စပ်စပ်နွေးနွေး “ဘူဒယ်ဂျီဂေ” တစ်အိုးတည်းဟင်းရည်

ဟိုင်း-ဂျေ-အက်စ်-ဘီ က ဘာသာစကားအများကြီးနဲ့ရေးတဲ့ ဘလော့ဂ်ဖြစ်လို့၊ ကိုရီးယားကို ခရီးလာတဲ့ နိုင်ငံခြားသားဖတ်သူတွေလည်း အတူဖတ်နိုင်တဲ့ နေရာပါ။ ဒါကြောင့် ဒီပို့စ်မှာလည်း ဘူဒယ်ဂျီဂေလို အစားအစာတွေကို နိုင်ငံခြားသားဖတ်သူတွေ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြချက်တွေကို နည်းနည်းပိုထည့်ထားတာ၊ စကားပြောပုံစံကို ပိုဖြေပြီးရေးထားတာတွေ ရှိပါတယ်။ ကိုရီးယားဘာသာနဲ့ပဲဖတ်တဲ့သူတွေဘက်ကကြည့်ရင် ရှင်းပြတာတွေ နည်းနည်းရှည်တယ်လို့ ထင်နိုင်ပေမယ့် အဲဒီအပိုင်းလေးကိုတော့ နားလည်ပေးပါနော်။

ဒီနေ့တော့ ကိုရီးယားအစားအစာထဲက နိုင်ငံခြားသားတွေ “ပထမဆုံးစမ်းစားလို့ အဆင်ပြေတယ်” လို့ မကြာခဏပြောတတ်တဲ့ ဘူဒယ်ဂျီဂေ အကြောင်းကို မိတ်ဆက်ပေးမယ်နော်။

ဟင်းရည်—ကိုရီးယား ထမင်းစားပွဲရဲ့ အလယ်ဗဟို

အရင်ဆုံး “ဟင်းရည်” ဆိုတာကို ကိုရီးယားစတိုင် “ရည်ထူထူ၊ အနံ့အရသာပြင်းပြင်း၊ နွေးနွေးပူပူစားတဲ့ အိုးဟင်း” လို့စိတ်ကူးလိုက်ရင် နားလည်လွယ်ပါတယ်။ အိုး (သို့) အိုးသဲကင်ပုံစံထဲမှာ ပစ္စည်းတွေ အများကြီးထည့်ပြီး ပွက်ပွက်ဆူအောင်ချက်ပြီး ထမင်းနဲ့အတူစားတာက အခြေခံပါ။ ကိုရီးယားမှာတော့ ဟင်းရည်က မီနူးတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ “ထမင်းစားပွဲရဲ့ အလယ်ဗဟို” နီးပါးပါပဲ။ အိမ်မှာလည်း မကြာခဏချက်စားကြသလို၊ စားသောက်ဆိုင်မှာလည်း “ဟင်းရည်တစ်အိုးနဲ့ တစ်နပ်ပြီး” ဖြစ်သွားတဲ့ အစားအစာမျိုးပါ။

အင်္ဂလိပ်ပြောနိုင်ငံတွေမှာ “ကိုရီးယားစတိုင် စတူး” လို့ရှင်းပြတတ်ကြပေမယ့် အနောက်တိုင်းစတူးနဲ့တော့ ချက်ပုံချက်နည်းလည်း မတူ၊ စားပုံစားနည်းလည်း တော်တော်ကွာပါတယ်။ ကိုရီးယားဟင်းရည်ရဲ့ အချက်က စားပွဲပေါ်က မီးဖိုလေးပေါ်မှာ ပွက်ပွက်ဆူနေအောင်ထားပြီး ချက်ချင်းလောက်လောက်စားတာပါ၊ ဒါနဲ့အတူ အမြဲလိုလို ထမင်း နဲ့တွဲလာပါတယ်။ ဒီကွင်းဆက်လေးက ကိုရီးယားစားပုံစားနည်းရဲ့ အခြေခံပုံစံပါ။

ဘူဒယ်ဂျီဂေဆိုတာ ဘာဟင်းလဲ?

