كورېيە ساياھىتىدىكى زۆرۈر تائام: داكگالبى (Dak-galbi) قوللانمىسى
ياخشىمۇسىلەر، مەن Hi-JSB! بىزنىڭ بىلوگىمىز كۆپ خىل تىلدا تەمىنلىنىدىغان بولغاچقا، بەزىدە ماقالىلىرىمىز چەتئەللىكلەرنىڭ نۇقتىئىنەزىرىدىن يېزىلىدۇ. بۇ نۇقتىنى ئالدىن چۈشىنىشىڭلارنى ئۈمىد قىلىمەن. بۈگۈن مەن سىلەرگە كورېيەگە ساياھەتكە كەلسەڭلەر چوقۇم سىناپ بېقىشىڭلارنى تەۋسىيە قىلىدىغان بىر خىل تائامنى تونۇشتۇرماقچىمەن. ئۇ بولسىمۇ داكگالبى (توخۇ گۆشى قورۇلمىسى)! بۇ كورېيە ساياھىتىڭىزدە ھېچبولمىغاندا بىر قېتىم تېتىپ بېقىشقا تېگىشلىك تائام دەپ ئىشەنچ بىلەن ئېيتالايمەن، شۇڭا بۈگۈنكى مەزمۇنغا دىققەت قىلىڭلار!
داكگالبى (Dak-galbi) دېگەن نېمە؟
ئوتنى يېقىشتىن بۇرۇن، كۆرۈنۈشىدىنلا كىشىنى جەلپ قىلىدىغان داكگالبى
تۆمۈر تاۋىدىكى داكگالبىنىڭ دەسلەپكى كۆرۈنۈشى
)
تائام تۆمۈر تاۋىدا كەلدى، تېخى ئوت يېقىلمىدى. ئەمما مىقدارى ئاللىقاچان كىشىنى ھەيران قالدۇرىدۇ، شۇنداقمۇ؟ ئەڭ ئاستىدىكى ئاق نەرسە يېسسىۋېلەك. ئۇنىڭ ئۈستىدىكى قىزىل قىيامغا چىلانغان نەرسە بولسا توخۇ گۆشى. شۇ قىزىل قىيام ئەڭ مۇھىم بولۇپ، ئۇ گوچۇجاڭ (ئاچچىق مۇچ قىيامى) ئاساسىدىكى تەڭشەلگەن قىيامدۇر. گوچۇجاڭ كورېيەچە ئاچچىق مۇچ قىيامى بولۇپ، كورېيە تائاملىرىدا كېتچۇپتەك كۆپ ئىشلىتىلىدىغان ئاساسلىق قىيام دەپ چۈشەنسىڭىز بولىدۇ. ئاچچىق يېيىشنى ياخشى كۆرىدىغان بولسىڭىز، بۇ كۆرۈنۈشنى كۆرۈپلا ئاغزىڭىزغا سۇ كېلىدۇ، ئەگەر ئاچچىق يېيەلمىسىڭىز سەل ئەنسىرىشىڭىز مۇمكىن. ئەمما غەم قىلماڭ، زاكاز قىلغاندا ئاچچىقلىق دەرىجىسىنى تەڭشەتكۈزەلەيسىز.
ئاچچىق مۇچ قىيامىنى يېقىندىن كۆرگەندە
)
يېقىندىن كۆرگەندە تېخىمۇ ئېنىق كۆرۈنىدۇكى، توخۇ گۆشىنىڭ ئۈستىدىكى بۇ قېلىن قىزىل مونەك دەل گوچۇجاڭ قىيامىدۇر. خۇددى پارتلاش ئالدىدا تۇرغان يانار تاغقا ئوخشاپ كەتمەمدۇ؟ بۇ قورۇلۇشتىن بۇرۇنقى خام ھالىتى بولۇپ، ئوت ئۈستىدە قىزىغاندا قىيام ئېرىپ توخۇ گۆشى ۋە يېسسىۋېلەك بىلەن بىرلىشىپ كېتىدۇ. يېنىدا كۆرۈنۈپ تۇرغان ئاق چاسا شەكىللىك نەرسىلەر تتوك (Tteok) دەپ ئاتىلىدۇ. ئۇ چاينىشلىق كېلىدىغان كورېيەچە گۈرۈچ تورتى بولۇپ، ئاچچىق قىيام بىلەن ئارىلاشقاندا ئويلىغاندىنمۇ بەكرەك ماسلىشىدۇ.
