Dakgalbi: gidenn klok ar plad houarn pikant

Petra eo an Dak-galbi?

Demat deoc’h, Hi-JSB amañ! Hon blog a zo lies-yezhek, setu ma vez kavet a-wezhioù, memes e brezhoneg… pardon, e koreeg er penn-kentañ, un doare da gomz “gant daoulagad an estren” evit ma vefe aesoc’h da gompren d’ar re a zeu da weladenniñ Korea. Trugarez deoc’h evit ar c’haredigezh-se a-raok! Hiziv e fell din kinnig deoc’h ur meuz a ginnigin a-galon da neb a rae ur veaj e Korea: an Dak-galbi (닭갈비), ar c’hig-yar gant louzoù-pikant war ur plad houarn. Ma fell deoc’h ur meuz a ranker testeniñ da vat, setu hennezh. Chomomp asambles betek an dibenn!

Anv… petra eo? Dak-galbi — ma fellfe deoc’h “treuzskrivañ” e brezhoneg e vefe un dra evel kig-yar frit pikant. Met, bezañ honest, ar skeudenn-se ne dalv ket kalz: ar pez gwellañ eo e lârit just Dak-galbi.

Deus pelec’h e teu? Kregiñ a ra e bloavezhioù 1960 e Chuncheon, ur gêr e proviñs Gangwon (war-dro 1–2 eur eus Seoul hervez an hent). Pa oa re ger ar porc’h-galbi, o deus klasket gant kig-yar… ha boom, ur taol-kaer! Kregiñ evel boued poblek, met bremañ e c’hallit kavout Dak-galbi e pep lec’h e Korea.

Petra zo e-barzh? Kig-yar, patatez dous, kaol, ognon, hag ivez tteok (riz-kigenn koreat, gwall-douken). An holl draoù-se a vez fritet asambles gant ur vourc’had gochujang. Ar wech kentañ e c’hallit bezañ souezhet gant an niver a zanvezioù, met pa vez fritet pep tra, e teu da vezañ un blas unan.

Ha blas a zo? Pikant, sukrik, un tammig sall — ur blas a “grog” ouzhoc’h. Bez’ ez eus atav ar mare-se: “Ya… perak eo ken mat?” Ma ne c’hallit ket gant ar pikant, lârit da vat pa urzhioùit: “Mar plij, neket re bikant” (pe just “n’eo ket re pikant, mar plij”). E kalz lec’hioù e c’haller reizhañ ar pikant.

Penaos e vez debret? War arzhioù Korea: ur plad houarn e kreiz an daol, ha bezañ a ra pe an implijidi a frit evitoc’h, pe c’hwi hoc’h-unan a zibab friñsir. Ha pa vez tost echu… e vez ouzhpennet riz ha bezañ a ra riz-frit evit echuiñ evel m’oar an dud amañ.

A-raok lakaat an tan, ur sell a-raok-lak

Ar sell kentañ: Dak-galbi war ar plad, hep tan c’hoazh

Ar plad a zegasont war an daol… met n’eo ket bet enaouet an tan c’hoazh. Koulskoude, arzhioù ar seurt “waouh” a zo dija: kalz-tre eo ar bern! An dra wenn a welit dindan eo kaol. A-us, ar re ruz-meurbet, eo ar c’hig-yar bet trempet don e vourc’had gochujang. Ar sauce ruz-se eo kalon ar meuz. Gochujang zo ur past poivre ruz koreat; ma komzomp e skeudenn, evel ur sauce diazez a vez implijet ingal e kegin Korea. Ma ‘z oc’h eus c’hoant d’ar pikant, ar weledva a raio dija bezañ youl. Ma ne zoc’h ket, e c’hallit bezañ un tammig war evezh… met na spontit ket: e c’hallit goulenn bezañs ar pikant pa urzhioùit.

Sell tost ouzh ar vourc'had gochujang

P’emañit tostoc’h e welit gwelloc’h: ar bern ruz-teñval-se war ar c’hig-yar, setu ar vourc’had gochujang. Ne zebr ket un tamm da “voliñ” evel ur menez-tan a-raok tarzhañ? C’hoazh eo kig kriz ar wech-mañ, met pa ya war an tan, e teu ar vourc’had da vont da dourañ, ha neuze e kemmesk e-barzh ar c’hig-yar hag ar gaol. An dalennigoù gwenn, stumm karrez, eo tteok — riz-kigenn koreat, douken ha elastik. Gant ar pikant, ar c’hombin a zo… souezhus-gwellañ, gwirionez!