ဘူဒယ်ဂျီဂေ ဆိုတာ နာမည်အတိုင်း “စစ်တပ်” နဲ့ဆက်နွယ်လာတဲ့ ဟင်းရည်အမျိုးအစားပါ။ ကိုရီးယားစစ်ပြီးနောက်ကာလမှာ စစ်စခန်းပတ်ဝန်းကျင်ကနေ လွယ်လွယ်ရနိုင်တဲ့ ဟမ်၊ ဆော့စေ့၊ စပမ်လို အပြုပြင်အသားတွေကို ကင်ချီ၊ ငရုတ်သီးပိလောဟ်ပေါင် (သို့) ငရုတ်မှုန့်အခြေခံရည်ထဲ ထည့်ပြီး ဆူအောင်ချက်စားရာက စတင်လာတယ်လို့ လူသိများပါတယ်။ အခုတော့ ရမယွန်ခေါက်ဆွဲထည့် (အပိုခေါက်ဆွဲ), ချိစ်, ဆန်မုန့်လုံး, ဒမ်ပလင်းတွေလို ထပ်ထည့်လို့ရတဲ့ ပစ္စည်းတွေပါ ပေါင်းပြီး “တစ်အိုးတည်း ဝိုင်းပြီး ဆူဆူချက်စားတဲ့ ကိုရီးယားစတိုင် ဟင်း” အဖြစ် လုံးဝကျောထောက်နောက်ခံရသွားပါပြီ။ လူများများနဲ့ ဝိုင်းထိုင်ပြီး မျက်စိရှေ့မှာ ဆူလာတာကိုစောင့်ရတာတောင် ဒီဟင်းရဲ့ မျက်နှာသာတစ်ခုပါပဲ။

စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတာက—အစပိုင်းမှာ အခက်အခဲထဲက “အကျပ်အတည်းဖြေ” အဖြစ်စတင်ခဲ့တဲ့ အစားအစာက အခုအချိန်မှာတော့ ကိုရီးယားမှာ လူကြိုက်အများဆုံး ဟင်းရည်တွေထဲက တစ်ခုဖြစ်သွားတာပါ။ စစ်စခန်းအနီးနားဒေသတချို့က “အစပြုရာ” လို့နာမည်ကြီးပြီး၊ အခုထိတောင် ဘူဒယ်ဂျီဂေအတွက် “စားသောက်လမ်းကြား” လို ခရီးသွားနေရာအဖြစ် ကျန်နေသေးတတ်ပါတယ်။

ဘူဒယ်ဂျီဂေနဲ့အတူ အရင်တင်ပေးတဲ့ ဘန်ချန်းများ

မိန်းဟင်းမလာခင် စားပွဲပေါ်မှာ ဒီလို ဘန်ချန်းလေးတွေကို အရင်တင်ပေးထားတတ်ပါတယ်။ ကိုရီးယားမှာတော့ ဒီလို အပြင်အစာလေးတွေကို ထမင်းနဲ့အတူ အလိုလိုတွဲစားတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုရှိပြီး၊ ဘန်ချန်းအမျိုးအစားက ဆိုင်တစ်ဆိုင်စီ မတူနိုင်ပါတယ်။ နိုင်ငံခြားသားတွေ ပထမဆုံး ကိုရီးယားစားသောက်ဆိုင်ဝင်တဲ့အခါ “ဒီအပြင်အစာတွေက ပိုက်ဆံထပ်ပေးရတာလား?” လို့မေးတာ တော်တော်များပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုရီးယားမှာ ဘန်ချန်းက အခမဲ့ ဖြစ်ပြီး၊ ဆိုင်အများစုမှာ ထပ်တောင်းလို့လည်းရပါတယ်။