داكگالبى قىيامى، ئادەتتىكى قىيام ئەمەس
)
توخۇ گۆشىنىڭ ئۈستىگە قىيامنىڭ قانچىلىك قېلىن سۈركەلگەنلىكىنى كۆردىڭىزمۇ؟ بۇ پەقەت ئۈستىگە چېچىپ قويۇلغان قىيام ئەمەس. ئەڭ ئاز دېگەندە بىر نەچچە سائەت، ھەتتا بىر كۈن بۇرۇن مۇشۇ قىيامغا چىلاپ قويۇلغان بولىدۇ. شۇڭلاشقا قورۇلۇشتىن بۇرۇنلا قىيام گۆشنىڭ ئىچىگىچە سىڭىپ كەتكەن بولىدۇ.
)
يېقىندىن كۆرسىڭىز توخۇ گۆشىنىڭ خېلى چوڭ توغرالغانلىقىنى بايقايسىز. كورېيەدە داكگالبى ئۈچۈن ئاساسلىقى سۆڭىكى ئېلىۋېتىلگەن توخۇ پاچاق گۆشى ۋە مەيدە گۆشى ئىشلىتىلىدۇ. توخۇ پاچاق گۆشى يۇمشاق ھەم سۇلۇق بولىدۇ، مەيدە گۆشى بولسا يېنىك تەملىك بولۇشتەك ئالاھىدىلىككە ئىگە. ئىككى خىل گۆش ئارىلاشتۇرۇلغانلىقتىن، بىر تەخسىدە ئىككى خىل تەم ۋە سېزىمگە ئېرىشەلەيسىز.
)
تۆمۈر تاۋىنىڭ ئەتراپىغا يېسسىۋېلەك تىزىلغانلىقىنى كۆرۈۋاتامسىز؟ قورۇش باشلانغاندا، ئوتتۇرىدىكى توخۇ گۆشى ۋە قىيام ئاستا-ئاستا سىرتقا يېيىلىپ يېسسىۋېلەك بىلەن ئارىلىشىدۇ. يېسسىۋېلەك ئاچچىق قىيامنىڭ كۈچىنى تەڭشەش رولىنى ئوينايدىغان بولغاچقا، ئۇ كەم بولسا بولمايدىغان ماتېرىيالدۇر.
داكگالبى قوشۇمچە ماتېرىياللىرىنى مۇنداق تاللاڭ
)
داكگالبىنىڭ ئاساسىي ماتېرىياللىرى بىلەنلا يېتەرلىك دەرىجىدە تەملىك بولسىمۇ، قوشۇمچە ماتېرىياللارنى قوشقاندا پۈتۈنلەي باشقىچە سەۋىيەدىكى داكگالبىغا ئايلىنىدۇ. كۆپىنچە داكگالبى ئاشخانىلىرىدا ئازراق قوشۇمچە ھەق (تەخمىنەن بىر قانچە دوللار) تۆلەپ ئۆزىڭىز ياقتۇرىدىغان ماتېرىياللارنى قوشالايسىز.
ككېننىپ (Kkaennip) — چەتئەللىكلەرنى ئەڭ تەئەججۈپلەندۈرىدىغان كۆكتات
)
تەخسىگە تولدۇرۇلغان بۇ يېشىل يوپۇرماقلار ككېننىپ (Kkaennip) دەپ ئاتىلىدۇ. ئۇ پەقەت كورېيەدىلا يېيىلىدىغان كۆكتات بولۇپ، پۈتۈن دۇنيادا پەقەت كورېيەلىكلەرنىڭلا داستىخىنىدا كۆرۈلىدۇ. داكگالبىغا قوشۇپ يەيدۇ ياكى بىللە قورۇيدۇ. مەسىلە ئۇنىڭ پۇرىقىدا. چەتئەللىكلەر تۇنجى قېتىم پۇرىغاندا يالپۇزغا ياكى دورىلىق ئۆسۈملۈككە ئوخشايدىكەن دەيدۇ، ئەمما ئۇنىڭدىن كۆپ كۈچلۈك ۋە ئالاھىدە پۇرىقى بار. كورېيەلىكلەر تۇنجى قېتىم يۇمغاقسۈت يېگەندە "بۇ نېمە نەرسە؟" دېگەندەك، چەتئەللىكلەر ئۈچۈنمۇ ككېننىپ دەل شۇنداق بىر نەرسە. ھەتتا گېن جەھەتتىن ككېننىپنىڭ پۇرىقىنى غەلىتە ھېس قىلىدىغان چەتئەللىكلەرمۇ بار بولغاچقا، بۇ ياقتۇرىدىغانلار بىلەن ئۆچ كۆرىدىغانلار ئېنىق ئايرىلىدىغان كۆكتاتتۇر. سىناپ باقماقچى بولسىڭىز ئاۋۋال بىرلا يوپۇرماقنى تېتىپ بېقىشنى تەۋسىيە قىلىمەن.