An dakgalbi-louzoù: n’eo ket ur sauce hepken

Gwelout a rit pegen teuz eo ar gwiskad louzoù war ar c’hig-yar? N’eo ket ur “taol-sauce” a-us hepken. An darn vrasañ a vez lezet da verviñ ennañ meur a eurvezh, a-wezhioù betek an deiz a-raok. Setu perak, meme a-raok bezañ fritet, eo dija aet ar blas en diabarzh ar c’hig.

O sellout tost e weler eo tammigoù bras a vez troc’het. E Korea e vez implijet alies kig loerenn (kig-yar diskein) ha kig brusk, hep eskern. Ar c’hig loerenn a zo tener ha leun a sük, ar brusk a zo sklaeroc’h ha “lin”. Pa vez mesket an daou, e c’hallit kaout daou seurt frouezh en un hevelep plad.

Gwelout a rit ar gaol war ribl ar plad? Pa grog ar fritadenn, ar c’hig-yar hag ar vourc’had a zo e kreiz a ya tamm-ha-tamm d’an diavaez, hag e kemmesk gant ar gaol. Ar gaol a ra un dra a-bouez: bezañ a ra da sioulaat nerzh ar pikant. Setu perak ne vank ket biskoazh en Dak-galbi.

Toupinoù dak-galbi: dibabit evel-se

Dreist-holl, ar set “diazez” a zo dija mat-tre… met pa ouzhpennit toupinoù, e cheñch pep tra evel ma vije ur live all. E darn vrasañ eus an tiez-dakgalbi e c’hallit paeañ ouzhpenn ha dibab ar pezh a fell deoc’h.

Tteok — gwall-erbedet Riz-kigenn douken, elastik, hag ar vourc’had pikant a vez sunket enni: setu ar “kombin a ra pep hini ouzhpenn”. Evit kalz a estren eo an toupin a ra ar gwellañ efed. Ma ‘z eo ho kentañ taol, lakait anezhañ hep soñjal re.

Joraengi tteok — erbedet Un doare tteok bihan-tre, un tamm stumm “peanut” (met n’eo ket araou). Rak eo bihan, e kemer ar sauce gwelloc’h, hag e tegas un tañvañ “un taol” aes. Heñvel eo ar youst, met alies c’hoazh doukenoc’h.

Uioù — erbedet E-pad ar fritadenn e vez torret un ui war ar plad, pe e vez lakaet un ui poazh en un tamm. Ar mare ma tarz ar melen, hag e kemmesk gant ar vourc’had, e vez un taol teneroc’h hag un tammig “dilid” eus ar pikant. Evit ar re n’int ket aes gant ar pikant, eo ur gwir sikour.

Spam — evit ar blijadur Ya, ar “kig-tun” brudet-se. Pa vez sall ar spam hag ar vourc’had pikant asambles, e teu bezañ… souezhus-mat. Pa vez fritet, e karameleza un tamm ouzh ar c’horre, ha neuze e teu ur blas a c’hallit bezañ digalonet gant: “perak eo ken plijet?” Un dra farsus c’hoazh: e Korea, spam a vez gwelet alies evel ur produ gouestlet, un tamm “lux” e-keñver an alc’hwezioù!

Fong — gwall-erbedet Alies e vez lakaet fong saesong (pleurotes) ha fong “neut” all. Pa vez fritet, e teu ar umami (ar blas leun) a fong, ha mont a ra mat-tre gant ar c’hig-yar. Ha ma ne zebrit ket kalz a gig, eo ur choaz splann da gentañ.

Hervez ar stal e c’hall bezañ disheñvel. Un nebeud lec’hioù a ginnig fromage, udon, ramen, patatez dous, patatez, hag all. Gwelit mat ar gartenn toupinoù a-raok urzhioùañ.

Kkaennip: an delioù a laka an estren da spontañ

Ur pladad leun a zelioù gwer… setu kkaennip (깻잎). Ur legum/plant a vez debret alies e Korea, ha n’eo ket ken boutin e lec’h all. E c’haller bezañ “sachet” gantañ (da c’houzout: prenañ un tamm dakgalbi en un delenn), pe bezañ fritet asambles gant pep tra. An dra a ra an diforc’h: ar c’hwezhioù. Kalz a estren a lâr e teu dezho da soñjal eus mint pe louzoù… met bezañ honest, kreñvoc’h ha dibaroc’h eo. Evel ma vez gant cilandro evit tud zo: pa glaskont e vez “petra eo an dra-se?!” Ha bezañ a ra memes tud a glevont ar c’hwezhioù-se evel un dra iskis (un tammig genetikel, hervez a vez lâret). Setu perak eo ur danvez a rann ar bed: pezhioù-heñvel pe digas. Ma fell deoc’h klask, tañvit un delenn hepken da gentañ.