ပဲပင်ပေါက်သုပ်—စပ်ဟင်းရည်ကို သက်သာစေတဲ့ အဖော်

အလယ်က ဘန်ချန်းလေးက ပဲပင်ပေါက်သုပ်ပါ။ ပဲပင်ပေါက်ကို အရသာနည်းနည်းလေးပဲ ထည့်ပြီး သန့်သန့်လေးဖြစ်အောင်လုပ်ထားတာမို့ စပ်တဲ့ ဟင်းရည်နဲ့တွဲစားရင် ပါးစပ်တော်တော်သက်သာသွားပါတယ်။ ပဲပင်ပေါက်က ကိုရီးယားဘန်ချန်းတွေထဲမှာ မကြာခဏတွေ့ရတဲ့ ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး၊ အဲဒီ ခပ်ခပ်ကပ်ကပ်စားလို့ကောင်းတဲ့ စားအရသာကြောင့် စပ်စပ်အစားအစာတွေမှာ “ပြန်စတင်ခလုတ်” လို လုပ်ပေးတတ်ပါတယ်။

ကင်ချီ—ကိုရီးယားစားပွဲရဲ့ အခြေခံ

နောက်တစ်ခုက ကင်ချီပါ။ ကိုရီးယားစားသောက်ဆိုင်တွေမှာ အများဆုံးထွက်လာတဲ့ ကိုယ်စားပြုဘန်ချန်းဖြစ်ပြီး၊ ချဉ်စပ်အရသာက ထမင်းနဲ့ တကယ်လိုက်ဖက်ပါတယ်။ ကင်ချီနဲ့ မသိမသာနီးစပ်မယ့်သူတွေဆိုရင် ဘူဒယ်ဂျီဂေနဲ့အတူ စမ်းစားကြည့်ပါ—ဟင်းရည်ထဲမှာ နည်းနည်းလေးစိမ့်ပြီး စားလိုက်ရင် ကင်ချီရဲ့ ပြင်းထန်သလိုခံစားရတဲ့အရသာက ပျော့သွားလို့ စတင်ဖို့ပိုလွယ်ပါတယ်။

ငါးကိတ်ကြော်—ဆားငန်ငန် တစ်ကိုက်လေး

နောက်တစ်ခုက ငါးကိတ်ကြော်ပါ။ ငါးကိတ်ကို ရှည်ရှည်လှီးပြီး ဆော်စ်အခြေခံနဲ့ ကြော်ထားတာမို့ ဆားငန်ငန်နဲ့ စားကောင်းပြီး၊ ဟင်းရည်မလာခင် လွယ်လွယ်ကူကူ ယူစားဖို့လည်း ကောင်းပါတယ်။ ငါးကိတ်ဆိုတာ ငါးအသားအခြေခံဖြစ်ပြီး၊ ကိုရီးယားမှာတော့ ကြော်စားတာ၊ ဟင်းရည်ထဲထည့်စားတာမျိုးက ပိုရိုးရိုးတန်ပါတယ်။

သခွားသုပ်—အဆီပြန်ကို သန့်စင်ပေးတဲ့ အဖော်

နောက်တစ်ခုက သခွားသုပ်ပါ။ သခွားကို စပ်ချဉ်အရသာဖြစ်အောင် သုပ်ထားတာမို့ လန်းလန်းဆန်းဆန်းရှိပြီး၊ ဟမ်လို အပြုပြင်အသားတွေကြောင့် အဆီပြန်တတ်တဲ့ ဘူဒယ်ဂျီဂေနဲ့ အရမ်းလိုက်ဖက်ပါတယ်။ ဒီသခွားသုပ် တစ်ဇွန်းလောက်က ပါးစပ်ထဲကို သန့်စင်ပေးသလိုဖြစ်လို့ ဆက်တိုက်စားသေးတောင် မအော်မကြောမဖြစ်အောင် ကူညီပေးတတ်ပါတယ်။