نىھايەت ئوت ئۈستىدە — داكگالبى قورۇش باشلاندى
ئوت يېقىلغان پەيت
)
نىھايەت ئوت يېقىلدى. بايا تاغدەك دۆۋىلەنگەن ماتېرىياللار ئىسسىقلىق تەسىرىدە يۇمشاشقا باشلايدىغان باسقۇچقا كەلدى. يېسسىۋېلەك يېرىم سۈزۈك ھالەتكە كېلىپ، قىيام ئېرىپ تۆمۈر تاۋىنىڭ ھەممە يېرىگە يېيىلىشقا باشلايدۇ. مۇشۇ ۋاقىتتىن باشلاپ ئاشخانا ئىچىگە ئاچچىق ھەم ئېسىل پۇراق تارقىلىدۇ، يېنىڭىزدىكى ئۇستەلدە بۇ پۇراقنى پۇرىغانلارمۇ ئۆزلۈكىدىنلا زاكاز قىلىپ سالىدۇ.
ماتېرىياللارنىڭ رەسمىي ئارىلىشىشقا باشلىشى
)
قورۇش رەسمىي باشلاندى. بايا دۆۋىلىنىپ تۇرغان ماتېرىياللار مۇشۇ ھالەتكە كەلدى. تتوك، تۇخۇم، موگۇ، سپام قاتارلىقلارنىڭ ھەممىسى قىيام بىلەن بىر گەۋدىگە ئايلىنىۋاتقان جەريان. تاۋا تولا ماتېرىياللار ئارىلىشىپ، بىر-بىرىنىڭ تەمى سىڭىشىۋاتقان پەيت، ئوچۇقىنى ئېيتقاندا بۇ كۆرۈنۈشنى كۆرۈپلا ئاغزىڭىزغا سۇ كەلمىدىمۇ؟ كورېيە داكگالبىسىنىڭ ھەقىقىي سېھرىي كۈچى دەل مۇشۇ جەرياندا. ئايرىم ئاشپەز يوق، بەلكى ئۇستەل ئۈستىدە كۆز ئالدىڭىزدىلا پۈتىدۇ.
داكگالبى قورۇشتىكى ئەڭ قالتىس كۆرۈنۈشلەر
)
قورۇش ئەۋجىگە چىققاندا، تاۋىنىڭ ئوتتۇرىسىدا بىر تۇخۇم تۇرىدۇ. ئەتراپى پۈتۈنلەي قىزىل ئاچچىق قىيام بولسىمۇ، ئۆزى يالغۇز ئاق ۋە يۇمىلاق ھالەتتە تۇرۇشى ئالاھىدە كۆزگە چېلىقىدۇ. بۇ تۇخۇمنى ئىككىگە بۆلۈش پەيتى داكگالبى يېيىشتىكى ئەڭ قالتىس دەقىقىلەرنىڭ بىرى. تۇخۇم سېرىقى ئېقىپ چىقىپ ئاچچىق قىيام بىلەن ئارىلاشقاندا، ئاچچىقلىقى خېلىلا يۇمشايدۇ.