Da c'houde: war an tan — ar fritadenn a grog

Ar mare ma sav an tan

Setu-ni: ar tan a zo enaouet! Ar bernad danvezioù a oa evel ur menez a grog da “vihanaat”: ar gaol a ra bezañ treuzwelus, ar vourc’had a dour, hag e krog da reiñ e liv d’an holl bladoù. Abaoe ar munutenn gentañ-se e vez ur c’hwezhioù pikant o lennañ ar sal. Ar seurt c’hwezhioù-se a ra d’an taol-nesañ bezañ “deuet d’ober urzhioù” hep soñjal re… ar santadenn-se a anavezit, sur a-walc’h!

An danvezioù o kregiñ da gemmesk forzh penaos

Biskoazh eo kroget ar fritadenn da vat. Ar pezh a oa ur bernad en un tu… a zo bremañ ur c’hemmesk leun. Tteok, uioù, fong, spam: pep tra o vont da vezañ unanet gant ar vourc’had. An dra-se a zo ar gwir sweden: e-kichen bezañ un “ti-pret”, emañ ar meuz o vezañ graet dirak ho daoulagad, war ho taol. Ha bezañ honest… ar skeudenn-se hepken a ra bezañ c’hoant da zebrout, n’eo ket?

Skeudennoù gwellañ eus ar fritadenn dak-galbi

Tra ma’z eo o fritañ, un ui a zo en em staliet e kreiz ar plad. Pep tra en-dro zo ruz-pikant… hag an ui-se, gwenn ha rund, o chom en e blas evel m’emañ “mestr ar sal”. Ar mare ma vez troc’het e daou eo unan eus ar highlights (pardon, ar mareoù brasañ!) eus ar c’halz a dud. Pa red ar melen, ha pa gemmesk gant ar vourc’had, e teu ar pikant da vezañ teneroc’h ha gwellañ.

Ar vourc’had a grog da vont e-barzh pep danvez. An tteok a lonka ar sauce ha luc’hat a ra, ar c’hig-yar a grog da garmelañ un tamm ouzh ar c’horre, ha setu ur c’hwezhioù “tost da zebrout” o tont. Setu ar mare ma soñjit: “Ha bremañ… e c’haller?” Ar respont gwir? Nann c’hoazh. Gortozit c’hoazh un munutenn. Just un munutenn!

Cheñchet eo al liv: sin ar dakgalbi prest

Soñjit eus ar c’hig-yar a oa gwenn/roz sklaer, hag an tteok gwenn-kann… bremañ eo kemmet penn-da-benn. An tteok a zo ruz betek an diabarzh, rak en deus kemeret ar vourc’had en e holl. Ar spam, un tamm fritet ouzh ar c’horre, a luc’h evel un tamm “varnish”. Pa welit pep tra o vont d’an hevelep ton, setu ar sin: tost eo.

Ma keñverit gant ar skeudenn gentañ, e weler al liv o cheñch sklaer. Kent e oa roz sklaer ar c’hig-yar; bremañ eo orañjez-gell, dibar, leun a vourc’had. Gwelout a rit ar vruzun o saviñ? Setu an amzer ma c’hallit lâret: “Ya, bremañ e c’haller debriñ.” Ha ya, bremañ eo gwir!

Ar mare ma vez tapet gant ar bâtonigoù

An dra a vez tapet amañ eo ar spam. Ar vourc’had a zo stag ouzh ar c’horre, ha pa vez fritet e teu ar gweledva-se. Setu ur goulenn: petra a raio ar blas pa vez sall ar spam hag ar pikant asambles? Ar wech kentañ e soñjit: “Perak eo ar c’hombin-mañ o vont mat?” Ha memestra… e tistro ho taol d’e dapout c’hoazh ha c’hoazh. Un dra a ra reñver!

Bremañ, ar gaol. Kent e oa ur legum gwenn “normal”; goude ar fritadenn, he deus lonket ar vourc’had ha deuet eo da vezañ treuzwelus. N’eus ket kalz a grousder ken, met bezañ a ra tener, hag — souezhus — e kendalc’h da vont gwelloc’h gant ar c’hig-yar. E dakgalbi, n’eo ket “ur legum ouzhpenn” eo ar gaol: eo an den kuzh a ziskouez ar pikant.

N'eo ket echu: riz-frit dak-galbi

Setu danvezioù ar riz-frit: karotez, melen-ui, kim (algenn sec’h), sesame… pep tra prest.

Ha setu ur bolad riz. Pa vezont asambles, e vez… gwelet er skeudenn a heul.