ဒီနေ့ရဲ့ မိန်းမီနူး—ဘူဒယ်ဂျီဂေ ပေါ်လာပြီ

ဒီနေ့ရဲ့ မိန်းဟင်းက ဘူဒယ်ဂျီဂေပါ။ ကိုရီးယားအစားအစာကို မသိသေးတဲ့သူတွေ၊ အထူးသဖြင့် ပေါင်မုန့်နဲ့ ခေါက်ဆွဲကို အဓိကစားတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုကနေ လာသူတွေဆိုရင် “ထမင်းနဲ့တွဲစားတဲ့ ဟင်းရည်” ဆိုတာက အနည်းငယ်ထူးဆန်းသလို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သဘောကျစရာက—ကိုရီးယားခရီးတွေ မကြာခဏလာပြီး စားနေကြရင် တစ်ချိန်မှာတော့ ထမင်းပေါ် ဟင်းရည်တစ်ဇွန်းလောက် တင်စားတဲ့ ဒီပုံစံကို တကယ်ချစ်သွားတဲ့သူတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ ခရီးအတွေ့အကြုံမများသေးရင် “စတင်မိတ်ဆက်မီနူး” အနေနဲ့ ဘူဒယ်ဂျီဂေကို တစ်ခါလောက်တော့ သေချာအကြံပြုချင်ပါတယ်။ ကိုရီးယားဟင်းရည်ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်မှာ ဟမ်၊ ဆော့စေ့လို ကိုယ်တိုင်လည်းရင်းနှီးတဲ့ ပစ္စည်းတွေပါ ပါလာလို့ စိတ်အလေးမခံရဘဲ၊ ကိုရီးယားစတိုင် စပ်စပ်နွေးနွေးအရသာကိုတော့ တကယ်ခံစားနိုင်တဲ့ အစားအစာလို့ပါ။

ဆူအောင်ချက်တဲ့အခါ—ရည်အရသာအသက်ဝင်လာတဲ့ခဏ

ဘူဒယ်ဂျီဂေက ဒီလို ဟမ်နဲ့ဆော့စေ့၊ ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်မြိတ်ရှည်တွေကို အပေါ်ကနေ များများတင်ပြီး အိုးတစ်လုံးတည်းနဲ့ ဆူဆူချက်ပြီးစားတဲ့ ဟင်းရည်ပါ။ အလယ်က အနှစ်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်းဖျော်လိုက်ရင် ရည်က တဖြည်းဖြည်းနီလာပြီး အရသာက တစ်ချက်ချင်း အသက်ဝင်လာပါတယ်။ ကိုရီးယားစားသောက်ဆိုင်အများစုမှာ စားပွဲပေါ်က မီးဖိုလေးပေါ် အိုးကိုတင်ထားပြီး ဧည့်သည်က ကိုယ်တိုင်ဆူအောင်ချက်စားရတဲ့ပုံစံဖြစ်လို့ ဒီ “မျက်စိရှေ့မှာ ဆူလာတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်” ကိုကြည့်ရတာတောင် ဘူဒယ်ဂျီဂေရဲ့ မျက်နှာသာတစ်ခုပါပဲ။

အစမှာတော့ ရည်က တောက်တောက်သန့်သန့်လေးလို မြင်ရပေမယ့် ဆူလာပြီး အနှစ်ဖျော်ဝင်သွားတာနဲ့ စပ်စပ်ဘူဒယ်ဂျီဂေဟင်းရည်အဖြစ် ပြောင်းသွားပါတယ်။ ပစ္စည်းတွေကျက်လာတာနဲ့ ဟမ်ရဲ့ ဆားငန်အရသာက ရည်ထဲကို သဘာဝကျကျစိမ့်ဝင်သွားတတ်ပါတယ်။

နိုင်ငံခြားသားတွေပါ ကြိုက်တတ်တဲ့ ကိုရီးယားဟင်း—ဘူဒယ်ဂျီဂေ

ဘူဒယ်ဂျီဂေက အရှေ့အနောက်မရွေး နိုင်ငံခြားသားတွေ အတော်လေးမြင့်တဲ့အချိုးနဲ့ ကြိုက်တတ်တဲ့ မီနူးတစ်ခုပါ။ ဟမ်နဲ့ဆော့စေ့လို ရင်းနှီးတဲ့ပစ္စည်းတွေ ပါလာလို့ ကိုရီးယားဟင်းရည်ကို ပထမဆုံးစားမယ့်သူတွေတောင် စိတ်အလေးမခံရဘဲ ဝင်စားလို့ရပါတယ်။ တကယ်လို့ ကိုရီးယားခရီးသွားအဖွဲ့တွေ၊ ဗီဒီယိုတွေထဲမှာလည်း “ပထမဆုံးစမ်းစားတဲ့ ကိုရီးယားအစားအစာတွေထဲမှာ ဘူဒယ်ဂျီဂေက အကြိုက်ဆုံးပဲ” ဆိုတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေ မကြာခဏတွေ့ရတတ်ပါတယ်။