)
قىيام تاۋىدىكى بارلىق ماتېرىياللارغا سىڭىشكە باشلىدى. تتوك قىيامنى كۆپ سۈمۈرۈۋالغانلىقتىن پارقىراپ تۇرىدۇ، توخۇ گۆشىنىڭ سىرتى سەل كارامېللىشىپ خۇشپۇراق چىقىشقا باشلايدۇ. دەل مۇشۇ پەيتتە "ئەمدى يېسەك بولامدۇ؟" دەپ چوكىڭىزنى ئۇزىتىپ باققۇڭىز كېلىدۇ. جاۋاب شۇكى، يەنە ئازراق كۈتۈشكە توغرا كېلىدۇ. پەقەت 1 مىنۇتلا كۈتۈڭ.
رەڭگى ئۆزگەردى — داكگالبىنىڭ پىشقانلىق بەلگىسى
)
ئېسىڭىزدىمۇ؟ دەسلەپتىكى ھېلىقى سۇس رەڭلىك خام توخۇ گۆشى بىلەن ئاق تتوكنى. ئەمدى پۈتۈنلەي ئۆزگەردى. تتوك قىيامنى سۈمۈرۈپ ئىچىگىچە قىزىرىپ كەتتى، سپامنىڭ يۈزى سەل قورۇلۇپ پارقىراپ تۇرىدۇ. بارلىق ماتېرىياللارنىڭ رەڭگى بىرخىلغا كەلگەن پەيتتە، ئەمدى ئاستا يېيىشكە تەييار بولغان بولىدۇ.
)
بىرىنچى پارچە رەسىم بىلەن سېلىشتۇرغاندا رەڭگىنىڭ كۆرۈنەرلىك ئۆزگەرگەنلىكىنى كۆرگىلى بولىدۇ، شۇنداقمۇ؟ دەسلەپتە توخۇ گۆشى سۇس ھالرەڭ ئىدى، ئەمدىلىكتە ئاچچىق مۇچ قىيامى پۈتۈنلەي سىڭىپ ئىشتىھا ئاچىدىغان قىزغۇچ قوڭۇر رەڭگە كىردى. يۈزى سەل قورۇلغاندەك بولۇپ، ھور كۆتۈرۈلۈپ تۇرغانلىقىنى كۆرۈۋاتامسىز؟ مۇشۇ ھالەت دەل داكگالبىنىڭ پىشقانلىق بەلگىسى. ئەمدى ھەقىقەتەن يېسەڭلار بولىدۇ.
چوكا بىلەن ئالغان پەيت
)
چوكا بىلەن ئالغىنىم بولسا سپام. قىيام يۈزىگە چاپلىشىپ قورۇلغانلىقتىن مۇشۇنداق كۆرۈنۈش بارلىققا كەلدى. تۇزلۇق سپام ئاچچىق مۇچ قىيامى بىلەن ئۇچراشقاندا قانداق تەم چىقىدىغانلىقىنى تەسەۋۋۇر قىلالامسىز؟ بىر چىشلەپلا "بۇ قانداقسىگە مۇنچە ماسلىشىپ كېتىدۇ؟" دەپ ئويلاپ قالىسىز ۋە توختىماي يېگۈڭىز كېلىدۇ.
)
بۇ قېتىمقىسى يېسسىۋېلەك. دەسلەپتە ئادەتتىكىدەك ئاق كۆكتات ئىدى، قورۇلۇش جەريانىدا قىيامنى سۈمۈرۈپ يېرىم سۈزۈك ھالەتكە كەلدى. چۈرۈكلۈكى يوقاپ يۇمشاپ قالدى، ئەمما بۇ توخۇ گۆشى بىلەن تېخىمۇ ياخشى ماسلىشىدۇ. داكگالبىدىكى يېسسىۋېلەك ئاددىي كۆكتات بولماستىن، بەلكى ئاچچىق قىيامنىڭ كۈچىنى تەڭشەيدىغان يوشۇرۇن قەھرىماندۇر.
تېخى تۈگىمىدى — داكگالبى قورۇلغان گۈرۈچ
)
بۇلار قورۇلغان گۈرۈچ ماتېرىياللىرى. سەۋزە، تۇخۇم سېرىقى، قۇرۇتۇلغان دېڭىز ئوتى ۋە كۈنجۈت تەييار قىلىنغان.
)
شۇنداقلا بىر قاچا گۈرۈچ. بۇ ئىككىسى بىرلەشكەندە قانداق بولىدىغانلىقىنى كېيىنكى رەسىمدىن كۆرەيلى.
