે જંગી છે.

ચિકન પગ ખાવાની રીત — હાથથી ચૂંથીને ખવાતો કોરિયન અંદાજ

પ્લાસ્ટિકના હાથમોજાં પહેરીને હાથમાં સીધું પકડીને હાડકાંમાંથી માંસ ચૂંથીને ખાવું — આ કોરિયન સ્ટાઈલ છે. નાનાં હાડકાંની વચ્ચેથી દાંતથી માંસ ખેંચીને કાઢવાની મજા ચોક્કસ છે, પણ સાચું કહું તો ખાવામાં આ બહુ આરામદાયક વસ્તુ નથી. હાડકાં નાના અને ગૂંચવાયેલા હોય છે, એટલે કોરિયન લોકો પણ શરૂઆતમાં થોડી મહેનત કરે છે.

એટલે જો કોરિયાની ટ્રિપ દરમિયાન ચિકન પગ ખાવાનો મન હોય પણ હાડકાંથી માંસ છોડાવવું ભારે લાગે, તો બોનલેસ ચિકન પગ લેવું વધુ સારું. સ્વાદ અને ટેક્સ્ચર લગભગ સરખાં જ લાગે છે, પણ હાડકાં ના હોવાથી ઘણું આરામથી ખાઈ શકાય છે.

ચિકન પગનો બેસ્ટ સાથી — જુમોકબાપ

શોરબાવાળા ચિકન પગ ખાવવા જાઓ ત્યારે એક વસ્તુ લગભગ હંમેશાં સાથે ઓર્ડર થાય છે — જુમોકબાપ, એટલે હાથથી દબાવી બનાવેલો ભાતનો ગોળો. હનશિન પોચામાં સેલ્ફ જુમોકબાપ અંદાજે $2.5 પડે છે. સામગ્રી બહુ સરળ છે, પણ તીખા નાસ્તા સાથે એની જોડી ખરેખર ધમાલ કરે છે.

અંદર ખાસ કંઇ જ નથી. ભાત, સમુદ્રી શેવાળનું ચૂર્ણ, અથાણાવાળી મૂળી, તલ અને લીલા કાંદા — બસ એટલું જ. પણ આ સ્વાદની લત જબરદસ્ત લાગે છે. હાથમોજાં પહેરીને આ બધું હાથથી ભેળવીને એક ગ્રાસના કદના ગોળા બનાવવાના હોય છે. ભાત થોડો ગરમ હોય એટલે શરૂઆતમાં હાથને હળવી ગરમી લાગે. છતાં એક વાર બનાવીને મોંમાં નાખો પછી રોકાવું મુશ્કેલ છે. મસાલેદાર ચિકન પગ વચ્ચે આ જુમોકબાપનો એક ગ્રાસ ખાઓ, તો તીખાશ થોડેક શાંત થાય અને પછી ફરી હાથ ચિકન પગ તરફ જ જાય.

જુમોકબાપ બનાવવાની પ્રક્રિયા

નજીકથી જુઓ તો આ જ છે. ભાત, સમુદ્રી શેવાળનું ચૂર્ણ, અથાણાવાળી મૂળી, તલ અને લીલા કાંદા. ખરેખર એટલું જ.

હાથમોજાં પહેરીને આ બધું હાથથી મસ્ત ભેળવો તો આવું બને છે. સમુદ્રી શેવાળ ભાતના દાણા વચ્ચે ઘૂસી જાય છે અને રંગ એકદમ બદલાઈ જાય છે.

પછી એક ગ્રાસના કદના ગોળ ગોળ દબાવી દો એટલે તૈયાર. બનાવવાની પ્રક્રિયા પોતે જ મજેદાર છે. મસાલેદાર ચિકન પગની વચ્ચે એક-એક ખાશો તો તીખાશથી મોળા-મજાના સ્વાદમાં, અને ત્યાંથી પાછા ફરી તીખાશમાં જવાની આ રીપીટ થતી મજા બંધ કરવી મુશ્કેલ છે.

ખરીખરી મારી રિવ્યૂ

ચિકન પગ એવી વસ્તુ છે જેના વિશે કોરિયન લોકોની વચ્ચે પણ પસંદ-નાપસંદ બહુ સ્પષ્ટ હોય છે. દેખાવ પણ બધાને ગમે એવો નથી, અને હાડકાંમાંથી માંસ ચૂંથીને ખાવું ટેવ ન હોય તો ખરેખર ઝંઝટાળું લાગે છે. પણ એક વાર એની લત લાગી જાય પછી છૂટવું પણ બહુ મુશ્કેલ છે.

મસાલામાં હોઠ બળબળા થઈ જાય છતાં હાથ ફરી પાછો એ તરફ જ જાય, વચ્ચે જુમોકબાપથી મોં શાંત કરો અને થોડી જ વારમાં ફરી એક ચિકન પગ ઉપાડી લો — આ અનુભવ જાતે કરશો તો કોરિયન લોકો આ ખાવાનું કેમ છોડતા નથી એ સમજાઈ જશે.

માહિતી માટે કહું તો, ચિકન પગને કોલેજનથી ભરપૂર ખાવાનું પણ માનવામાં આવે છે, એટલે કોરિયામાં ઘણાં લોકો એને ત્વચા માટે સારું છે એવી વાતથી પણ ખાય છે.

હવે ઓછી ગમેલી વાત પણ સાચી કહું તો, હનશિન પોચા મૂળથી બાર છે એટલે અંદર થોડું શોરબકોર રહે છે. શાંતિથી બેસીને ખાવું હોય એવી જગ્યા નથી. અને આપણા ઘરેથી ઘણું દૂર છે એટલે મન થાય ત્યારે તરત જઈ ન શકું — વ્યક્તિગત રીતે મને આ જ સૌથી વધારે ખટકે છે. પણ બાર છે એટલે અવાજ તો રહેશે જ, એમ માની લેવું પડે.

બોનલેસ ચિકન પગ પણ મળે છે, એટલે હાડકાંનો ભાર લાગે તો ત્યાંથી શરૂઆત કરવી બિલકુલ ખરાબ વિચાર નથી. અને તીખાશનું લેવલ પણ પસંદ કરી શકાય છે, એટલે લેવલ 1થી ધીમે ધીમે ટ્રાય કરશો તો સરસ. તીખો સ્ટ્રીટ ફૂડ નાસ્તો અને ડાકબલ બંને એકસાથે સમજવા હોય, તો આ રીતે શરૂઆત કરવી સૌથી આરામદાયક છે.

આ પોસ્ટ મૂળરૂપે https://hi-jsb.blog પર પ્રકાશિત થઈ હતી.