Riz-frit dak-galbi echu

Setu an disoc’h. War ar plad houarn ma’z eus chomet ar vourc’had pegus, e lakait ar riz hag e fritit. Ha neuze e c’hoarvez an dra-se: pep grenn riz a gemer ar blas, ha bezañ a ra ur meuz all-kentañ. Bez’ ez eus deizioù ma soñjan: “Me a zeufe amañ adarre… just evit an dra-se.” Ha n’eo ket ur gaoz brav: gwir eo.

O sellout tost e welit ar kim, un tamm kkaennip, ha sesame mesket e pep lec’h etre ar grennadoù. N’eo ket ur riz-frit simpl: eo “danvez ar dakgalbi” paket e riz. An dra a ra ar re all da c’hoarzhin: skrabañ ar plad evit kaout ar bannieligoù “un tamm pegus” war ar foñs — setu ar poent gwir!

Gwelout a rit hep bezañ lavaret: memes ma ‘z oc’h leun, dirak ar skeudenn-mañ n’eo ket aes lakaat ar loa da gouezhañ. E Korea e vez lâret: ma ‘z ebrit dakgalbi hep ar riz-frit, n’oc’h ket bet o zebrout nemet an hanter. Bremañ… e komprenit perak, n’eo ket?

Dibenn ar gaoz

Eus ar “menez ruz” a-raok ar tan, d’ar fritadenn dirak hon daoulagad, ha betek ar riz-frit evit serriñ ar pred — hon eus gwelet an holl hentad. N’eo ket hepken ur meuz mat: an dra a zo dibar gant an Dakgalbi eo bezañ o welet ar boued o tont da vezañ prest war ho taol, gant ar c’hwezhioù o saviñ, ha gant ho c’hoant o kreskiñ. Ma ‘z it da Korea, klaskit anezhañ ur wech. Me a lâr deoc’h gant surentez: ne vez ket c’hoarvezet bezañ keuz.

Penaos kavout un ti-dakgalbi?

Pa fell deoc’h kavout ur stal dakgalbi e Korea, klaskit war ar c’hartennoù enlinenn (da skouer: Kartennoù Google). Setu un doare da skrivañ ar gerioù-klask.

📍 Klask gant “rannvro + boued”: dakgalbi mat-tre, dakgalbi tost din, kig-yar gochujang Korea, ti-pret dakgalbi, dakgalbi Chuncheon, dakgalbi war plad houarn

Pa glaskit evel-se e c’hallit gwelet stalioù tost, evezhiadennoù an dud, hag ivez an eurioù digor en un taol-lagad. Ma ‘z it war un ezomm aes: dibabit un plas gant ur rann 4.0 pe muioc’h, ha d’an nebeutañ 100 evezhiadenn — ne vo ket re vras ar riskl da vezañ drouk an tañvañ.

Franchizoù dakgalbi e pep lec'h er vro

Ma ne ouzit ket pelec’h kregiñ, mont da glask ur franchiz a zo stalioù e pep lec’h a c’hall bezañ un taol aes evit ur wech kentañ.

Yoogane Dakgalbi Ur merk bet kroget abaoe 1981, gant ouzhpenn 40 vloaz a istor. Aes eo kavout anezhañ, ha bezañ a ra alies prizioù reizh. Evit un estren o teskiñ dakgalbi evit ar wech kentañ, eo un dibab sur ha simpl.

Palgakdo Ur merk “premium” dakgalbi war charbon, gant ur gril octogon (patentet) ha charbon palmenn naturel. Hervez ar pezh a vez embannet ganto, o deus tapet ar plas kentañ e rummad dakgalbi e prizadurioù ar brenerien e Korea e 2025, 5 bloaz war-lerc’h. Ar pezh a cheñch pep tra: c’hwezhioù ar charbon, a zegas ur blas disheñvel-mik eus an dakgalbi war plad houarn.

Hangane Dakgalbi war charbon Unan eus ar merkzhioù koshañ e rummad dakgalbi war charbon. Ar perzhioù: poazhañ war dan “a-dost” gant charbon, ha bezañ a ra stalioù e meur a lec’h, setu eo aes a-walc’h da dizhout.

Un dra da zerc'hel soñj: n’eo ket ar franchizoù hepken! E pep karter e vez alies tiez-dakgalbi “lokal” a zo chomet eno pell zo. A-wezhioù, bezañ a ra ar tañvañ gwellañ gant ur plas bihan gant kalz evezhiadennoù — ha bezañ a ra ur profiad dakgalbi c’hoazh krennoc’h.

An embannadenn-mañ a oa bet embannet orin war https://hi-jsb.blog.