داكگالبى قورۇلغان گۈرۈچ پۈتتى
)
نەتىجىسى دەل مۇشۇنداق. داكگالبى قىيامى چاپلىشىپ قالغان تاۋىغا گۈرۈچ سېلىپ قورۇسا مۇشۇنداق بولىدۇ. ھەربىر تال گۈرۈچكە قىيام سىڭىپ، پۈتۈنلەي يېڭى بىر تائام بارلىققا كېلىدۇ. ئوچۇقىنى ئېيتسام، پەقەت مۇشۇنىلا يېيىش ئۈچۈن يەنە كەلگۈم بار دەيدىغان تەم پەيدا قىلىدۇ.
)
يېقىندىن كۆرسىڭىز گۈرۈچلەر ئارىسىدا قۇرۇتۇلغان دېڭىز ئوتى، ككېننىپ ۋە كۈنجۈتلەرنىڭ ئارىلاشقانلىقىنى كۆرىسىز. بۇ ئادەتتىكى قورۇلغان گۈرۈچ ئەمەس، بەلكى داكگالبىنىڭ پۈتكۈل تەمى مۇجەسسەملەنگەن قورۇلغان گۈرۈچ. تاۋىنىڭ تېگىگە سەل كۆيۈپ چاپلىشىپ قالغان قىسمىنى قىرىپ يېيىش ئەڭ مۇھىم نۇقتىدۇر.
)
كۆرۈپلا بىلەلەيسىز. گەرچە قورسىقىڭىز تويغان بولسىمۇ، بۇ كۆرۈنۈش ئالدىدا قوشۇقنى تاشلاپ قويۇش ئاسان ئەمەس. كورېيەدە داكگالبى يېگەندە قورۇلغان گۈرۈچنى يېمىسە يېرىمىنىلا يېگەن بىلەن ئوخشاش دېگەن سۆزنىڭ مەنىسىنى ئەمدى چۈشەندىڭىزمۇ؟
خۇلاسە
ئوت يېقىشتىن بۇرۇنقى ھېلىقى قىزىل تاغدەك كۆرۈنۈشتىن تارتىپ، قورۇش جەريانى، شۇنداقلا قورۇلغان گۈرۈچكىچە — بىر تاۋا داكگالبىنىڭ ئۇستەل ئۈستىدە پۈتۈش جەريانىنى بىللە كۆردۇق. بۇ پەقەت مەززىلىك بىر تائاملا بولماستىن، كۆز ئالدىڭىزدا پۈتىدىغان تائامنى ئۆزىڭىز ھېس قىلىش جەريانىمۇ داكگالبىنىڭ ئۆزىگە خاس سېھرىي كۈچىدۇر. كورېيەگە كەلسىڭىز چوقۇم بىر قېتىم سىناپ بېقىڭ. پۇشايمان قىلمايسىز دەپ ئىشەنچ بىلەن ئېيتالايمەن.
داكگالبى ئاشخانىلىرىنى قانداق تاپىمىز؟
كورېيەدە داكگالبى ئاشخانىسى ئىزدىگەندە گۇگۇل خەرىتىسىدىن (Google Maps) مۇنداق ئىزدەپ بېقىڭ.
گۇگۇل خەرىتىسىدىن ئىزدىسىڭىز ئەتراپتىكى ئاشخانىلارنى، باھالارنى ۋە تىجارەت ۋاقتىنى بىرلا ۋاقىتتا كۆرەلەيسىز. باھاسى 4.0 دىن يۇقىرى، 100 دىن ئارتۇق باھا بېرىلگەن يەرلەرنى تاللىسىڭىز خاتالىشىش نىسبىتى تۆۋەن بولىدۇ.
پۈتۈن مەملىكەتتىكى داكگالبى زەنجىرسىمان ئاشخانىلىرى
نەدىن باشلاشنى بىلمىسىڭىز، پۈتۈن مەملىكەتتە شۆبىسى بار زەنجىرسىمان ئاشخانىلاردىن سىناپ باقسىڭىزمۇ ياخشى.
بۇ ماقالە ئەسلىدە [https://hi-jsb.blog](https://hi-jsb.blog) دا ئېلان قىلىنغان.