ကိုရီးယားကို ခရီးသွားမယ်ဆိုရင် ဘူဒယ်ဂျီဂေဆိုင်ကို နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း များများတွေ့လွယ်ပါတယ်။ ရပ်ကွက်ထမင်းဆိုင်ကနေ နာမည်ကြီးဖရန့်ချိုက်ဇ်ဆိုင်ထိ ရွေးချယ်စရာများလို့ ခရီးအစီအစဉ်ထဲ တစ်ခါလောက်ထည့်ဖို့လည်း ကောင်းပါတယ်။ စျေးနှုန်းကလည်း တစ်ယောက်စာလျှင် အများအားဖြင့် $6 ကနေ $9 လောက် ဆိုတော့ မလွန်မကဲပါဘူး။

“ပွက်ပွက်ဆူသံ” စတင်ထွက်လာချိန်က စားချိန်ပဲ

ပွက်ပွက်ဆူလာတာနဲ့ ရည်က ပိုထူလာပြီး ပစ္စည်းအရသာတွေက တစ်ခုထဲကွဲမထွက်ဘဲ ရောထွေးသွားလို့ ဘူဒယ်ဂျီဂေရဲ့ မျက်နှာသာက ဒီအချိန်မှာပဲ ပေါ်ထွက်လာပါတယ်။ ကိုရီးယားမှာ ဟင်းရည်ဆူသံကို အသံတုလို “ဘိုဂဲလ်ဘိုဂဲလ်” လို့ပြောတတ်ကြပြီး၊ အဲဒီအသံ စတင်ကြားလာတာနဲ့ “ကဲ…အခုစားလို့ရပြီ” ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ပစ္စည်းအတုံးကြီးကြီး—တစ်ကိုက်တစ်ကိုက် အားရစေတဲ့ ခံစားချက်

ဟမ်နဲ့ဆော့စေ့အတုံးတွေ ကြီးကြီးဝင်လို့ တစ်ကိုက်တစ်ကိုက် အားရပြီး၊ ဟင်းရည်ထဲမှာ အသားအနံ့အရသာက ထူထူထဲထဲစိမ့်နေတဲ့ပုံစံပါ။ ပစ္စည်းကို မစီးမစီးအောင် မလျှော့ဘဲ အပြည့်တင်ထားလို့ “ဒါမှ ဘူဒယ်ဂျီဂေလေ” ဆိုတဲ့ ခံစားချက်က ပိုရှင်းပါတယ်။

ဆူလာတာနဲ့ ဟင်းရည်က နည်းနည်းတည်သွားပြီး ပစ္စည်းတွေကလည်း ပိုတောက်ပြောင်အောင် ချောချောမွေ့မွေ့ဖြစ်လာလို့ အရသာတစ်စုတစ်စည်းနဲ့ ပိုထူထဲသွားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ပစ္စည်းအချိုးအစားက မြင့်လို့ ထမင်းနဲ့စားတဲ့အခါလည်း မပျင်းရဘဲ နောက်ဆုံးထိ စိတ်ကျေနပ်မှု မကျဆင်းသွားတာက ကောင်းပါတယ်။

ဘူဒယ်ဂျီဂေနဲ့ ထမင်း—အကြမ်းဆုံးကောင်းတဲ့ ကိုရီးယားစတိုင်စားနည်း

ဒီနေရာမှာတော့ ထမင်းကို အနက်ရောင်ဆန်ရောထမင်းနဲ့ပေးထားပေမယ့် ဒီလိုဖွဲ့စည်းပုံက ဆိုင်တစ်ဆိုင်စီ မတူနိုင်ပါတယ်။ တချို့ဆိုင်တွေက အမျိုးမျိုးရောထမင်းပေးတတ်သလို၊ တချို့ကလည်း သာမန်ထမင်းဖြူနဲ့ပဲ ထွက်လာတာများပါတယ်။

ထမင်းပေါ်မှာ ဘူဒယ်ဂျီဂေပစ္စည်းတွေကို ဇွန်းတစ်ဇွန်းလောက်တင်ပြီး စားလိုက်ရင် ဟမ်ရဲ့ ဆားငန်အရသာနဲ့ ကင်ချီ၊ အနှစ်ရဲ့ စပ်ပြင်းအရသာက ထမင်းနဲ့တည့်တည့်ညှိသွားလို့ အရမ်း “ကိုရီးယားစတိုင်” ဖြစ်ပြီး စားလို့ကောင်းပါတယ်။ ပထမဆုံးစားမယ့်သူတွေကို အကြံလေးပေးရမယ်ဆိုရင်—ဟင်းရည်ကိုပဲ သီးသန့်လောက်သောက်တာထက် ပစ္စည်းနဲ့ထမင်းကို တစ်ဇွန်းတည်း လိုက်စားကြည့်ပါ။ အဲဒီလိုစားမှ ဘူဒယ်ဂျီဂေရဲ့ “တကယ့်အရသာ” ကိုပိုခံစားရပါတယ်။

ဟမ်၊ ကြက်သွန်နီ၊ ကင်ချီတွေက တစ်ဇွန်းတည်းအပေါ်မှာ တင်လာတာနဲ့ ပစ္စည်းအထိကရောနှောတဲ့ ခံစားချက်က အားရစေပြီး၊ ဟင်းရည်က ထမင်းစပါးကြားထဲ စိမ့်ဝင်သွားလို့ အရသာက တစ်ချက်ချင်းပိုပေါ်လာပါတယ်။

ဘူဒယ်ဂျီဂေ—ကိုရီးယားခရီးမှာ တစ်ခါတော့ သေချာစမ်းကြည့်ပါ

ဒီနေ့မိတ်ဆက်ခဲ့တဲ့ ဘူဒယ်ဂျီဂေက ကိုရီးယားဟင်းရည်ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်မှာ ဟမ်နဲ့ဆော့စေ့လို ရင်းနှီးတဲ့ပစ္စည်းတွေ ထပ်ပေါင်းထားလို့ ကိုရီးယားအစားအစာကို ပထမဆုံးတွေ့မယ့်သူတွေအတွက်တောင် စိတ်အလေးမခံရဘဲ 즐겁게 စားလို့ရတဲ့ မီနူးပါ။ ခရီးတစ်လျှောက် “နွေးနွေးပူပူ အားဖြည့်တစ်နပ်” လိုတဲ့အချိန် ဘူဒယ်ဂျီဂေဆိုင်တစ်ဆိုင်လောက် ဝင်လိုက်ရင် စိတ်ကျေနပ်မှုကောင်းကောင်းရနိုင်ပါတယ်။ စပ်တာစိုးရိမ်ရင် စပ်မှုလျှော့ပေးဖို့တောင်းဆိုတာ၊ ချိစ်နဲ့ ခေါက်ဆွဲထည့်ပြီး ပျော့ပျော့လေးညှိစားတာလည်း အဆင်ပြေပါတယ်။ ပွက်ပွက်ဆူနေတဲ့ အိုးကို ဝိုင်းထိုင်ပြီး အတူစားရတဲ့ အခိုက်အတန့်အထိ—ကိုရီးယားခရီးရဲ့ အမှတ်တရကို ပိုပြင်းပြင်းထန်ထန်ကျန်စေမယ့် မီနူးတစ်ခုပါ။

ဒီပို့စ်ကို မူရင်းအဖြစ် မူရင်းဝဘ်ဆိုဒ် မှာ ပထမဆုံးထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။